Τρέχουν και δεν φτάνουν τώρα στο Μαξίμου με την εκλογή Τραμπ

Τρέχουν και δεν φτάνουν στο Μέγαρο Μαξίμου μετά το σαρωτικό αποτέλεσμα του Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές των ΗΠΑ, το οποίο πυροδοτεί αλυσιδωτές διεθνείς εξελίξεις, οι οποίες επηρεάζουν και την ελληνική κυβέρνηση. Στο κυβερνητικό επιτελείο, παρά τη στρατηγική ουδετερότητας του προηγούμενου διαστήματος, ήταν κοινό μυστικό ότι είχαν ποντάρει στη νίκη της Κάμαλα Χάρις, η οποία θα παρείχε μεταξύ άλλων μια ασφάλεια στη συνέχιση της διπλωματικής στρατηγικής που έχει χαράξει η κυβέρνηση.

Οι εκ διαμέτρου αντίθετες φιλοσοφίες στην άσκηση πολιτικής μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Tζo Mπάιντεν (με τον οποίο συντάχτηκε πλήρως ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε σειρά ζητημάτων) καθιστά αμφίβολη τη στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στην Αθήνα και γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο αρκετά κυβερνητικά στελέχη εμφάνιζαν το προηγούμενο διάστημα σημάδια ανησυχίας για την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ, που πλέον είναι πραγματικότητα.

Η άνευ ορίων στήριξη της Ουκρανίας, η προώθηση της woke ατζέντας, η λογική του «προβλέψιμου» σύμμαχου αλλά και η αδυναμία διαχείρισης του αυξημένου κόστους ζωής συνοδεύουν τα κυβερνητικά πεπραγμένα και δεδομένα και αποτελούν «αγκάθια» σε σχέση με όσα πρεσβεύει ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος.

Την ίδια ώρα, όμως, η εκλογή Τραμπ φέρνει στο κυβερνών κόμμα ακόμα ένα σοβαρό πονοκέφαλο, καθώς τα ελληνικά κόμματα που κινούνται στα δεξιά της Ν.Δ. (Ελληνική Λύση, ΝΙΚΗ, Φωνή Λογικής), και τα οποία εμφανίζονται διαρκώς ενισχυόμενα, προσδοκούν σε περισσότερα οφέλη από το κοινωνικό ρεύμα που προκαλεί η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ. Οι πιέσεις που δέχεται το κυβερνητικό στρατόπεδο από τα δεξιά της είναι ισχυρές, με τις διαρροές να αποτυπώνονται τόσο στις πρόσφατες ευρωεκλογές όσο και στις δημοσκοπήσεις. Αναμφίβολα αυτή η νέα συνθήκη είναι πιθανό να οδηγήσει σε αλλαγή στρατηγικής και αυστηροποίηση των εφαρμοζόμενων πολιτικών σε κοινωνικά ζητήματα ή σε θέματα ασφάλειας και μετανάστευσης.

Στενή συνεργασία

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά τις εκκλήσεις των προηγούμενων ημερών για στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης βλέποντας τον… Τραμπ να έρχεται, έσπευσε να συγχαρεί τον νέο πρόεδρο, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να διαβεβαιώσει ότι οι σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν σε άριστα επίπεδα. «Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις θα συνεχίσουν να είναι σταθερά ισχυρές και παραγωγικές και στη νέα θητεία Τραμπ. Οι σχέσεις μας είναι στρατηγικές, με εθνικό και όχι παραταξιακό πρόσημο, κι αναμένω ακόμα πιο στενή συνεργασία μεταξύ και των δύο κυβερνήσεων αλλά και των δύο λαών» επισήμανε, μεταξύ άλλων, στη δήλωσή του ο Ελληνας πρωθυπουργός.

