Τραμπ: Οικονομικός πόλεμος σε όσους βοηθούν το Ιράν

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε μια νέα, δραματική κλιμάκωση της ρητορικής του έναντι της Τεχεράνης, προειδοποιώντας για σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις σε οποιαδήποτε χώρα επιχειρήσει να στηρίξει το Ιράν. Η δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί στην ήδη τεταμένη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η οποία βρίσκεται σε τροχιά πολέμου εδώ και μήνες.

Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς όλα τα κράτη, υπογραμμίζοντας ότι όσοι επιτρέψουν στους χρηματοπιστωτικούς τους θεσμούς, τις επιχειρήσεις, τα αεροδρόμια ή τις κυβερνητικές τους υπηρεσίες να προσφέρουν οποιαδήποτε μορφή βοήθειας στο Ιράν, θα βρεθούν αντιμέτωποι με τρομερές συνέπειες. Η απειλή αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια να απομονωθεί πλήρως το Ιράν από τη διεθνή οικονομική κοινότητα.

Ο Τραμπ κατηγόρησε την ιρανική ηγεσία ότι δεν αξιοποίησε τη "μεγάλη ευκαιρία" που της δόθηκε για να συνάψει μια συμφωνία, και ανακοίνωσε την έναρξη της "πιο συντριπτικής επιχείρησης οικονομικού πολέμου" που έχει διεξαχθεί ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας. Ο ίδιος υποσχέθηκε οικονομικό πόλεμο και απομόνωση άνευ προηγουμένου, δίνοντας σαφείς οδηγίες για τον τερματισμό του λαθρεμπορίου πετρελαίου, των ανταλλαγών νομισμάτων, των μεταφορών ρευστότητας και άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν το ιρανικό καθεστώς.

Παρά την έντονη ρητορική, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν διευκρίνισε τα συγκεκριμένα μέτρα ή τις κυρώσεις που σκοπεύει να επιβάλει. Ωστόσο, οι δηλώσεις του έρχονται σε συνέχεια των προειδοποιήσεων του υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα είχε αναφερθεί σε οικονομική απομόνωση που ο κόσμος δεν έχει γνωρίσει ποτέ.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή

Η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή, παρά τη μείωση της έντασης των εχθροπραξιών. Η απόφαση του Τραμπ να υιοθετήσει μια πιο σκληρή στάση έρχεται σε μια περίοδο που η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ εμφανίζεται δυσαρεστημένη με τον πόλεμο, ενώ υπάρχουν αναφορές για μείωση των αποθεμάτων πυρομαχικών του αμερικανικού στρατού. Ο ογδοντάρης Ρεπουμπλικάνος, γνωστός για το απρόβλεπτο προφίλ του, φαίνεται να έχει επιλέξει μια στάση αναμονής σε στρατιωτικό επίπεδο, εστιάζοντας την πίεση στον οικονομικό τομέα.

Το χρονικό της κρίσης ξεκίνησε με τους συντονισμένους βομβαρδισμούς ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Το Ιράν απάντησε στοχοποιώντας κράτη-συμμάχους της Ουάσιγκτον στην περιοχή και στη συνέχεια έκλεισε το στενό του Ορμούζ, μια θαλάσσια οδό ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Η αμερικανική απάντηση ήταν ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Στο πλαίσιο αυτό, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν για εκτόξευση δύο βαλλιστικών πυραύλων εναντίον τους, οι οποίοι έπεσαν στη θάλασσα, με την Τεχεράνη να διαψεύδει κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Ως αντίδραση, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την αναστολή όλων των εμπορικών και χρηματοοικονομικών συναλλαγών με το Ιράν, μια εξέλιξη που σηματοδοτεί μια σημαντική ρήξη στις σχέσεις των δύο χωρών, οι οποίες έχουν ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, προειδοποίησε τις χώρες του Κόλπου ότι οποιαδήποτε βοήθεια προς τον αμερικανικό στρατό θα θεωρηθεί συμμετοχή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Το διπλωματικό αδιέξοδο

Οι διπλωματικές προσπάθειες για την εκτόνωση της κρίσης φαίνεται να έχουν περιέλθει σε πλήρες αδιέξοδο. Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν διεξάγονται ούτε προγραμματίζονται συνομιλίες με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές στην Ουάσιγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ζητήσει από τους συνεργάτες του να διακόψουν κάθε διάλογο με την Τεχεράνη, έως ότου αυτή προσεγγίσει τις αμερικανικές θέσεις.

Στον αντίποδα, ο Ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ξεκαθάρισε ότι το στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξει, εφόσον η αμερικανική κυβέρνηση δεν εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε με το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπογράφηκε τον Ιούνιο. Ο ίδιος, με δηλώσεις του μέσω της πλατφόρμας X, χαρακτήρισε την αμερικανική κυβέρνηση ως "μπουλούκι παλιάτσων", υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί προσπαθούν να αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν περιλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία.

Η αρχική συμφωνία, που προέβλεπε κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες και διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη λύση, κατέρρευσε με την επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Ιούλιο. Ο Γαλιμπάφ, ο οποίος επισκέφθηκε τη Βαγδάτη, κατήγγειλε την "ξένη ανάμιξη" στα εσωτερικά του Ιράκ, τη στιγμή που οι ΗΠΑ πιέζουν την ιρακινή κυβέρνηση να αφοπλίσει ένοπλες οργανώσεις που πρόσκεινται στην Τεχεράνη.

Παράλληλα, το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται σε διαβουλεύσεις για τη μελλοντική διαχείριση του στενού του Ορμούζ. Η Τεχεράνη, η οποία ήδη στοχοποιεί πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν το στενό χωρίς την άδειά της, σκοπεύει να επιβάλει τέλη για τις παρεχόμενες υπηρεσίες, μια κίνηση που απορρίπτεται κατηγορηματικά από τις ΗΠΑ και ορισμένες πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής.