Τραμπ: Ρίχνει τον φόρο στο ντίζελ πριν από τις κάλπες – Τι υπέγραψε στη Νεμπράσκα

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές τιμές του πετρελαίου κίνησης επιβαρύνουν μεταφορές, αγροτική παραγωγή και τελικά το κόστος των προϊόντων στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε από τη Νεμπράσκα προσωρινή φορολογική ανακούφιση για το λεγόμενο «κόκκινο ντίζελ».

Ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε στις 5 Οκτωβρίου εκτελεστικό διάταγμα κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στο Grand Island, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. Η απόφαση χαλαρώνει έως το τέλος του 2026 τους περιορισμούς που ισχύουν για τη χρήση του χρωματισμένου ντίζελ στους δημόσιους δρόμους.

Το συγκεκριμένο καύσιμο χρησιμοποιείται παραδοσιακά σε αγροτικά μηχανήματα, κατασκευαστικό εξοπλισμό και άλλες εφαρμογές εκτός οδικού δικτύου. Η κόκκινη χρωστική ουσία χρησιμοποιείται ουσιαστικά για να διακρίνεται το καύσιμο που απολαμβάνει διαφορετική φορολογική μεταχείριση από το ντίζελ που προορίζεται κανονικά για χρήση στους αυτοκινητοδρόμους.

Με το νέο διάταγμα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών καλείται να εξετάσει την αναβολή της καταβολής συγκεκριμένων ομοσπονδιακών φόρων στο ντίζελ που θα χρησιμοποιηθεί από τις 5 Οκτωβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς επιβολή τόκων ή προστίμων. Παράλληλα, η ομοσπονδιακή φορολογική διοίκηση καλείται να μην επιβάλλει τις προβλεπόμενες κυρώσεις για χρήση του χρωματισμένου ντίζελ στους δρόμους κατά το συγκεκριμένο διάστημα.

Ομοσπονδιακός φόρος 24,4 σεντς το γαλόνι

Ο ομοσπονδιακός ειδικός φόρος στο πετρέλαιο κίνησης ανέρχεται σήμερα σε 24,4 σεντς ανά γαλόνι. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα γέμισμα 250 γαλονιών η φορολογική επιβάρυνση αντιστοιχεί περίπου σε 61 δολάρια μόνο από τον συγκεκριμένο ομοσπονδιακό φόρο.

Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η εξοικονόμηση μπορεί να ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά γέμισμα εφόσον οι Πολιτείες ακολουθήσουν την ομοσπονδιακή πρωτοβουλία και προχωρήσουν σε αντίστοιχη φορολογική ανακούφιση. Το εκτελεστικό διάταγμα προβλέπει συγκεκριμένα συνεργασία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης με τις Πολιτείες προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο Τραμπ παρουσίασε το μέτρο ως παρέμβαση για τους αγρότες και τους επαγγελματίες των μεταφορών, υποστηρίζοντας ότι η μείωση του κόστους του ντίζελ μπορεί να περιορίσει και την πίεση στις τιμές των προϊόντων που μεταφέρονται οδικώς σε ολόκληρη τη χώρα.

Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης δήλωσε ότι ανοίγει προσωρινά η δυνατότητα χρήσης του «red dye diesel» πέρα από τις συνηθισμένες εφαρμογές εκτός δρόμου, επιχειρώντας να παρουσιάσει την απόφαση ως άμεση παρέμβαση απέναντι στην ακρίβεια των καυσίμων.

Το διάταγμα δεν καταργεί οριστικά τον ομοσπονδιακό φόρο. Προβλέπει διαδικασία προσωρινής αναβολής φορολογικών υποχρεώσεων και απαλλαγής από σχετικές κυρώσεις, στον βαθμό που κάτι τέτοιο επιτρέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Για οριστική κατάργηση του φόρου θα απαιτούνταν διαφορετική νομοθετική διαδικασία.

Η απόφαση έρχεται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις κάλπες

Η χρονική στιγμή της ανακοίνωσης έχει σαφή προεκλογική διάσταση. Ο Τραμπ πραγματοποιεί σειρά εμφανίσεων σε πολιτείες όπου οι Ρεπουμπλικάνοι προσπαθούν να διατηρήσουν τις έδρες τους στο Κογκρέσο, ενώ το αυξημένο κόστος ζωής και οι υψηλές τιμές των καυσίμων βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Στη Νεμπράσκα, ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Πιτ Ρίκετς αντιμετωπίζει τον ανεξάρτητο Νταν Όσμπορν σε μια αναμέτρηση που έχει προσελκύσει αυξημένο ενδιαφέρον. Ο Τραμπ συνέδεσε ο ίδιος το νέο μέτρο με την εκλογική μάχη, απευθυνόμενος δημόσια στον Ρίκετς και στον κυβερνήτη Τζιμ Πίλεν.

Η παρέμβαση πραγματοποιείται ενώ οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί σημαντικά, με το Reuters να καταγράφει τιμές που έφτασαν σε επίπεδα περίπου 6,50 δολαρίων ανά γαλόνι, μέσα σε συνθήκες περιορισμένης διεθνούς προσφοράς διυλισμένων καυσίμων και γεωπολιτικών αναταράξεων.

Η κυβέρνηση Τραμπ αποδίδει την πίεση στην παγκόσμια αγορά στις πολεμικές συγκρούσεις, στις διαταραχές στην παραγωγή και στη μειωμένη διεθνή δυναμικότητα διύλισης. Παράλληλα, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η φορολογική παρέμβαση μπορεί να μειώσει ένα μέρος του κόστους, όμως το βασικό πρόβλημα της αγοράς παραμένει η περιορισμένη προσφορά ντίζελ.

Ο προεκλογικός χαρακτήρας της ανακοίνωσης έγινε ακόμη πιο εμφανής από τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε. Ο Τραμπ υπέγραψε το διάταγμα επί σκηνής και δήλωσε ότι το μέτρο θα πρέπει να βοηθήσει πολιτικά τους Ρεπουμπλικάνους υποψηφίους της Νεμπράσκα.

Το «κόκκινο ντίζελ» μετατρέπεται έτσι από ένα τεχνικό ζήτημα φορολογίας καυσίμων σε κεντρικό προεκλογικό εργαλείο λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Η πραγματική επίδραση στις τιμές θα εξαρτηθεί τόσο από την εφαρμογή του διατάγματος από το υπουργείο Οικονομικών όσο και από το εάν οι Πολιτείες αποφασίσουν να ακολουθήσουν με δικές τους φορολογικές παρεμβάσεις.