Σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, και ο Κινέζος ομόλογός του, Σι Τζινπίνγκ, κατέληξαν σε κοινή θέση αναφορικά με δύο κομβικά ζητήματα διεθνούς ασφάλειας: την απρόσκοπτη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν. Η συμφωνία αυτή ήρθε στο φως μέσω ανακοίνωσης του Λευκού Οίκου, μετά την πολυαναμενόμενη συνάντηση των δύο ηγετών στο Πεκίνο, εν μέσω αυξανόμενης αστάθειας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Σύμφωνα με την αμερικανική ενημέρωση, οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν με έμφαση ότι το Στενό του Ορμούζ "πρέπει να παραμείνει ανοικτό" για τη διασφάλιση της διεθνούς ναυσιπλοΐας και της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας. Παράλληλα, συμφώνησαν στην κατηγορηματική θέση ότι "το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο", στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ενότητας ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη. Η κοινή αυτή δήλωση πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου η ένταση στην περιοχή του Κόλπου κλιμακώνεται επικίνδυνα, με πρόσφατα περιστατικά να περιλαμβάνουν την κατάληψη πλοίου από αγνώστους κοντά στις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, το οποίο φέρεται να κατευθύνεται προς ιρανικά ύδατα, λίγες μόλις ημέρες μετά από επίθεση εναντίον πλοίου με ινδική σημαία ανοιχτά του Ομάν.
Η επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο και το μήνυμα συνεργασίας
Η συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου στην κινεζική πρωτεύουσα. Το Πεκίνο επιφύλαξε μια μεγαλοπρεπή υποδοχή στον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο στο Μέγαρο του Λαού, στην πλατεία Τιενανμέν, υπογραμμίζοντας τη σημασία που αποδίδει η Κίνα στις διμερείς σχέσεις. Κατά τη διάρκεια του επίσημου δείπνου που παρέθεσε προς τιμήν του Αμερικανού προέδρου, ο Σι Τζινπίνγκ χαρακτήρισε τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας ως "την πιο σημαντική σχέση στον κόσμο", προειδοποιώντας ότι και οι δύο χώρες έχουν να χάσουν από την αντιπαράθεση και να κερδίσουν από τη συνεργασία. "Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι εταίροι και όχι αντίπαλοι", τόνισε ο Κινέζος πρόεδρος, προσθέτοντας ότι η "αναγέννηση της Κίνας" και το σύνθημα "Make America Great Again" μπορούν να συνυπάρξουν στη διεθνή σκηνή.
Ο Σι αναφέρθηκε εκ νέου στην περίφημη "Παγίδα του Θουκυδίδη", προειδοποιώντας για τους κινδύνους που εγκυμονεί η αντιπαλότητα ανάμεσα σε μια ανερχόμενη και μια κυρίαρχη δύναμη. Όπως είπε, η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο οφείλουν να αποφύγουν μια πορεία σύγκρουσης και να συμβάλουν από κοινού στη διεθνή σταθερότητα. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τις συνομιλίες με τον Σι "εξαιρετικά θετικές και παραγωγικές", ευχαριστώντας τον Κινέζο πρόεδρο για την "εντυπωσιακή τελετή υποδοχής". Παράλληλα, προσκάλεσε τον Σι στον Λευκό Οίκο στις 24 Σεπτεμβρίου, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι δύο χώρες μπορούν να οικοδομήσουν "ένα μέλλον μεγαλύτερης συνεργασίας και ευημερίας". Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για "μία από τις σημαντικότερες σχέσεις στην παγκόσμια ιστορία", υπογραμμίζοντας ότι ΗΠΑ και Κίνα έχουν "πολλά κοινά", από την επιχειρηματικότητα μέχρι τις αξίες της σκληρής δουλειάς και της επιτυχίας. "Θα είναι ένας ξεχωριστός κόσμος με εμάς τους δύο ενωμένους και μαζί", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το ζήτημα της Ταϊβάν και η γεωπολιτική ατζέντα
Παρά το θετικό κλίμα που επικράτησε, το ζήτημα της Ταϊβάν παρέμεινε στο επίκεντρο των διαφορών ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις. Ο Σι προειδοποίησε τον Τραμπ ότι εσφαλμένος χειρισμός του ζητήματος θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε "σύγκρουση" μεταξύ των δύο χωρών, χαρακτηρίζοντας την Ταϊβάν "το σημαντικότερο ζήτημα" στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Το Πεκίνο επιμένει ότι η επανένωση με την Ταϊβάν είναι "αναπόφευκτη" και αντιτίθεται στις αμερικανικές πωλήσεις όπλων προς το νησί, ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει να στηρίζει στρατιωτικά την Ταϊπέι χωρίς να αναγνωρίζει επίσημα την ανεξαρτησία της.
Στο μεταξύ, η κρίση στον Περσικό Κόλπο και η κατάσταση στο Ορμούζ βρέθηκαν ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον προσβλέπει στη συμβολή της Κίνας ώστε να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν και να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία του θαλάσσιου περάσματος. Όπως σημείωσε, η Κίνα έχει ισχυρό συμφέρον να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο, καθώς αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ιρανικού πετρελαίου και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερότητα των παγκόσμιων εμπορικών ροών. Η συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιήθηκε στον απόηχο του εμπορικού πολέμου που ξέσπασε το 2025 ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, αλλά και της εύθραυστης εκεχειρίας που συμφωνήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο.
