Τραμπ: Διαπραγματεύσεις με Ιράν για το Ορμούζ

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε μια αιφνιδιαστική δήλωση το απόγευμα της Δευτέρας, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με το Ιράν, παρά τις άμεσες και κατηγορηματικές διαψεύσεις από την πλευρά της Τεχεράνης. Ο Αμερικανός ηγέτης χαρακτήρισε τις συνομιλίες αυτές ως την ύστατη ευκαιρία για την Ισλαμική Δημοκρατία να εξασφαλίσει μια συμφωνία που θα χαρακτηρίζεται ως επωφελής, σύμφωνα με τα δικά του κριτήρια.

Κατά τη διάρκεια των δηλώσεών του στον Λευκό Οίκο, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος επέμεινε ότι οι συνομιλίες διεξάγονται κατόπιν αιτήματος της ιρανικής πλευράς, ενώ υποστήριξε ότι υπάρχει η υποστήριξη και η μεσολάβηση τριών κομβικών κρατών της περιοχής: της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Κατάρ. Ο κ. Τραμπ διαμήνυσε με έμφαση ότι αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία για τους Ιρανούς να υπογράψουν ένα έγγραφο που θα είναι επωφελές, ενώ επισήμανε ότι το πεδίο των συνομιλιών επικεντρώνεται στο άνοιγμα του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ, το οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί ακόμη και από την επόμενη ημέρα.

Νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εξαπολύσει δριμεία επίθεση μέσω της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης Truth Social, κάνοντας λόγο για απίστευτη διπροσωπία των Ιρανών ηγετών. Στο μήνυμά του, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι οι Ιρανοί ζητούν συνάντηση, με κάποιους να υποστηρίζουν ότι εκλιπαρούν, και ενώ οι συνομιλίες ξεκινούν, στη συνέχεια διαψεύδουν δημοσίως οποιαδήποτε επικοινωνία. Η στάση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια περίοδο έντονης αστάθειας, καθώς την προηγούμενη εβδομάδα ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε απειλήσει με σκληρό χτύπημα εναντίον του Ιράν, προτού αναστείλει τα σχέδια για μαζικούς βομβαρδισμούς από κοινού με το Ισραήλ.

Η απάντηση της Τεχεράνης

Η αντίδραση της ιρανικής διπλωματίας υπήρξε άμεση και σαφής, διαψεύδοντας κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας ενημέρωσης των διαπιστευμένων συντακτών, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες αυτή τη στιγμή. Αντίθετα, αποκάλυψε ότι η Τεχεράνη βρίσκεται σε συνομιλίες με το Ομάν, με στόχο να εγγυηθεί την ασφαλή διέλευση των πλοίων από το στενό του Ορμούζ.

Ο Ιρανός αξιωματούχος αναφέρθηκε σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να κλειστεί σύντομα με το σουλτανάτο του Ομάν, προκειμένου να ανοίξει το θαλάσσιο πέρασμα, το οποίο έχει καίρια σημασία για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Το στενό παραμένει κλειστό de facto από την Τεχεράνη, μετά την κατάρρευση της προηγούμενης συμφωνίας με την Ουάσιγκτον, γνωστής ως μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, όταν επανεκκίνησαν οι εχθροπραξίες στις αρχές Ιουλίου. Η ιρανική πλευρά, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού, δεν επιτρέπει στα πλοία να ακολουθούν παρά μόνο μία συγκεκριμένη πορεία, κατά μήκος των ακτών της, αποφεύγοντας οποιαδήποτε επαναφορά στην προπολεμική κατάσταση.

Το Ομάν, το οποίο είχε προκαλέσει την οργή του Ιράν τον Ιούνιο με τη δημιουργία ενός νέου δρομολογίου, δεν έχει λάβει επίσημη θέση, ούτε επιβεβαιώνοντας ούτε διαψεύδοντας τις εξελίξεις. Ο εκπρόσωπος Μπαγαεΐ, μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση, περιέγραψε το πλαίσιο των συνομιλιών με το Ομάν, τονίζοντας ότι βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για μια πορεία αποδεκτή και από τα δύο μέρη, με σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα και εγγύηση των εθνικών συμφερόντων και της ασφάλειας της χώρας του.

Οι επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας

Η αβεβαιότητα γύρω από το στενό του Ορμούζ έχει άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Λίγο μετά τις 03:30 ώρα Ελλάδας, η τιμή του βαρελιού της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI σημείωνε άνοδο 0,49%, φτάνοντας τα 80,73 δολάρια. Αντίστοιχα, η τιμή του Brent Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς σημείου αναφοράς, αυξανόταν κατά 0,60%, στα 82,47 δολάρια. Οι μικρές αυτές αυξήσεις έρχονται μετά από μια σημαντική υποχώρηση των τιμών την προηγούμενη ημέρα, η οποία αποδόθηκε στις ελπίδες για πιθανές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Brent είχε ξεπεράσει ακόμη και τα 100 δολάρια στα τέλη Ιουλίου, γεγονός που καταδεικνύει την ένταση και την ανησυχία που επικρατεί στην αγορά. Εν μέσω αυτού του κλίματος, η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά τεταμένη. Η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, γνωστοποίησε ότι ένα φορτηγό πλοίο επλήγη από βλήμα άγνωστου τύπου ενώ βρισκόταν στο στενό, χωρίς ωστόσο να γίνει αναφορά σε τραυματισμούς ή εκτεταμένες ζημιές.

Το διαρκές τελεσίγραφο

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως προϋπόθεση για την αναστολή των αμερικανικών βομβαρδισμών τη σύναψη μιας ταχείας συμφωνίας με το Ιράν, με κύριο ζητούμενο το άνοιγμα του στενού. Χθες, επανέλαβε ότι η θαλάσσια οδός βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού, ενώ κατέστησε σαφές ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο δεν θα αρθεί, εκτός εάν υπάρξει συμφωνία ή πλήρης παράδοση του Ιράν. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, φαίνεται να έχει εισέλθει σε μια νέα φάση.

Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η Ουάσιγκτον είχε εκπονήσει σχέδια για μαζικούς βομβαρδισμούς εναντίον ιρανικών ενεργειακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών, το περασμένο σαββατοκύριακο. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ανακοινώνοντας την απόφασή του να μην προχωρήσει στα σχέδια αυτά, υποστήριξε ότι την έλαβε εξαιτίας αιτημάτων από χώρες της περιοχής, διαβεβαιώνοντας ότι υπάρχει ήδη το περίγραμμα μιας συμφωνίας. Έκανε λόγο για αιτήματα από τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ και το ίδιο το Ιράν, κάτι που η Τεχεράνη διέψευσε άμεσα, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς ως νέο ψέμα.

Η ένοπλη σύρραξη έχει επεκταθεί τις τελευταίες ημέρες σε ένα νέο μέτωπο, στην Ερυθρά Θάλασσα. Το σιιτικό ένοπλο κίνημα Ανσαραλά, γνωστό στη Δύση ως Χούθι, το οποίο πρόσκειται στο Ιράν, ανακοίνωσε αρχικά την επιβολή αποκλεισμού στα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας και στη συνέχεια προχώρησε σε επιθέσεις εναντίον πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων και λιμανιών του σουνιτικού βασιλείου, το οποίο διαθέτει τις μεγαλύτερες εξαγωγές αργού πετρελαίου παγκοσμίως.