Σαν αυτές τις ημέρες πριν από τρία χρόνια, η Γρεκία βυθίστηκε στο πένθος ύστερα από ένα σιδηροδρομικό δυστύχημα που καταγράφηκε ως ένα από τα πιο φονικά στην ιστορία της. Μια επιβατική αμαξοστοιχία, γεμάτη κόσμο και κυρίως νέους ανθρώπους, συγκρούστηκε μετωπικά με εμπορικό συρμό που κινούνταν στην ίδια γραμμή από την αντίθετη κατεύθυνση. Η σύγκρουση υπήρξε εκκωφαντική και το τίμημα αδιανόητο: 57 νεκροί, δεκάδες τραυματίες, οικογένειες διαλυμένες μέσα σε λίγα λεπτά.
Στην αρχή το συμβάν παρουσιάστηκε ως μια ακόμη τραγική συγκυρία. Πολύ γρήγορα όμως αποκαλύφθηκε ότι επρόκειτο για την κορύφωση μιας μακράς αλυσίδας παραλείψεων και επικίνδυνων επιλογών που άγγιζαν τα ανώτερα κυβερνητικά επίπεδα, με επίκεντρο τον τότε υπουργό Μεταφορών, προβεβλημένο πολιτικό γόνο με φιλοδοξίες για ακόμη υψηλότερα αξιώματα. Η κοινωνία πλημμύρισε από οργή και θλίψη. Οι διασώστες που έφτασαν πρώτοι στο σημείο βρέθηκαν αντιμέτωποι με εικόνες καταστροφής, διαμελισμένα βαγόνια, τραυματίες με βαριά εγκαύματα, νέους ανθρώπους παγιδευμένους στα συντρίμμια.
Τα τοπικά νοσοκομεία δοκιμάστηκαν στα όριά τους. Γιατροί και νοσηλευτές έδιναν μάχη με τον χρόνο. «Ήταν ένας εφιάλτης, νέοι άνθρωποι αιμόφυρτοι ζητούσαν βοήθεια και κάναμε ό,τι περνούσε από το χέρι μας», περιέγραψε ένας γιατρός που βρέθηκε στην πρώτη γραμμή. Ανάμεσα στους νεκρούς βρίσκονταν πολλοί φοιτητές. Γονείς περιφέρονταν από νοσοκομείο σε νεκροτομείο κρατώντας φωτογραφίες, αναζητώντας ένα ίχνος ελπίδας ή μια απάντηση. Μια μητέρα, με τη φωτογραφία του 19χρονου γιου της στο χέρι, ψιθύριζε ότι ονειρευόταν να αλλάξει τον κόσμο και έφυγε πριν προλάβει.
Οι πρώτες πραγματογνωμοσύνες ανέδειξαν σοβαρά κενά στα διαφημισμένα συστήματα τηλεδιοίκησης και στην επιχειρησιακή λειτουργία του δικτύου, καθώς και προβλήματα επάρκειας προσωπικού σε καίριες θέσεις ευθύνης. Η αποκάλυψη ότι εργαζόμενοι και συνδικαλιστές είχαν εγκαίρως προειδοποιήσει για τους κινδύνους, με επιστολές και εξώδικες αναφορές, λειτούργησε ως πυροκροτητής. Δημοσιογραφικές έρευνες έφεραν στο φως ηλεκτρονική αλληλογραφία που αποτύπωνε επανειλημμένες επισημάνσεις για πεπαλαιωμένα συστήματα ασφαλείας και για την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων, προειδοποιήσεις που έμεναν αναπάντητες.
Παράλληλα, κυβερνητικοί αξιωματούχοι προέβαλλαν την ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων ως επιτυχία εκσυγχρονισμού, οργανώνοντας επικοινωνιακές εκδηλώσεις για σύγχρονες υποδομές που στην πράξη παρέμεναν ελλιπείς. Μετά την τραγωδία, η διαχείριση του τόπου της σύγκρουσης προκάλεσε νέα ερωτήματα, καθώς απομακρύνθηκε σιδηροδρομικό υλικό με ταχύτητα που γεννούσε υποψίες για προσπάθεια ελέγχου των εντυπώσεων. Ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι συνέχισαν να ερευνούν, φωτίζοντας τον ρόλο της πολιτικής ηγεσίας και τις διαχρονικές παθογένειες των ελέγχων, των διορισμών χωρίς επαρκή προσόντα και των συμβάσεων με ευνοημένες εταιρείες.
Κοινοβουλευτικές διαδικασίες προχωρούσαν με αργούς ρυθμούς, ενώ πορίσματα ειδικών επιτροπών προκαλούσαν αντιδράσεις για το περιεχόμενό τους. Στο προσκήνιο ήρθαν ακόμη και πληροφορίες για πιθανό αδήλωτο φορτίο σε έναν από τους συρμούς, με σκιές που άγγιζαν δίκτυα παράνομου κέρδους. Άλλες φωνές έκαναν λόγο για έργα αναβάθμισης που έμειναν στα χαρτιά, με κονδύλια που διατέθηκαν χωρίς αντίστοιχο αποτέλεσμα.
Υπό την πίεση των συγγενών, της αντιπολίτευσης και μέρους των μέσων ενημέρωσης, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε δημόσια δηλώνοντας συγκλονισμένος και δεσμευμένος για πλήρη διαλεύκανση και απόδοση ευθυνών. Η κοινωνία ζητούσε ουσιαστική λογοδοσία. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους απαιτώντας δικαιοσύνη. Η βουλευτική ασυλία του αρμόδιου υπουργού αποτέλεσε κεντρικό σημείο συζήτησης, καθώς τρία χρόνια μετά η υπόθεση παραμένει ανοιχτή σε δικαστικό και πολιτικό επίπεδο.
Η οργή δεν έχει κοπάσει. Πορείες και παρεμβάσεις συνεχίζονται, με αιτήματα για ριζική αναδιάρθρωση του τομέα των μεταφορών και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών. Η δημόσια συζήτηση αγγίζει πλέον και άλλες υποδομές, από τα αεροδρόμια έως τα συστήματα εναέριας κυκλοφορίας, με προειδοποιήσεις για την ανάγκη άμεσου εκσυγχρονισμού. Πολλοί επισημαίνουν ότι το πρόβλημα υπερβαίνει ένα μεμονωμένο λάθος και αφορά μια βαθύτερη διοικητική νοοτροπία που επιτρέπει στην αμέλεια να ριζώνει σε κρίσιμους τομείς.
Για τους συγγενείς των θυμάτων, καμία διαδικαστική εξέλιξη δεν αρκεί για να σβήσει τον πόνο. Το μόνο που απομένει ως παρηγοριά είναι η ελπίδα ότι η απώλεια των παιδιών τους θα λειτουργήσει ως αφετηρία ουσιαστικών αλλαγών, ώστε καμία οικογένεια να μη βιώσει ξανά ανάλογη τραγωδία εξαιτίας επιλογών και παραλείψεων που μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
