«Τρύπες» στο σύστημα αεράμυνας της χώρας

Πολύ πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η ελληνική κυβέρνηση είχε επιδοθεί σε μία «κιμπάρικη» αντιμετώπιση του οπλοστασίου των Ενόπλων Δυνάμεων, ανταποκρινόμενη σε «αιτήματα συμμάχων» για «παραχώρηση» οπλικών συστημάτων. Αυτή η πολιτική έχει προκαλέσει σήμερα, που η περιοχή μας καίγεται από τις φλόγες τους πολέμου, απόγνωση, με την κυβέρνηση, το ΥΠΕΘΑ και το ΓΕΕΘΑ να προσπαθούν με αλχημείες να καλύψουν τα κενά που οι ίδιοι προκάλεσαν στο σύστημα αεράμυνας.

Το 2020 η κυβέρνηση Μητσοτάκη συμφώνησε να παραχωρηθεί στη Σαουδική Αραβία μία πυροβολαρχία Patriot, η οποία θα υποστηριζόταν από ελληνικό προσωπικό. Περίπου 120 με 130 άτομα υποστηρίζουν τη λειτουργία της πυροβολαρχίας, η οποία ανέλαβε την προστασία των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Aramco,  η οποία με βάση τα οικονομικά της δεδομένα θα μπορούσε ίσως να αγοράσει… την κατασκευάστρια εταιρεία αυτών των αντιβαλλιστικών -αντιπυραυλικών συστημάτων.

Το αντάλλαγμα για την παραχώρηση των Patriot είναι η ανάληψη της υποχρέωσης από την Aramco, να αναλάβει το κόστος αναβάθμισης των συστημάτων μας. Η συμφωνία θα μπορούσε να κριθεί συμφέρουσα αν η πυροβολαρχία Patriot δεν ήταν τόσο απαραίτηση για την ελληνική αεράμυνα. Το πόσο απαραίτητη είναι φαίνεται με τρόπο δραματικό αυτές τις ημέρες που η Ελλάδα καλείται να διαχειριστεί το θέμα των σοβαρών απειλών του Ιράν για πυραυλικά πλήγματα σε όποιον συνεργάζεται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Η Ελλάδα, τουλάχιστον θεωρητικά, βρίσκεται εντός του βεληνεκούς των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Αυτό σημαίνει ότι πρακτικά κι όχι θεωρητικά θα πρέπει να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει και αυτό το ενδεχόμενο. Αν και δεν χρειαζόταν η «ιρανική απειλή» για να το καταλάβουμε. Η Τουρκία, που είναι η διαχρονική στρατιωτική απειλή για την Ελλάδα, αναπτύσσει με ταχύτατους ρυθμούς πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων οι οποίοι μπορούν να πλήξουν κάθε σημείο της ελληνικής επικράτειας. Συνεπώς, η αντιαεροπορική άμυνα της χώρας είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα που απασχολούν πάντα το σχεδιασμό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90

Ο σχεδιασμός αυτής της αντιαεροπορικής άμυνας είχε «στηθεί» μετά από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90 σε δύο πυλώνες: στον αμερικανικό και τον ρωσικό. Αντιαεροπορικά-αντιβαλλιστικά Patriot από τη μία και από την άλλη τα ρωσικά S-300, τα TOR M-1 και τα OSA-AKM.

Οι S-300 μετά από πιέσεις και περιπέτειες, τοποθετήθηκαν στην Κρήτη, όπου βρίσκεται και η βάση της Σούδας.  Παράδοξο το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα να «φυλάει» τη βάση της Σούδας. Βέβαια, μόνο στη θεωρία, αφού οι S-300 σκοπίμως απαξιώθηκαν, όπως και τα υπόλοιπα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα. Μία και μοναδική εκπαιδευτική βολή έγινε το 2013 σε όλη την ιστορία των S-300 στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Έμειναν οι Patriot οι οποίοι τοποθετήθηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτουν όλη τη χώρα από την τουρκική απειλή.

Δύο συστήματα στη Μακεδονία, το ένα από τα οποία κάλυπτε τη Θεσσαλονίκη, ένα στη Σκύρο όπου κάλυπτε την καρδιά του Αιγαίου, δύο συστήματα που κάλυπταν την Αττική. Η Κρήτη υποτίθεται ότι καλύπτονταν από τους αραχνιασμένους S-300. Μία πυροβολαρχία Patriot ήταν εφεδρική για να καλύπτει περιπτώσεις τεχνικών προβλημάτων και συντήρησης πυροβολαρχιών που ήταν σε υπηρεσία. Δεν αναφέρουμε για ευνόητους λόγους τις περιοχές που είναι τοποθετημένοι οι Patriot.

