Χιλιάδες ενστάσεις για ανασφάλιστα και τέλη – Στη μάχη η Τεχνητή Νοημοσύνη

Αντιμέτωπο με ένα τεράστιο κύμα ενστάσεων βρίσκεται το Δημόσιο, μετά τη μαζική αποστολή προστίμων σε ιδιοκτήτες οχημάτων για έλλειψη ασφάλισης και απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες δυσκολεύονται πλέον να διαχειριστούν τον όγκο των υποθέσεων και στρέφονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αναζητώντας έναν ταχύτερο τρόπο εξέτασης των φακέλων.

Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις αποκάλυψαν εκατοντάδες χιλιάδες παραβάσεις, όμως η μαζική έκδοση πράξεων επιβολής προστίμων συνοδεύτηκε από αντίστοιχα μεγάλο αριθμό προσφυγών. Πολλοί πολίτες υποστηρίζουν ότι τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ελλιπή ή μη επικαιροποιημένα, ότι τα οχήματά τους είχαν πωληθεί, τεθεί σε ακινησία ή ασφαλιστεί κανονικά, με αποτέλεσμα κάθε υπόθεση να απαιτεί ξεχωριστό έλεγχο.

Η πίεση στις υπηρεσίες αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, καθώς οι διασταυρωτικοί έλεγχοι θα επεκταθούν και στα οχήματα που δεν έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα σε τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά για τον λόγο αυτό στην ανάπτυξη συστήματος που θα χρησιμοποιεί αλγορίθμους για την προκαταρκτική επεξεργασία των ενστάσεων.

Η νέα ψηφιακή εφαρμογή δεν θα αντικαθιστά τον αρμόδιο υπάλληλο ούτε θα εκδίδει αυτομάτως αποφάσεις. Θα λειτουργεί ως ηλεκτρονικό «προφίλτρο», συγκεντρώνοντας τα διαθέσιμα στοιχεία, εξετάζοντας τα δικαιολογητικά και διασταυρώνοντας τις πληροφορίες με τα μητρώα του Δημοσίου.

Στα 109,5 εκατ. ευρώ οι πράξεις του πρώτου κύκλου

Μόνο από τον πρώτο μεγάλο κύκλο ηλεκτρονικών ελέγχων εκδόθηκαν 297.561 πράξεις επιβολής προστίμων και βεβαίωσης οφειλών, συνολικού ύψους περίπου 109,5 εκατ. ευρώ.

Από αυτές, οι 125.051 αφορούσαν οχήματα που εμφανίζονταν ως ανασφάλιστα. Οι υπόλοιπες 172.510 πράξεις συνδέονταν με τέλη κυκλοφορίας του 2025 τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία των διασταυρώσεων, δεν είχαν καταβληθεί.

Ο πρωτοφανής όγκος των πράξεων προκάλεσε χιλιάδες ενστάσεις, οι οποίες έπρεπε να εξεταστούν ξεχωριστά. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία μεγάλου αριθμού εκκρεμών φακέλων και σημαντικών καθυστερήσεων στην ενημέρωση των πολιτών.

Οι διασταυρώσεις, πάντως, συνεχίζονται. Στον επόμενο κύκλο προβλέπεται η αποστολή ακόμη 32.205 πράξεων επιβολής προστίμων για ανασφάλιστα οχήματα, συνολικού ύψους περίπου 12,54 εκατ. ευρώ, με ημερομηνία αναφοράς τη 10η Μαρτίου 2026.

Από τις νέες πράξεις, οι 30.248 αφορούν φυσικά πρόσωπα και οι 1.553 νομικά πρόσωπα. Η μαζική αποστολή νέων ειδοποιητηρίων αναμένεται να δημιουργήσει πρόσθετες ενστάσεις και να αυξήσει ακόμη περισσότερο το διοικητικό βάρος για την ΑΑΔΕ και τις συναρμόδιες υπηρεσίες.

