Τρίτη θητεία Μπουκέλε στο Σαλβαδόρ

Ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, εξασφάλισε επίσημα το χρίσμα του κόμματός του, Νέες Ιδέες (Nuevas Ideas), για να διεκδικήσει μια τρίτη συνεχόμενη προεδρική θητεία. Η ανακοίνωση έγινε από την παράταξη, σηματοδοτώντας μια νέα φάση στην πολιτική ζωή της χώρας της Κεντρικής Αμερικής, με τις επόμενες εκλογές να έχουν προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2027. Η υποψηφιότητα του 44χρονου ηγέτη έρχεται μετά από μια σειρά αμφιλεγόμενων νομοθετικών αλλαγών και συνταγματικών αναθεωρήσεων που επέτρεψαν την κατάργηση του ορίου των δύο συνεχόμενων θητειών.

Ο Μπουκέλε, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2019, κατάφερε να εξασφαλίσει την υποψηφιότητα έπειτα από εσωκομματικές εκλογές. Η πορεία του προς μια τρίτη θητεία διευκολύνθηκε σημαντικά τον Ιούλιο του 2025, όταν το Κογκρέσο, όπου κυριαρχεί η προεδρική παράταξη, ψήφισε την κατάργηση του ορίου των δύο συνεχόμενων θητειών. Παράλληλα, η μεταρρύθμιση επιμήκυνε την προεδρική θητεία από πέντε σε έξι χρόνια και κατήργησε τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, ενισχύοντας περαιτέρω την πολιτική κυριαρχία του.

Η δημοτικότητα του προέδρου παραμένει σε εντυπωσιακά υψηλά επίπεδα, κυρίως λόγω της σκληρής πολιτικής του απέναντι στις συμμορίες. Από το 2022, ο Μπουκέλε έχει κηρύξει έναν αδυσώπητο "πόλεμο" κατά των εγκληματικών οργανώσεων, επιβάλλοντας κατάσταση έκτακτης ανάγκης που ανανεώνεται τακτικά. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις υπόπτων, συχνά χωρίς ένταλμα ή επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το 2021, μια απόφαση του συνταγματικού τμήματος του ανωτάτου δικαστηρίου είχε ήδη ανοίξει τον δρόμο για την άμεση επανεκλογή του, επιτρέποντάς του να θέσει υποψηφιότητα για δεύτερη θητεία το 2024. Η δεύτερη αυτή θητεία, ωστόσο, συντομεύτηκε κατά δύο χρόνια, ώστε να συμπέσουν οι προεδρικές εκλογές με τις τοπικές, και θα ολοκληρωθεί το 2027. Απουσία μιας ισχυρής και οργανωμένης αντιπολίτευσης, ο δεξιός πρόεδρος θεωρείται ήδη το απόλυτο φαβορί για τις επόμενες εκλογές, με το ψηφοδέλτιο να περιλαμβάνει και τον αντιπρόεδρό του, Φέλιξ Ουγιόα.

Η άνοδος του Μπουκέλε στην εξουσία το 2019 ήταν εντυπωσιακή, καθώς συνέτριψε τον παραδοσιακό δικομματισμό που κυριαρχούσε στη χώρα από τον εμφύλιο πόλεμο (1980-1992), εξασφαλίζοντας το 53% των ψήφων. Η υποστήριξή του προήλθε κυρίως από νέους και ψηφοφόρους που είχαν απαυδήσει από τις εναλλαγές των παλαιών κομμάτων. Ωστόσο, οι επικριτές του τον κατηγορούν για ολοένα και πιο αυταρχικές τάσεις, επισημαίνοντας τον απόλυτο έλεγχο που ασκεί στο Κογκρέσο, στο δικαστικό σύστημα και σε άλλους κρατικούς θεσμούς. Μη κυβερνητικές οργανώσεις καταγγέλλουν σειρά καταχρήσεων στο πλαίσιο της αντιεγκληματικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των φυλακίσεων χιλιάδων αθώων πολιτών και των εκατοντάδων θανάτων υπό κράτηση.

Ο γνωστός για το σαρκαστικό του ύφος πολιτικός, που για ένα διάστημα αυτοαποκαλούνταν "κουλ δικτάτορας", έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον πολλών δεξιών κυβερνήσεων στην αμερικανική ήπειρο, οι οποίες βλέπουν το μοντέλο του για την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης ως ένα πιθανό παράδειγμα προς μίμηση.