Σε μια ιστορική εξέλιξη για την ενεργειακή στρατηγική της Κεντρικής Ασίας, η Ρωσία και το Καζακστάν υπέγραψαν σήμερα συμφωνία για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού σταθμού στη μεγαλύτερη χώρα της περιοχής. Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για το Καζακστάν, το οποίο, παρά το γεγονός ότι είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ουρανίου παγκοσμίως, έχει υποφέρει ανεπανόρθωτα από τις συνέπειες των σοβιετικών πυρηνικών δοκιμών. Η συζήτηση για την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα διαρκεί τουλάχιστον δύο δεκαετίες, με την απόφαση να ωριμάζει σταδιακά.
Ο πρόεδρος του Καζακστάν, Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγεφ, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντίμιρ Πούτιν, στην Αστάνα, τόνισε τον κομβικό ρόλο της συμφωνίας για την κατασκευή του πυρηνικού εργοστασίου Μπαλκάς. "Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη στήριξή σας στον σχεδιασμό αυτού του μεγάλης κλίμακας σχεδίου", ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τοκάγεφ, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών. Παράλληλα, οι δύο πλευρές υπέγραψαν και μια ξεχωριστή συμφωνία για την παροχή ρωσικής εξαγωγικής πίστωσης, η οποία θα χρηματοδοτήσει την κατασκευή του σταθμού.
Το έργο αυτό έρχεται ως συνέχεια ενός δημοψηφίσματος που διεξήχθη το 2024, όπου οι πολίτες του Καζακστάν τάχθηκαν υπέρ της κατασκευής πυρηνικού εργοστασίου. Ως κατάλληλη τοποθεσία επιλέχθηκε το χωριό Ούλκεν, στις ακτές της λίμνης Μπαλκάς, στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας. Η επιλογή αυτή έγινε με γνώμονα την ασφάλεια και την πρόσβαση σε υδάτινους πόρους για την ψύξη των αντιδραστήρων.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την υπηρεσία πυρηνικής ενέργειας του Καζακστάν, η Ρωσία θα δανείσει στη χώρα περίπου το 85% του συνολικού κόστους του έργου, το οποίο ανέρχεται σε 15 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο σταθμός θα διαθέτει δύο αντιδραστήρες και αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην ενεργειακή αυτονομία της χώρας. Το Καζακστάν, με πληθυσμό 20,5 εκατομμυρίων ανθρώπων, σχεδιάζει να φτάσει σε πυρηνική δυναμικότητα 2,4 γιγαβάτ έως το 2035, ενισχύοντας το ενεργειακό του μείγμα και μειώνοντας την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα.