Το νέο σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης θα αναλύει κάθε ένσταση, θα ελέγχει τα επισυναπτόμενα αποδεικτικά έγγραφα και θα αναζητά πληροφορίες στα διαθέσιμα κρατικά μητρώα. Στη συνέχεια θα προτείνει εάν ο φάκελος παρουσιάζει στοιχεία που δικαιολογούν την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος.

Μαζί με την εισήγηση θα παρέχεται βαθμός αξιοπιστίας και αναλυτική αιτιολόγηση σε κατανοητή γλώσσα. Η τελική απόφαση θα παραμένει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του υπαλλήλου, ο οποίος θα μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση του συστήματος.

Η χρήση των αλγορίθμων παρουσιάζεται ως εργαλείο υποστήριξης και επιτάχυνσης της διαδικασίας. Δεν θα πρέπει να μετατραπεί σε αυτοματοποιημένο μηχανισμό επικύρωσης προστίμων, ιδιαίτερα σε υποθέσεις όπου τα κρατικά μητρώα εμφανίζουν λάθη ή καθυστερημένη ενημέρωση.

Πώς ενημερώνονται οι ιδιοκτήτες και πώς υποβάλλεται ένσταση

Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις ενημερώνονται για τα αποτελέσματα των διασταυρώσεων μέσω SMS, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή συστημένης επιστολής, ανάλογα με τα στοιχεία επικοινωνίας που είναι διαθέσιμα στις δημόσιες βάσεις δεδομένων.

Όσοι έχουν δηλώσει τα στοιχεία τους στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας λαμβάνουν μήνυμα και email από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Για τους υπόλοιπους χρησιμοποιείται η ηλεκτρονική διεύθυνση που έχει καταχωριστεί στην ΑΑΔΕ.

Όταν η ψηφιακή κοινοποίηση δεν είναι εφικτή, η πράξη αποστέλλεται ταχυδρομικά με συστημένη επιστολή. Ο ιδιοκτήτης μπορεί παράλληλα να ελέγξει την κατάσταση κάθε οχήματος και να δει αναλυτικά το πρόστιμο μέσα από την εφαρμογή «Διασταυρωτικοί Έλεγχοι».

Η πρόσβαση πραγματοποιείται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet, είτε μέσω του oximata.gov.gr είτε από το gov.gr, ακολουθώντας τη διαδρομή «Περιουσία και φορολογία» και στη συνέχεια «Οχήματα».

Μέσα από την ίδια εφαρμογή υποβάλλεται και η ένσταση. Ο πολίτης επιλέγει την πράξη που αμφισβητεί, εξηγεί τον λόγο της προσφυγής και επισυνάπτει τα αναγκαία δικαιολογητικά, όπως ασφαλιστήριο συμβόλαιο, αποδεικτικό πληρωμής τελών, έγγραφα μεταβίβασης ή στοιχεία ακινησίας.

Η προθεσμία για την υποβολή της ένστασης είναι δέκα εργάσιμες ημέρες από την κοινοποίηση της πράξης. Το χρονικό διάστημα από την 1η έως και την 31η Αυγούστου δεν προσμετράται στον υπολογισμό της προθεσμίας.

Οι ενστάσεις εξετάζονται από τη Γενική Διεύθυνση ΔΕΟΣ της ΑΑΔΕ και, όπου είναι δυνατόν, μέσω αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων με τα πληροφοριακά συστήματα των αρμόδιων φορέων. Ο ιδιοκτήτης ενημερώνεται ηλεκτρονικά για την απόφαση και, σε περίπτωση απόρριψης, λαμβάνει τη σχετική αιτιολογία.

Το πρόγραμμα υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Προστασίας του Πολίτη και την ΑΑΔΕ.

Η μαζική επιβολή προστίμων αποκαλύπτει ταυτόχρονα τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του ψηφιακού κράτους. Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις μπορούν να εντοπίζουν γρήγορα χιλιάδες παραβάσεις, όμως όταν τα δεδομένα περιέχουν λάθη ή οι πολίτες αμφισβητούν τις πράξεις, η διοίκηση οφείλει να διαθέτει εξίσου γρήγορο, διαφανή και αξιόπιστο μηχανισμό επανεξέτασης.