Από πουθενά δεν προκύπτει ότι περίσσευαν οι Patriot. Αντιθέτως χρειαζόμασταν κι άλλους. Κι όμως το 2020 η ελληνική κυβέρνηση έδειξε μεγάλη προθυμία να «παραχωρήσει» την «εφεδρική» πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία και να την «ξεχάσει» εκεί μέχρι σήμερα, έξι ολόκληρα χρόνια μετά.

Όταν το καλοκαίρι του 2025 ξεκίνησε ο πόλεμος των 12 ημερών μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, στην Αθήνα οι κυβερνώντες ανησύχησαν. Και τότε η Τεχεράνη είχε κάνει δηλώσεις περί στοχοποίησης όλων όσων βοηθούσαν ή συμμετείχαν στον πόλεμο εναντίον της. Η ελληνική κυβέρνηση για να καλύψει την Κρήτη, αποφάσισε να μεταφέρει τη μία από τις δύο πυροβολαρχίες της Μακεδονίας στο νησί.

Όμως τώρα διαπιστώνει ότι αυτός ο σχεδιασμός δεν είναι αρκετός. Η «εφεδρική» πυροβολαρχία που «ξέχασε» στη Σαουδική Αραβία θα ήταν κάτι παραπάνω από χρήσιμη για να μην πούμε πολύτιμη για την ελληνική αεράμυνα που μετά από την απαξίωση των ρωσικών συστημάτων είναι σαφώς πιο αδύναμη απ’  ότι στο παρελθόν.

Η κυβέρνηση, το ΥΠΕΘΑ και το ΓΕΕΘΑ δεν κρύβουν την ανησυχία τους κι αυτό αποτυπώνεται σε διάφορα… τρικ με τα οποία προσπαθούν να καλύψουν τις λανθασμένες επιλογές τους. Έτσι όπως πληροφορούνται οι Data Journalists, γίνονται μετακινήσεις απαρχαιωμένων αντιαεροπορικών όπως το ΒΕΛΟΣ, από μονάδες της ηπειρωτικής Ελλάδας με προορισμό την Κρήτη.

Επίσης αντιαεροπορικά μικρού βεληνεκούς όπως τα Crotale τα οποία προορίζονται για κάλυψη αεροδρομίων και άλλων στρατιωτικών υποδομών, μεταφέρονται σε νησί της Δωδεκανήσου. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι τα Crotale μεταφέρονται στην Κάρπαθο. 

Μπορούν αυτές οι βιαστικές κινήσεις να καλύψουν το κενό των συστημάτων Patriot; Ούτε κατά διάνοια.

Η επιπολαιότητα με την φρεγάτα ΚΙΜΩΝ

Μέσα στην αναστάτωση που έχουν προκαλέσει τα πλήγματα στην Κύπρο και την ανησυχία ότι αυτά μπορεί να επεκταθούν και στον ελληνικό χώρο, ο ΥΕΘΑ Νίκος Δένδιας, ανακοίνωσε ότι στέλνουμε μαχητικά F-16 στην Κύπρο αλλά και την φρεγάτα Belharra ΚΙΜΩΝ. Η ανακοίνωση για τη φρεγάτα προκάλεσε μεγάλη έκπληξη, γιατί είναι γνωστό και δημόσια διατυπωμένο από πολύ υπεύθυνα χείλη, ότι το πλοίο ακόμη δεν είναι επιχειρησιακά έτοιμο. Ο Επίτιμος Α/ΓΕΝ Ναύαρχος Κοσμάς Χρηστίδης δημόσια δήλωσε στις 26 Ιανουαρίου ότι το πλοίο «είναι σε νηπιακό επίπεδο και παράλληλα δεν είναι επιχειρησιακά πιστοποιημένη ούτε από ελληνικό φορέα εντός του Πολεμικού Ναυτικού, ούτε από τον αντίστοιχο βρετανικό Flag Officer Sea Training (FOST)».

Πώς λοιπόν η ηγεσία του ΥΠΕΘΑ, το ΓΕΕΘΑ και το ΓΕΝ αποφασίζουν να το εμπλέξουν σε μία αποστολή που ουδείς μπορεί να εγγυηθεί ότι όλα θα κυλήσουν ομαλά;