Τζόγος: Μαύρη αγορά 1,8 δισ. ευρώ και αυστηρότεροι έλεγχοι

Σχεδόν 900.000 Έλληνες εκτιμάται ότι έπαιξαν ή στοιχημάτισαν μέσω παράνομων δικτύων τυχερών παιχνιδιών μέσα στον τελευταίο χρόνο, τροφοδοτώντας μια σκοτεινή αγορά που κινεί περίπου 1,8 δισ. ευρώ. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν το μέγεθος ενός προβλήματος που η Πολιτεία άφησε για χρόνια να διογκώνεται, την ώρα που ο διαδικτυακός τζόγος εξελίχθηκε ταχύτερα από τους μηχανισμούς ελέγχου.

Η κυβέρνηση προχωρά πλέον σε συνολική αναμόρφωση του πλαισίου εποπτείας της αγοράς, επιχειρώντας να ενισχύσει την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, την ΕΕΕΠ, με περισσότερες αρμοδιότητες, ψηφιακά εργαλεία και αυξημένες δυνατότητες παρέμβασης. Το νέο πλαίσιο έρχεται σε μια αγορά όπου οι παράνομες πλατφόρμες αλλάζουν μορφή με μεγάλη ταχύτητα, αξιοποιούν εφαρμογές, social media και εναλλακτικά κανάλια πληρωμών, δυσκολεύοντας τον εντοπισμό και τον αποκλεισμό τους.

Οι ρυθμίσεις προβλέπουν αυστηρότερες ποινές για όσους δραστηριοποιούνται χωρίς άδεια, ενώ για πρώτη φορά στο στόχαστρο δεν μπαίνουν μόνο οι παράνομοι πάροχοι. Έλεγχοι και κυρώσεις επεκτείνονται και σε όσους βοηθούν στην προβολή, στη διαφήμιση ή στη λειτουργία αυτών των δικτύων, από influencers και streamers έως παρόχους διαδικτύου, επιχειρήσεις τεχνολογίας και ιδρύματα πληρωμών.

Νέα εργαλεία για την ΕΕΕΠ και ελέγχοι «μυστικού επισκέπτη»

Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είχε σχεδιαστεί για μια άλλη εποχή, όταν η αγορά τυχερών παιχνιδιών ήταν σαφώς πιο περιορισμένη και ο διαδικτυακός τζόγος δεν είχε τη σημερινή διείσδυση. Σήμερα, οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι εφαρμογές κινητών και οι νέες μορφές διαδικτυακής προώθησης δημιουργούν διαρκώς νέα πεδία παρανομίας και απαιτούν πολύ πιο γρήγορες εποπτικές αντιδράσεις.

Μέχρι σήμερα, η ΕΕΕΠ λειτουργούσε με μόλις 80 οργανικές θέσεις, αριθμός που θεωρείται εξαιρετικά χαμηλός για το εύρος των αρμοδιοτήτων της. Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται ενίσχυση με εξειδικευμένο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, δυνατότητα ανάθεσης ερευνητικών έργων, αξιοποίηση σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων και πρόσβαση σε διεθνείς βάσεις δεδομένων για τον εντοπισμό των πραγματικών δικαιούχων αδειοδοτημένων εταιρειών.

Στο νέο οπλοστάσιο της Επιτροπής προστίθεται και η μέθοδος του «μυστικού επισκέπτη», η οποία εφαρμόζεται ήδη σε ευρωπαϊκές αγορές και θεωρείται αποτελεσματική για τον εντοπισμό παραβάσεων. Με αυτόν τον τρόπο οι ελεγκτές θα μπορούν να διαπιστώνουν στην πράξη πώς λειτουργούν πάροχοι και σημεία διεξαγωγής παιγνίων, χωρίς να περιορίζονται σε τυπικούς ελέγχους εγγράφων.

Κρίσιμη αλλαγή αποτελεί και η αναβάθμιση του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων. Μέχρι σήμερα οι ελεγκτές μπορούσαν να καταγράφουν παραβάσεις, όμως τα στοιχεία τους έπρεπε να διαβιβαστούν σε άλλες υπηρεσίες για να αποκτήσουν ανακριτική ισχύ. Η διαδικασία αυτή προκαλούσε καθυστερήσεις και σε αρκετές περιπτώσεις κίνδυνο απώλειας κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων.

