Τραμπ και δασμοί φέρνουν πίεση στις διεθνείς αγορές

Στο Νταβός, η συζήτηση επικεντρώθηκε στη Γροιλανδία και συνοδεύτηκε από τις απειλές του Αμερικανού προέδρου για δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες. Οι αγορές αντέδρασαν αρνητικά και ο Ντόναλντ Τραμπ υποχώρησε για να αποκλιμακώσει την πίεση. Τα μέσα ενημέρωσης ανέδειξαν την επίδραση του Αμερικανού προέδρου στις αγορές.

Παράλληλα, η άνοδος του άργυρου πάνω από τα $110 και του χρυσού πάνω από τα $5.500 επισκιάστηκε. Η σχέση τιμών ανά ουγγιά μεταξύ άργυρου και χρυσού διαμορφώθηκε από 85:1 τον Ιανουάριο του 2025 σε 46:1 τον Ιανουάριο του 2026. Η βιομηχανική ζήτηση για άργυρο αυξάνεται, κυρίως από τον τομέα των ηλεκτρονικών και των ηλιακών συλλεκτών, ενώ για τον χρυσό η ζήτηση επικεντρώνεται στην χρηματοοικονομική ασφάλεια. Και τα δύο μέταλλα δείχνουν την επιτάχυνση της αύξησης του παγκόσμιου χρέους και των ελλειμμάτων, με προειδοποιητικά σήματα για κρίσιμο σημείο καμπής στην οικονομία.

Η ανοδική πορεία του άργυρου προσελκύει το ενδιαφέρον των αναλυτών, με τα κέρδη των ορυχείων να αναμένονται αυξημένα στο τέταρτο τρίμηνο, καθώς η μέση τιμή ανά ουγγιά φτάνει τα $60 από $40 το προηγούμενο τρίμηνο. Οι τιμές μπορεί να ξεπεράσουν τα $100 στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Ο άργυρος διαπραγματεύτηκε στα $35 τον Μάρτιο του 2025 και ανήλθε πάνω από $110 τον Ιανουάριο του 2026, ενώ στην αγορά της Σαγκάης η τιμή έφτασε τα $128 ανά ουγγιά, δημιουργώντας διαφορά 17%.

Την ίδια ημέρα που ο Donald Trump απείλησε με δασμούς, στην Ιαπωνία εκδηλώθηκε κρίση στην αγορά ομολόγων του Τόκιο. Η Κεντρική Τράπεζα Ιαπωνίας προχώρησε σε μαζικές ρευστοποιήσεις αμερικανικών ομολόγων. Η Ιαπωνία διατηρεί το υψηλότερο χρέος προς ΑΕΠ στον κόσμο, στα όρια του 260%, με χαμηλά επιτόκια που ελέγχονται μέσω αγορών ομολόγων και επέκτασης Πιστωτικής Πολιτικής (QE). Η κεντρική τράπεζα κατέχει σχεδόν το 50% του δημοσίου χρέους και μεγάλους όγκους μετοχών και ομολόγων, με αποτέλεσμα πολλοί τίτλοι να μη διαπραγματεύονται στη δευτερογενή αγορά. Ο ισολογισμός της ισούται σχεδόν με το ΑΕΠ της χώρας.

Τα επιτόκια ανέβηκαν αιφνιδιαστικά, με τις αποδόσεις των τριακονταετών ομολόγων να αυξάνονται από 0,7% το 2022 σε 3,7% σε λιγότερο από πέντε χρόνια. Η ισοτιμία του γιεν διαμορφώθηκε στο υψηλό των ¥159/$ στις 14 Ιανουαρίου και στο ¥158/$ δέκα ημέρες μετά. Η άνοδος των ιαπωνικών επιτοκίων κατέρριψε τις κερδοσκοπικές συναλλαγές carry trade, που βασίζονταν σε δανεισμό σε γιεν και επένδυση σε δολάρια.

Η Ιαπωνία παραμένει πρότυπο για τις ΗΠΑ όσον αφορά την ανοχή σε υψηλή σχέση χρέους προς ΑΕΠ, αλλά η τρέχουσα κατάσταση δείχνει ότι η Κεντρική Τράπεζα χάνει τον έλεγχο. Τα αμερικανικά δεκαετή ομόλογα υποτιμώνται, ενώ το δολάριο πέφτει στον δείκτη Dollar Index από 115,0 στις 22 Ιανουαρίου σε 97,5 τέσσερις ημέρες μετά.

Η ιστορία των νομισμάτων χωρίς υποκείμενες αξίες (Fiat) δείχνει ότι η έκδοση χρήματος χωρίς αντίκρισμα οδηγεί σε απαξίωση. Στη σύγχρονη εποχή, ολόκληρος ο κόσμος χρησιμοποιεί χρήμα Fiat, χωρίς να απαιτείται επιστροφή σε χρυσό ή άργυρο, αλλά η ανάγκη για μηχανισμούς με υποκείμενες αξίες γίνεται επιτακτική για τον έλεγχο των δαπανών. Η τρέχουσα περίοδος χαρακτηρίζεται από επιταχυνόμενη κρίση χωρίς εμφανή σημάδια αναστροφής.