Εδώ και μέρες οι συνεργάτες του πρωθυπουργού τονίζουν ότι έχουν αναλύσει όλα τα σενάρια σχετικά με τις πιθανές αλλαγές που θα επιφέρει η επιστροφή του κ. Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ενώ η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να ανιχνεύσει τις προθέσεις του Τραμπ, ευελπιστώντας ότι η στρατηγική σχέση της Ελλάδας με την Ουάσινγκτον δεν θα διαταραχθεί κι αυτό προσπαθούν να επικοινωνήσουν στις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Ομως ταυτόχρονα γνωρίζουν ότι η επιστροφή Τραμπ επαναφέρει στην ήδη ταραγμένη διεθνή σκακιέρα συγκεκριμένα στοιχεία, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ είναι απρόβλεπτος με ισχυρές «φιλίες» μακριά από το φάσμα του στενού πυρήνα ισχύος της Ε.Ε., ενώ οι απόψεις του δεν συμβαδίζουν πάντα με τις θέσεις της Ελλάδας.

Πάντως, είναι πιθανό η Ελλάδα να μην περιλαμβάνεται στις άμεσες προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης Τραμπ που θα συγκροτηθεί μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στις 20 Ιανουαρίου, καθώς θα απαιτηθεί ένα χρονικό διάστημα μέχρι ο νέος υπουργός Εξωτερικών να ενημερωθεί πλήρως για το χαρτοφυλάκιό του, ενώ ο νέος Αμερικανός πρέσβης δεν αναμένεται να οριστεί πριν από τα μέσα της επόμενης χρονιάς.

Αγωνία για τη νέα αμερικανική πολιτική στα Ελληνοτουρκικά

Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα και οι ΗΠΑ είχαν μια ισορροπημένη σχέση στην προηγούμενη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε συναντηθεί μαζί του στην Ουάσινγκτον, στο Μέγαρο Μαξίμου επιχειρούν ξανά -υπό το κράτος μεγάλης αγωνίας- να ανιχνεύσουν την πολιτική που θα ακολουθήσει σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και αναζητούν διαύλους επικοινωνίας.

Αυτόν τον στόχο είχε και η πρόσφατη ανεπίσημη συνάντηση στην Αθήνα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρώην (επί Τραμπ) Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, καθώς σημαντικό ρόλο θα παίξουν και τα πρόσωπα που θα διαχειριστούν τα κρίσιμα υπουργεία Εξωτερικών και Αμυνας στη νέα κυβέρνηση Τραμπ.
Σε κάθε περίπτωση πάντως και με δεδομένο ότι η επανεκλογή Τραμπ συμπίπτει με την έναρξη του ελληνοτουρκικού διαλόγου, κυβερνητικοί παράγοντες εκτιμούν ότι η νέα αμερικανική κυβέρνηση θα στηρίξει τον διάλογο και κάθε κίνηση που εκτονώνει ή λύνει διαφορές μεταξύ δύο συμμάχων και δεν απειλεί τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ στην περιοχή.

Ωστόσο δεν διαφεύγει της προσοχής του πρωθυπουργικού επιτελείου η καλή σχέση που έχει ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν. Χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ερωτηθείς αν αυτή η καλή σχέση των δύο θα έχει επιπτώσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, υπογράμμισε: «Μέσα στα χρόνια η Ελλάδα είναι μία πιο ισχυρή χώρα που έχει καταφέρει να διανύσει πολλά παραπάνω βήματα από άλλες γειτονικές χώρες. Δεν ετεροκαθορίζεται η πολιτική αμυντικής θωράκισης. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που μετράει τόσο στον ευρωπαϊκό όσο και στον παγκόσμιο χάρτη. Ως προς την Τουρκία έχουμε επιλέξει τον δρόμο του διαλόγου, οποίος δεν είναι δρόμος καμίας υποχώρησης. Κι έχουμε καταφέρει να πετύχουμε κάποια σημαντικά πράγματα».

Στην κυβέρνηση ωστόσο υπάρχει η εκτίμηση πως η σχέση Τραμπ – Ερντογάν θα επηρεαστεί και θα δοκιμαστεί λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, δεδομένου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ τάσσεται υπέρ του Ισραήλ, ενώ η Τουρκία έχει ταχθεί εναντίον του, υποστηρίζοντας τη Χαμάς.