Με το νέο καθεστώς οι ελεγκτές αποκτούν ιδιότητα ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούν να ενεργούν άμεσα στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας, μειώνοντας τον χρόνο από τον εντοπισμό μιας παράβασης έως τη δικαστική αξιοποίησή της. Η ρύθμιση στοχεύει στην ταχύτερη αντιμετώπιση του παράνομου τζόγου, ενός πεδίου όπου η καθυστέρηση συχνά ισοδυναμεί με ατιμωρησία.

Πρόστιμα έως 2 εκατ. ευρώ και αυστηρές ποινές

Το νέο πλαίσιο αυστηροποιεί σημαντικά και τις διοικητικές κυρώσεις. Η ΕΕΕΠ θα μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα από 1.000 ευρώ έως 2 εκατ. ευρώ για κάθε παράβαση ή ακόμη και για κάθε παράνομο παιγνιομηχάνημα. Παράλληλα, θα έχει τη δυνατότητα προσωρινής ή οριστικής ανάκλησης άδειας λειτουργίας.

Για πρώτη φορά θεσμοθετείται και η δυνατότητα άμεσης σφράγισης καταστημάτων όπου εντοπίζεται διεξαγωγή παράνομων παιγνίων. Το λουκέτο μπορεί να φτάσει ακόμη και τον έναν χρόνο, σε μια προσπάθεια να αποκτήσει πραγματικό αποτρεπτικό βάρος η εποπτεία.

Οι κυρώσεις δεν περιορίζονται στους άμεσους διοργανωτές. Πάροχοι διαδικτύου που δεν αποκλείουν παράνομους ιστοτόπους, επιχειρήσεις που προσφέρουν προϊόντα ή υπηρεσίες σε μη αδειοδοτημένους παρόχους και πρόσωπα που διευκολύνουν την παράνομη δραστηριότητα μπαίνουν επίσης στο πεδίο ελέγχου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαφήμιση και την προώθηση παράνομου τζόγου. Όσοι προβάλλουν ή διαφημίζουν μη αδειοδοτημένα τυχερά παιχνίδια κινδυνεύουν με πρόστιμα από 5.000 έως 50.000 ευρώ. Η ΕΕΕΠ έχει ήδη προαναγγείλει εντατικότερους ελέγχους σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλατφόρμες streaming και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες, όπου το σχετικό περιεχόμενο συχνά εμφανίζεται με έμμεσο ή παραπλανητικό τρόπο.

Το νομοσχέδιο προβλέπει και αυστηρότερες ποινικές κυρώσεις. Η διοργάνωση ή διεξαγωγή τυχερών παιχνιδιών χωρίς άδεια θα τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματικά πρόστιμα από 10.000 έως 500.000 ευρώ.

Σε βαρύτερες περιπτώσεις, όταν η παράνομη δραστηριότητα ασκείται κατ’ επάγγελμα, σε μεγάλη εμπορική κλίμακα ή με συμμετοχή ανηλίκων, οι ποινές μπορούν να φτάσουν σε κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, ενώ τα χρηματικά πρόστιμα μπορούν να ανέλθουν έως τις 800.000 ευρώ.

Στο νέο πλαίσιο προβλέπονται επίσης κυρώσεις για τράπεζες και ιδρύματα πληρωμών που εξυπηρετούν παράνομους παρόχους, καθώς και για όσους παρεμποδίζουν τους ελέγχους ή παραβιάζουν αποφάσεις αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων.

Η αυστηροποίηση του πλαισίου δείχνει ότι η Πολιτεία επιχειρεί να καλύψει καθυστερήσεις ετών σε μια αγορά που έχει ήδη ξεφύγει σε μεγάλο βαθμό στο ψηφιακό περιβάλλον. Το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι αν οι νέες αρμοδιότητες της ΕΕΕΠ θα συνοδευτούν από επαρκές προσωπικό, τεχνολογική επάρκεια και πραγματική πολιτική βούληση. Χωρίς αυτά, τα πρόστιμα και οι αυστηρές διατάξεις θα μείνουν ακόμη ένα θεσμικό κείμενο απέναντι σε μια παράνομη αγορά δισεκατομμυρίων.