Τραμπ εναντίον Νετανιάχου: Η ρήξη για τον πόλεμο

Μια άνευ προηγουμένου ρητορική επίθεση εξαπέλυσε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε μια εξέλιξη που ανατρέπει τα δεδομένα στις διμερείς σχέσεις. Ο Αμερικανός ηγέτης, ο οποίος πέρυσι είχε χαρακτηριστεί από τον Νετανιάχου ως ο "μεγαλύτερος φίλος του Ισραήλ στον Λευκό Οίκο", χρησιμοποίησε πλέον μια γλώσσα που κανένας προκάτοχός του δεν είχε τολμήσει να υιοθετήσει δημόσια, σύμφωνα με ανάλυση του Associated Press.

Η κρίση ξέσπασε όταν ο Τραμπ, σε μια προσπάθεια να οριστικοποιήσει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, στράφηκε με σφοδρότητα κατά του Νετανιάχου. "Χωρίς εμένα, δεν θα υπήρχε Ισραήλ", δήλωσε χαρακτηριστικά την Τρίτη, καταδικάζοντας την κρίση του Ισραηλινού πρωθυπουργού, τον οποίο μάλιστα αποκάλεσε "τρελό". Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που ο Τραμπ επικρίνει έντονα τις πρόσφατες ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, θέτουν σε κίνδυνο τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Ο Νετανιάχου, κατά τη διάρκεια της πολυετούς θητείας του, έχει έρθει σε αντιπαράθεση με τέσσερις διαφορετικούς Αμερικανούς προέδρους. Ωστόσο, κανένας από αυτούς δεν εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του με τόσο ωμό και δημόσιο τρόπο όσο ο Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος ξεκίνησε τον πόλεμο σε συνεργασία με τον Νετανιάχου, πιέζει τώρα για μια συμφωνία, καθώς αντιμετωπίζει αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας του. Ο πόλεμος έχει καταστεί εξαιρετικά αντιδημοφιλής, ενώ η ραγδαία αύξηση των τιμών της βενζίνης έχει πυροδοτήσει κοινωνικές αντιδράσεις.

"Αν ο Νετανιάχου εμποδίσει κάτι που ο Τραμπ επιθυμεί πραγματικά, δηλαδή την έξοδο από τον πόλεμο, είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει όλη την επιρροή που διαθέτει", σχολίασε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην σύμβουλος για θέματα Μέσης Ανατολής σε κυβερνήσεις και των δύο κομμάτων. Η υπογραφή της πολυαναμενόμενης συμφωνίας έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή στο ελβετικό θέρετρο Burgenstock, κοντά στη Λουκέρνη. Μιλώντας στην ετήσια σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι έχει εκφράσει προσωπικά στον Νετανιάχου τη δυσαρέσκειά του για τις τελευταίες του κινήσεις.

"Χωρίς τις ΗΠΑ, δεν θα υπήρχε Ισραήλ. Χωρίς εμένα, δεν θα υπήρχε Ισραήλ, επειδή κανένας άλλος πρόεδρος δεν ήταν πρόθυμος να κάνει αυτό που έκανα εγώ", τόνισε ο Τραμπ, προσθέτοντας: "Είχα εξαιρετική σχέση με τον Μπίμπι. Τώρα ο Μπίμπι πρέπει να δείξει μεγαλύτερη υπευθυνότητα όσον αφορά στον Λίβανο".

Η διακομματική συναίνεση στην Ουάσινγκτον σχετικά με την υποστήριξη προς το Ισραήλ, η οποία διατηρούνταν για δεκαετίες, έχει πλέον κλονιστεί σοβαρά. Οι φιλελεύθερες φωνές εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη οργή για τη μεταχείριση των Παλαιστινίων, ειδικά κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα. Από την άλλη πλευρά, οι συντηρητικοί κύκλοι αμφισβητούν την ουσία της μακροχρόνιας αμερικανικής υποστήριξης. Παράλληλα, υπάρχουν έντονες ανησυχίες για την άνοδο του αντισημιτισμού τόσο στην αριστερά όσο και στη δεξιά του πολιτικού φάσματος.

Οι τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ προκάλεσαν άμεσες και έντονες αντιδράσεις. "Παρουσιάζει την ίδια την ύπαρξη του Ισραήλ ως εξαρτώμενη από τον ίδιο", δήλωσε η Χάλι Σόιφερ, επικεφαλής του Jewish Democratic Council of America, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις "βαθιά προσβλητικές για τη συντριπτική πλειοψηφία των Εβραίων που νοιάζονται για το μέλλον του Ισραήλ".

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν και η αντιπρόεδρός του, Καμάλα Χάρις, διαφωνούσαν συχνά με τον Νετανιάχου κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, αλλά πάντα επέλεγαν μια πιο προσεκτική γλώσσα, αποφεύγοντας κατηγορίες περί αντι-ισραηλινής στάσης. Οι συντηρητικές, φιλοϊσραηλινές ομάδες εμφανίζονται διχασμένες. Ο πρόεδρος της Republican Jewish Coalition, Ματ Μπρουκς, παρομοίασε την κριτική του Τραμπ με μια αναπόφευκτη οικογενειακή διαφωνία, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ παραμένει μεγάλος υποστηρικτής του Ισραήλ. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τον ρόλο της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ στη μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ και την απελευθέρωση Ισραηλινών ομήρων από τη Γάζα.

Αντίθετα, ο Μορτ Κλάιν, πρόεδρος της Zionist Organization of America, εξέφρασε την ανησυχία του ότι ο Τραμπ προέβη σε αυτές τις δημόσιες δηλώσεις για να προσελκύσει τους επικριτές του Ισραήλ, "επειδή βλέπει ότι οι Αμερικανοί είναι τώρα πιο εχθρικοί από ποτέ απέναντι στο Ισραήλ". "Αυτό με ανησυχεί", κατέληξε.