Τραμπ απέναντι σε εχθρικό Κογκρέσο – Βέτο, έρευνες και πολιτικές συγκρούσεις

Σε αυξημένο κοινοβουλευτικό έλεγχο και δυσκολότερη προώθηση της πολιτικής του ατζέντας αναμένεται να υποβληθεί ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι Δημοκρατικοί οδεύουν προς την ανάκτηση της πλειοψηφίας τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία. Η αναμενόμενη αλλαγή στον έλεγχο του Κογκρέσου περιορίζει τα περιθώρια της προεδρίας και ενισχύει τα θεσμικά εργαλεία της αντιπολίτευσης.

Με την πλειοψηφία και στα δύο σώματα, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να παρεμβαίνουν καθοριστικά στη νομοθετική διαδικασία, να εμποδίζουν κυβερνητικές πρωτοβουλίες και να θέτουν υπό διερεύνηση αποφάσεις και δραστηριότητες της κυβέρνησης.

Η σύνθεση της Γερουσίας και οι νέοι συσχετισμοί στο Κογκρέσο

Η Γερουσία των ΗΠΑ αριθμεί 100 μέλη, καθώς καθεμία από τις 50 πολιτείες εκπροσωπείται από δύο γερουσιαστές. Η θητεία τους είναι εξαετής και οι εκλογές πραγματοποιούνται ανά διετία για περίπου το ένα τρίτο των εδρών.

Οι προϋποθέσεις εκλογής περιλαμβάνουν τη συμπλήρωση του 30ού έτους της ηλικίας, την κατοχή της αμερικανικής υπηκοότητας για τουλάχιστον εννέα χρόνια και την κατοικία στην πολιτεία την οποία εκπροσωπεί ο υποψήφιος.

Το σώμα συγκροτεί, μαζί με τη Βουλή των Αντιπροσώπων, το αμερικανικό Κογκρέσο. Για την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας απαιτείται η έγκριση του ίδιου κειμένου και από τα δύο σώματα, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη μεταξύ τους συνεργασία.

Η αναμενόμενη επικράτηση των Δημοκρατικών και στη Γερουσία τούς προσφέρει ευρύτερο έλεγχο της κοινοβουλευτικής ατζέντας. Οι δυνατότητες αναχαίτισης των προεδρικών σχεδιασμών αυξάνονται, ενώ η κυβέρνηση θα χρειάζεται συνεννοήσεις για την προώθηση νομοθετικών παρεμβάσεων.

Σημαντική μεταβολή αφορά και τις κοινοβουλευτικές επιτροπές. Αναλαμβάνοντας την ηγεσία τους, οι Δημοκρατικοί θα αποκτήσουν ισχυρότερη δυνατότητα διεξαγωγής ερευνών και ακροάσεων για τη λειτουργία της εκτελεστικής εξουσίας.

Σε ανάλυσή του, το Sky News αναφέρει ακόμη το ενδεχόμενο τρίτης παραπομπής του Τραμπ σε διαδικασία καθαίρεσης. Η απόφαση παραπομπής ανήκει στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ η εκδίκαση πραγματοποιείται στη Γερουσία. Μια τέτοια διαδικασία δεν συνεπάγεται αυτομάτως απομάκρυνση από την προεδρία.

Ο Τραμπ διατηρεί τις προεδρικές αρμοδιότητές του, μεταξύ των οποίων την έκδοση εκτελεστικών διαταγμάτων εντός των νόμιμων ορίων και την άσκηση βέτο σε νομοσχέδια που εγκρίνει το Κογκρέσο.

Ο ίδιος έχει εκτιμήσει ότι θα μπορούσε να καταφύγει στο βέτο για διάστημα «ενός ή δύο μηνών», πριν επιτευχθούν συμβιβασμοί με τους Δημοκρατικούς. Η τοποθέτηση αυτή προδιαγράφει μια περίοδο αντιπαράθεσης γύρω από τις νομοθετικές προτεραιότητες.

Για την υπέρβαση προεδρικού βέτο απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα, την οποία οι Δημοκρατικοί δεν αναμένεται να διαθέτουν. Η δυνατότητα αυτή διατηρεί ένα ισχυρό μέσο παρέμβασης στα χέρια του προέδρου.

Η συστηματική χρήση του, ωστόσο, μπορεί να επιφέρει πολιτικό κόστος. Διαδοχικές συγκρούσεις με τις αποφάσεις του Κογκρέσου ενδέχεται να εντείνουν τη δημόσια κριτική προς τον Λευκό Οίκο και να δυσκολέψουν περαιτέρω τη συνεννόηση.

Οι πιθανές έρευνες για την οικογένεια Τραμπ, τον Έπστιν και τον Χέγκσεθ

Η αλλαγή της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν μεταβάλλει την παραμονή του Τραμπ στην προεδρία. Διαμορφώνει, όμως, ένα περιβάλλον στο οποίο η αντιπολίτευση θα έχει μεγαλύτερη δυνατότητα να απαιτεί εξηγήσεις, να εξετάζει κυβερνητικές πρακτικές και να αναδεικνύει ζητήματα λογοδοσίας.

Με τις προεδρικές εκλογές του 2028 να αποτελούν τον επόμενο μεγάλο πολιτικό ορίζοντα, οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη προσδιορίσει πεδία πιθανών ερευνών.

Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, κορυφαίο στέλεχος του κόμματος στην Επιτροπή Εποπτείας και Μεταρρύθμισης της Κυβέρνησης της Βουλής, έχει θέσει ως προτεραιότητα τη διερεύνηση υποθέσεων που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως διαφθορά της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, έχει προαναγγείλει ευρεία έρευνα για πρόσωπα που συνδέονται με τον Τζέφρι Έπστιν, εφόσον το κόμμα του αναλάβει τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Πιθανός αποδέκτης εντατικού κοινοβουλευτικού ελέγχου είναι και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ. Τα ζητήματα που ενδέχεται να εξεταστούν περιλαμβάνουν τη διαχείριση του πολέμου στο Ιράν και τις αμφιλεγόμενες επιθέσεις κατά σκαφών στην Καραϊβική, για τις οποίες ήδη δέχεται έντονες πιέσεις.