Όταν ο Μητσοτάκης σχεδόν χλεύαζε τον Τραμπ

Η μεγάλη πολιτική αλλαγή που συντελείται στις ΗΠΑ με την άνετη επικράτηση του Donald Trump επηρεάζει αν όχι ταχύτατα, άμεσα την Ευρώπη. Ήδη η πρώτη χώρα που την «πλήρωσε» είναι η Γερμανία του Scholz, όπου ο κυβερνητικός σχηματισμός των σοσιαλδημοκρατών, ελεύθερων δημοκρατών και πρασίνων τρίζει επικίνδυνα μετά τη φυγή του Christian Lidner από την κυβέρνηση. Περιττό να πούμε ότι η Γερμανία πνέει τα λοίσθια και οικονομικά και πολιτικά, αφού οι επιλογές της μέσα στην Ε.Ε ήταν κάκιστες.

Από το «άδειασμα» της φίλης Ρωσίας και την υπέρογκη βοήθεια στην Ουκρανία μέχρι το μεταναστευτικό, ο Scholz αποδεικνύεται κατώτερος των περιστάσεων. Όμως, αυτό που του δίνει την τελειωτική τροπή είναι η άνοδος των πατριωτικών κομμάτων στην Ευρώπη και φυσικά η εγκαθίδρυση στις ΗΠΑ της διοίκησης Trump που δεν θα είναι ένας εύκολος συνομιλητής για τον Γερμανό καγκελάριο.

Είναι σίγουρο ότι ο νέος αμερικανός πρόεδρος θα αλλάξει την στρατηγική της χώρας του τόσο στην ευρωατλαντική συμμαχία και την βοήθεια προς την Ουκρανία όσο και απέναντι στις επιμέρους υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Υπό αυτό το πρίσμα είναι βέβαιο ότι θα επηρεαστεί και η κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Δυστυχώς, οι επιλογές του έλληνα πρωθυπουργού ήταν να στηριχθεί η Kamala Harris, την οποία είδε στο πρόσφατο ταξίδι του στις ΗΠΑ κατά την σύνοδο του ΝΑΤΟ ενώ για όποιον δεν θυμάται ο ίδιος όταν ερωτήθηκε από τον Ravi Agrawal, αρχισυντάκτη του περιοδικού «Foreign Policy», στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Davos για το τι θα κάνει η Ελλάδα εάν εκλεγεί ο Trump, αστειεύτηκε κοιτάζοντας το ρολόι του και δηλώνοντας ότι ο «χρόνος τελείωσε», δηλαδή ότι δεν θέλει να απαντήσει γιατί, προφανώς, τότε δεν το θεωρούσε πιθανό σενάριο.

Δεν κατάλαβαν τίποτα οι συνεργάτες του Μαξίμου

Όσο περνούσε ο καιρός, όμως, εδραιωνόταν η εικόνα ότι η αμερικανική κοινωνία έχει διαφορετικές διαθέσεις, θέλει να τελειώνει μία και καλή με την καταστρεπτική θητεία Biden, την προώθηση βολικών πολέμων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, την οικονομική κατάρρευση και τον τεράστιο πληθωρισμό στις ΗΠΑ, με την νέα στεγαστική φούσκα να είναι και πάλι έτοιμη να σκάσει. Όλα αυτά, προφανώς, δεν τα πρόσεξαν οι αμέτρητοι συνεργάτες και σύμβουλοι του Κυριάκου Μητσοτάκη, όπως φυσικά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες πλην ορισμένων εξαιρέσεων.

Εκτέθηκαν και η Ντόρα Μπακογιάννη αλλά και οι συνομιλητές Μητσοτάκη, Ζεμενίδης και Τσούνης

Όπως, επίσης, εκτέθηκε ανεπανόρθωτα η αδερφή του Πρωθυπουργού Ντόρα Μπακογιάννη που δήλωσε ότι «χτύπησε καμπάνα στην Ευρώπη με την επικράτηση Τrump» η οποία αμφότερη έδειξε την προτίμησή της στην Kamala Harris.

Στενή προσκόλληση με την Κamala Harris είχαν και δύο στενοί συνομιλητές του Κυριάκου Μητσοτάκη τους οποίους συμβουλεύτηκε τις προηγούμενες μέρες, όπως ο Εντι Ζεμενίδης, γνωστός λομπίστας των Δημοκρατικών αλλά και ο Tζωρτζ Τσούνης, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα ο οποίος επίσης προέρχεται από τους Δημοκρατικούς. Πιο κοντά στους Δημοκρατικούς ήταν και ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος.

