Τουρκία: Νόμιμη η επέμβαση του 1974 στην Κύπρο

Η Τουρκία επανέφερε επίσημα στα Ηνωμένα Έθνη την πάγια θέση της, σύμφωνα με την οποία η στρατιωτική επέμβαση του 1974 στην Κύπρο υπήρξε νόμιμη και δικαιολογημένη. Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα απορρίπτει κατηγορηματικά τους διεθνώς αναγνωρισμένους χαρακτηρισμούς περί εισβολής και κατοχής, επιχειρώντας να ανατρέψει το ιστορικό και νομικό πλαίσιο που διέπει το Κυπριακό ζήτημα.

Η κίνηση αυτή πραγματοποιήθηκε μέσω επιστολής που διαβίβασε στον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, Αχμέτ Γιλντίζ. Στην επιστολή, η οποία φέρει ημερομηνία 16 Ιουλίου 2026, η Άγκυρα ζητά το κείμενο να κυκλοφορήσει ως επίσημο έγγραφο τόσο της Γενικής Συνέλευσης όσο και του Συμβουλίου Ασφαλείας. Συνοδεύεται δε από παράρτημα του Μουράτ Σοϊσάλ, εκπροσώπου του ψευδοκράτους στη Νέα Υόρκη, το οποίο αναλύει περαιτέρω τις τουρκικές θέσεις.

Επίθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και απόρριψη ψηφισμάτων

Στο περιεχόμενο της επιστολής, η τουρκική πλευρά στρέφεται με ιδιαίτερη ένταση κατά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αιτία αποτελεί το ψήφισμα της 8ης Ιουλίου, το οποίο εξετάζει τον αντίκτυπο της τουρκικής εισβολής του 1974 στις Κύπριες γυναίκες και κορίτσια, καθώς και τα εγκλήματα που διέπραξαν οι τουρκικές δυνάμεις, με έμφαση στις συνέπειές τους για την ισότητα των φύλων. Η Άγκυρα απορρίπτει συλλήβδην τη διατύπωση του ψηφίσματος, υποστηρίζοντας ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά εκμεταλλεύεται την απουσία εκπροσώπησης των Τουρκοκυπρίων σε διεθνή φόρα. Με αυτή την επιχειρηματολογία, επιχειρεί να παρουσιάσει τις διεθνείς αναφορές στην τουρκική εισβολή και κατοχή ως μονομερή αφήγηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αγνοώντας τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

Απορρίπτει τους όρους εισβολή και κατοχή

Στο παράρτημα της επιστολής, ο Μουράτ Σοϊσάλ απαντά στις δηλώσεις του εκπροσώπου της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, επαναλαμβάνοντας τη σταθερή τουρκική θέση. Σύμφωνα με αυτήν, η επέμβαση του 1974 δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται ούτε ως εισβολή ούτε ως κατοχή. Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι η στρατιωτική επιχείρηση έγινε στη βάση δήθεν νόμιμων και δικαιολογημένων λόγων, επιχειρώντας να αντιστρέψει το διεθνώς χρησιμοποιούμενο πλαίσιο για τα γεγονότα του 1974. Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα προσπαθεί να ενισχύσει τη θέση της περί δύο κρατών στην Κύπρο, απομακρυνόμενη πλήρως από το πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας.

Δύο κράτη και δύο λαοί

Στην επιστολή επαναλαμβάνεται με έμφαση η θέση ότι στην Κύπρο υπάρχουν δύο ξεχωριστά κράτη και δύο ξεχωριστοί λαοί. Η διατύπωση αυτή εντάσσεται στη γραμμή που προωθούν τα τελευταία χρόνια η Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς, σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε μελλοντική λύση πρέπει να βασίζεται στην αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας των Τουρκοκυπρίων και του ισότιμου διεθνούς καθεστώτος τους. Παράλληλα, η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι όλες οι προηγούμενες προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού έχουν αποτύχει. Κατά την ίδια προσέγγιση, μια δίκαιη, διαρκής και βιώσιμη συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από σχέση συνεργασίας ανάμεσα στις δύο πλευρές, τις οποίες η Άγκυρα παρουσιάζει ως κυρίαρχα ίσες.

Νέα προσπάθεια διεθνοποίησης της τουρκικής γραμμής

Η επιστολή στον ΟΗΕ αποτελεί ακόμη μία προσπάθεια της Τουρκίας να καταγράψει θεσμικά τη θέση της στα έγγραφα των Ηνωμένων Εθνών. Η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει στο επίπεδο του ΟΗΕ το αφήγημα ότι το Κυπριακό δεν είναι ζήτημα εισβολής και κατοχής, αλλά σύγκρουση δύο δήθεν ισότιμων πλευρών με χωριστή κυριαρχία. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιμένει ότι δεν υπάρχει κοινό έδαφος για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, εφόσον δεν προηγηθεί αποδοχή της κυριαρχικής ισότητας των Τουρκοκυπρίων.

Στον αντίποδα των ψηφισμάτων του ΟΗΕ

Η τουρκική θέση βρίσκεται εκτός του πλαισίου των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα οποία παραμένουν προσανατολισμένα σε λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Παράλληλα, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία επιμένει ότι η βάση λύσης δεν μπορεί να αλλάξει και ότι η τουρκική στρατιωτική παρουσία στο νησί παραμένει κεντρικό ζήτημα του Κυπριακού. Με την επιστολή της, η Άγκυρα επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά ότι δεν προτίθεται να επιστρέψει στο προηγούμενο πλαίσιο συνομιλιών, αλλά επιδιώκει να επιβάλει στο διεθνές πεδίο τη λογική των δύο κρατών και της κυριαρχικής ισότητας.