Τουρκία: Περιορισμοί σε λογαριασμούς δημοσιογράφων στο X

Η κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου και της έκφρασης στην Τουρκία επιδεινώνεται διαρκώς, με τους περιορισμούς σε λογαριασμούς δημοσιογράφων και ειδησεογραφικών οργανισμών στην πλατφόρμα X να πληθαίνουν, προκαλώντας έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα. Διεθνείς και τουρκικές δημοσιογραφικές ενώσεις απευθύνουν έκκληση προς την πλατφόρμα να μην ενδίδει σε αιτήματα των τουρκικών αρχών εάν αυτά δεν συνοδεύονται από σαφή δικαστική απόφαση, η οποία να έχει εκδοθεί κατόπιν ανεξάρτητου ελέγχου.

Σε κοινή τους ανακοίνωση, η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων, η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων και η Ένωση Τούρκων Δημοσιογράφων επισημαίνουν την αύξηση των περιορισμών στην πρόσβαση σε λογαριασμούς και εκφράζουν την ανησυχία τους ότι η X ανταποκρίνεται σε αιτήματα τα οποία δεν έχουν προηγουμένως περάσει από επαρκή δικαστικό έλεγχο.

Οι τρεις οργανώσεις ζητούν από την πλατφόρμα να εξετάζει κατά περίπτωση εάν τα αιτήματα των τουρκικών αρχών για αποκλεισμό λογαριασμών στηρίζονται σε σαφείς και ανεξάρτητες δικαστικές αποφάσεις. Παράλληλα, καλούν την X να απορρίπτει αιτήματα που έχουν υπερβολικά ευρύ ή δυσανάλογο χαρακτήρα και να ενισχύσει τη διαφάνεια σχετικά με τους περιορισμούς που επιβάλλονται στην πρόσβαση.

Σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές οργανώσεις, αιτήματα που προέρχονται από διοικητικές υπηρεσίες, αρχές επιβολής του νόμου ή άλλους κρατικούς φορείς δεν θα πρέπει από μόνα τους να αποτελούν επαρκή βάση για τον αποκλεισμό λογαριασμών δημοσιογράφων ή οργανισμών μέσων ενημέρωσης, χωρίς να έχει προηγηθεί ανεξάρτητος δικαστικός έλεγχος.

Στοιχεία της Ένωσης για την Ελευθερία της Έκφρασης (IFOD) δείχνουν ότι τον Σεπτέμβριο επιβλήθηκαν στην Τουρκία περιορισμοί πρόσβασης σε 1.270 λογαριασμούς στο X, ωστόσο δικαστικές αποφάσεις εντοπίστηκαν μόνο για 115 από αυτούς. Για τους υπόλοιπους 1.155 λογαριασμούς, οι λόγοι που οδήγησαν στον περιορισμό της πρόσβασης παρέμεναν άγνωστοι. Οι λογαριασμοί που επηρεάστηκαν συγκέντρωναν συνολικά περισσότερους από 35 εκατομμύρια ακολούθους, σύμφωνα με την IFOD.

Το X δεν είχε απαντήσει έως την ώρα της δημοσίευσης σε αίτημα για σχολιασμό.

Η υπόθεση του T24 και η «προπαγάνδα υπέρ των ΛΟΑΤΚΙ+»

Παράλληλα, τουρκικό δικαστήριο διέταξε τον αποκλεισμό της πρόσβασης στον ιστότοπο και στους λογαριασμούς του ανεξάρτητου ειδησεογραφικού μέσου T24 στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η απόφαση βασίστηκε στον ισχυρισμό των τουρκικών αρχών ότι το μέσο είχε δημοσιεύσει, μέσα σε διάστημα ενός έτους, 118 περιεχόμενα που συνιστούν «προπαγάνδα υπέρ των ΛΟΑΤΚΙ+».

Η δικαστική απόφαση εντάσσεται στην έρευνα «Η οικογένειά μου είναι ασφαλής», μια επιχείρηση που διευρύνεται και στοχεύει ομάδες ΛΟΑΤΚΙ+. Η τουρκική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στόχος της είναι η προστασία των παιδιών και των οικογενειακών αξιών.

Μεταξύ των δημοσιευμάτων που επικαλέστηκαν οι αρχές περιλαμβάνονταν κείμενα του Γιλντίζ Ταρ, αρχισυντάκτη του ΛΟΑΤΚΙ+ ειδησεογραφικού μέσου Kaos GL, τα οποία είχαν δημοσιευτεί στο T24. Ο Ταρ απέρριψε τον χαρακτηρισμό των άρθρων ως προπαγάνδας, σημειώνοντας ότι αφορούσαν δημοσιογραφική κάλυψη των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+, εγκλημάτων μίσους και των εμπειριών ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπων μετά τον σεισμό του 2023 στην Τουρκία.

«Δεν είναι προπαγάνδα. Είναι βασική δημοσιογραφία. Είναι η πραγματικότητα», δήλωσε.

Η υπεύθυνη σύνταξης του T24, Τζαντάν Γιλντίζ, περιέγραψε την κατάσταση ως «ψηφιακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης», υποστηρίζοντας ότι οι περιορισμοί απειλούν τα θεμέλια της δημοσιογραφικής λειτουργίας. Οι δικηγόροι του T24 επρόκειτο να προσβάλουν την απόφαση την Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου.

Στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας, δεκάδες άνθρωποι έχουν προφυλακιστεί, ενώ τουρκικά δικαστήρια έχουν διατάξει αποκλεισμούς ιστοτόπων και λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που συνδέονται με ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις, ακτιβιστές και μέσα ενημέρωσης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καλέσει την Τουρκία να διασφαλίσει την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθερία του Τύπου. Από την πλευρά της, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης έχει χαρακτηρίσει τις συλλήψεις, τις έρευνες και τους ψηφιακούς περιορισμούς μέρος μιας συντονισμένης και κλιμακούμενης εκστρατείας κατά των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και όσων υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους.

Η συντριπτική πλειονότητα των τουρκικών μέσων ενημέρωσης θεωρείται φιλοκυβερνητική, ύστερα από χρόνια νομικών και οικονομικών πιέσεων, εξαγορών από επιχειρηματικούς ομίλους και φαινομένων αυτολογοκρισίας. Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει εντείνει τα τελευταία χρόνια τη ρητορική του κατά των ΛΟΑΤΚΙ+.