Προσπάθεια προσέγγισης του Pompeo

Φυσικά, όταν άρχισε να γίνεται ξεκάθαρο φαβορί ο Trump, o Κυριάκος Μητσοτάκης αναζήτησε συμμαχίες στους Ρεμπουπλικάνους και ο μόνος που υπήρχε ήταν ο Mark Pompeo, πρώην υπουργός του Τrump στην πρώτη του θητεία. Ο Pompeo δεν είναι αυτός που ήταν παλιά, έχει επικρίνει τον Trump, προσπάθησε να τα βρει με τον Βiden, όλα αυτά είναι σε γνώση του νέου επιτελείου του προέδρου Trump και δεν είναι σίγουρο αν θα αξιοποιηθεί. Σε κάθε περίπτωση, ο έλληνας πρωθυπουργός τον θεωρεί ως ενδιάμεσο για να μιλάει με τον Trump.

Στην συνάντηση που είχε ο Πρωθυπουργός με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, είναι χαρακτηριστική η σκηνή που και οι δύο για πρώτη φορά αναφέρονται στις αμερικανικές εκλογές και καταλαβαίνουν ότι έρχεται μία νέα διοίκηση. Είναι προφανής η στεναχώρια τους, όπως για παράδειγμα είναι χαρακτηριστική και η δήλωση του πρώην υπουργού Δημήτρη Καιρίδη ότι «με την έλευση Trump ο φιλελεύθερος κόσμος πενθεί»…

Η μόνη που σύμφωνα με το ρεπορτάζ πίστευε σε νίκη του Trump ήταν η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου η οποία έστειλε την πρόβλεψή της στο Μαξίμου.

Eρχονται αλλαγές στις οικονομικές σχέσεις με ΗΠΑ – Εκτόξευση πατριωτικής δεξιάς

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εν ολίγοις, δεν περίμενε την άνετη επικράτηση του Trump και τώρα θα πρέπει να αναπροσαρμόσει την στρατηγική της. Στα ελληνοτουρκικά ακόμα δεν γνωρίζουμε τι θα πράξει ο Trump αλλά είναι βέβαιο ότι θα θελήσει να υπάρχουν ίσες αποστάσεις των ΗΠΑ απέναντι στις δύο χώρες.

Στα θέματα της οικονομίας, ο Trump είναι υπέρμαχος των ορυκτών, της επαναπροσέγγισης με την Ρωσία και διώκτης της πράσινης ενέργειας, θεωρεί δε απάτη την κλιματική κρίση. Όλα αυτά θα επηρεάσουν τα ενεργειακά πρότζεκτ τα οποία θέλει να προωθήσει η ελληνική κυβέρνηση. Τέλος, αναμένεται να αλλάξει και η στρατηγική του ΝΑΤΟ όπου οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εταίρους του.

Αυτό θα σημάνει αλλαγή στρατηγικής στην Ουκρανία κάτι που αποδυναμώνει τις βάσεις που έχουμε διαθέσει στις ΗΠΑ και τους ευρωατλαντικούς συμμάχους, όπως π.χ η Αλεξανδρούπολη.

Όμως, η μεγαλύτερη επιρροή του Trump στην ελληνική επικρατεία είναι ότι θα εκτοξεύσει τα ποσοστά των πατριωτικών κομμάτων, αυτών δηλαδή που διεκδικούν κομμάτι από την παραδοσιακή βάση της ΝΔ.

Ήδη Νατσιός, Βελόπουλος και Λατινοπούλου έχουν κάνει δηλώσεις υπέρ του νέου προέδρου. Επίσης ο Ηλίας Κασιδιάρης είχε κάνει εδώ και καιρό δηλώσεις υπέρ Trump και Putin και μάλιστα… θα δοθεί εντολή – ναι εντολή – να αποφυλακιστεί τον Απρίλιο 2025 από δυνάμεις ισχυρότερες του Μητσοτάκη.