Βουλή: Εγκρίθηκε η τρίμηνη αναστολή υποβολής αιτήσεων ασύλου για μετανάστες από Βόρεια Αφρική και Λιβύη
Βουλή: Με 177 θετικές ψήφους από τη Νέα Δημοκρατία, την Ελληνική Λύση και ανεξάρτητους βουλευτές, εγκρίθηκε από τη Βουλή η τροπολογία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, που προβλέπει την προσωρινή αναστολή υποβολής αιτήσεων ασύλου από μετανάστες που εισέρχονται παρανόμως στη χώρα μέσω πλωτών μέσων από τη Βόρεια Αφρική. Το ΠΑΣΟΚ και η Νίκη δήλωσαν «παρών», ενώ ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Πλεύση Ελευθερίας και Νέα Αριστερά καταψήφισαν. Συνολικά ψήφισαν 293 βουλευτές.
Η επίμαχη ρύθμιση προβλέπει ότι για διάστημα τριών μηνών από την κατάθεσή της, αναστέλλεται η δυνατότητα υποβολής αιτημάτων ασύλου από όσους εισέρχονται στην Ελλάδα παράνομα μέσω θαλάσσης από τη Βόρεια Αφρική. Τα πρόσωπα αυτά θα επιστρέφονται απευθείας στη χώρα προέλευσης ή καταγωγής τους, χωρίς να καταγράφονται. Η διάρκεια της αναστολής μπορεί να μειωθεί με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης, υπερασπιζόμενος την τροπολογία, έκανε λόγο για «έκτακτες συνθήκες» και αναφέρθηκε στην πίεση από αυξημένες μεταναστευτικές ροές, τονίζοντας πως η ρύθμιση είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα και εδράζεται στην πράξη νομοθετικού περιεχομένου του 2020 για τον Έβρο, η οποία κρίθηκε συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Διαβεβαίωσε επίσης ότι υπήρξε πλήρης συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αναγνώρισε το καθεστώς εκτάκτου ανάγκης για την Ελλάδα.
Αναφερόμενος στη στάση του ΠΑΣΟΚ, ο κ. Πλεύρης αμφισβήτησε τη συνέπεια της τοποθέτησης του κόμματος, εφόσον κατήγγειλε την τροπολογία ως αντισυνταγματική, αλλά δεν την καταψήφισε. Αντικρούοντας την κριτική περί αντισυνταγματικότητας, ο υπουργός σημείωσε πως η ρύθμιση περιορίζεται γεωγραφικά στη Βόρεια Αφρική και έρχεται ως αποτέλεσμα συνεννόησης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, προσθέτοντας ότι ανάλογες αποφάσεις έχουν ληφθεί και από άλλες χώρες, όπως η Ισπανία, με την αποδοχή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με τον υπουργό, από τη Βόρεια Αφρική εισήλθαν στη χώρα 4.000 άτομα το 2024, ενώ κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2025 ο αριθμός διπλασιάστηκε, φθάνοντας πρόσφατα και τους 1.000 ημερησίως. Υποστήριξε ότι στα παράλια της Λιβύης βρίσκονται περίπου 3 εκατομμύρια άνθρωποι και τόνισε πως η χώρα δεν μπορεί να δεχθεί ανεξέλεγκτα αυτούς τους πληθυσμούς, χωρίς έλεγχο και καταγραφή. Ειδικά για τους νεοεισερχόμενους στο Λαύριο, ανέφερε ότι από τους 507, οι 495 είναι άνδρες ηλικίας 18-30 ετών, κυρίως από την Αίγυπτο, γεγονός που –κατά τον ίδιο– δεν συνάδει με το προσφυγικό προφίλ που χρήζει ανθρωπιστικής προστασίας.
Κατηγόρησε τα κόμματα της Αριστεράς ότι προτείνουν την πλήρη καταγραφή και παροχή ασύλου σε όλους όσους φθάνουν παράνομα στη χώρα, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στην ανεξέλεγκτη παρουσία μεταναστών στον αστικό ιστό. Αντίθετα, η κυβέρνηση προτείνει την προσωρινή αναστολή της υποβολής αιτήσεων ασύλου και τη δυνατότητα κράτησης, ώστε να υπάρξει έλεγχος και επαναπροώθηση.
Ο υπουργός επεσήμανε πως η επιλογή της κυβέρνησης είναι μετριοπαθής, αφού δεν ενεργοποιείται το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο αφορά παρεκκλίσεις από υποχρεώσεις των κρατών σε έκτακτες συνθήκες. Αντίθετα, σημείωσε, επιλέγεται ένα ηπιότερο μέτρο. Παρέθεσε ακόμη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που είχε απορρίψει αίτημα εγκύου γυναίκας για αναστολή απομάκρυνσής της, κατά την κρίση στον Έβρο το 2020, ως απόδειξη της συνταγματικότητας αντίστοιχων ρυθμίσεων.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Παύλος Χρηστίδης υποστήριξε ότι η επίκληση του άρθρου 15 της ΕΣΔΑ χωρίς την εφαρμογή των αντίστοιχων υποχρεώσεων δημιουργεί συνθήκες συνταγματικής και θεσμικής εκτροπής, καταγγέλλοντας παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και του άρθρου 48 του Συντάγματος. Έκανε λόγο για επικίνδυνες πρακτικές και χαρακτήρισε την τροπολογία ως πρώτη απόπειρα από την περίοδο της δικτατορίας για εξαίρεση της χώρας από τις δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, ο Γιώργος Ψυχογιός υποστήριξε ότι η ρύθμιση παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα, όπως το δικαίωμα υποβολής αιτήματος ασύλου και η απαγόρευση επαναπροώθησης, και συνιστά νομική αορατότητα για όσους εισέρχονται στην επικράτεια. Αναφέρθηκε σε πρόνοιες του Συντάγματος, της Σύμβασης της Γενεύης και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, υπογραμμίζοντας πως το διεθνές δίκαιο δεσμεύει τη χώρα και πρέπει να τηρείται. Τόνισε ότι η κυβέρνηση καταργεί στην πράξη την εξατομικευμένη εξέταση αιτημάτων και δημιουργεί «γκρίζες ζώνες» νομικής αορατότητας.
Η εκπρόσωπος του ΚΚΕ Διαμάντω Μανωλάκου χαρακτήρισε την τροπολογία απάνθρωπη και ρατσιστική, επισημαίνοντας ότι παραβιάζει τη Σύμβαση της Γενεύης, η οποία υπερισχύει του εθνικού δικαίου. Επικαλέστηκε διατάξεις του Συντάγματος για την προστασία της ανθρώπινης αξίας και των δικαιωμάτων των προσώπων που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια, ανεξαρτήτως της καταγωγής τους.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ελληνικής Λύσης Κωνσταντίνος Χήτας στήριξε την τροπολογία, αν και χαρακτήρισε την κυβερνητική στάση ως «μισή δουλειά». Απέκρουσε την ένσταση αντισυνταγματικότητας και χαρακτήρισε την κοινοβουλευτική διαδικασία που ακολουθείται «προσχηματική», τονίζοντας την απουσία συνταγματικού δικαστηρίου στη χώρα.
Η Θεοπίστη Πέρκα από τη Νέα Αριστερά υποστήριξε ότι η τροπολογία συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου, του Συντάγματος και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ανέφερε πως παραβιάζεται η αρχή της μη επαναπροώθησης, το δικαίωμα υποβολής αίτησης ασύλου και οι πρόνοιες για την απαγόρευση βασανιστηρίων και εξευτελιστικής μεταχείρισης, ενώ χαρακτήρισε την ρύθμιση ως μια «ακροδεξιά επιλογή» και θεσμική οπισθοδρόμηση.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νίκης δεν έλαβε τον λόγο κατά τη συζήτηση της ένστασης αντισυνταγματικότητας.
Η ένσταση απορρίφθηκε δια εγέρσεως, σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής.
