Μπροστά στη συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια και το διαρκώς επιδεινούμενο πολιτικό κλίμα, η κυβέρνηση προχωρά σε διαδοχικές υποχωρήσεις, προσπαθώντας να περιορίσει τη φθορά που αποτυπώνεται πλέον σε όλα τα μέτωπα. Το βαρύ κλίμα επηρεάζει πλέον και τον κυβερνητικό μηχανισμό, όπου καταγράφονται εντάσεις, αλληλοκατηγορίες και εμφανής αδυναμία συντονισμού. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας λειτούργησε ως νέος πολλαπλασιαστής των αντιδράσεων, καθώς οι υπαξιωματικοί διατύπωσαν έντονες ενστάσεις για βασικές ρυθμίσεις, ενώ η πίεση αυτή οδήγησε σε διορθώσεις της τελευταίας στιγμής.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, παρουσιάζοντας το σχέδιο νόμου «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», ανακοίνωσε αλλαγές που διαφοροποιούν ουσιωδώς τις αρχικές διατάξεις. Προστίθεται πλέον η δυνατότητα μετάταξης υπαξιωματικών σε θέσεις αξιωματικών ακόμη και χωρίς πτυχίο ανώτατης εκπαίδευσης, υπό την προϋπόθεση αποφοίτησης με βαθμό «λίαν καλώς» από τις προβλεπόμενες σχολές. Ορίζεται επίσης συγκεκριμένο ποσοστό οργανικών θέσεων προς κάλυψη από μετατάξεις, το οποίο θα κυμαίνεται μεταξύ 20% και 25% ετησίως. Επιπλέον, η Ροδόπη και η Ξάνθη χαρακτηρίζονται ως παραμεθόριες περιοχές, ρύθμιση που έλειπε από το αρχικό κείμενο.
Οι αντιδράσεις των υπαξιωματικών είχαν ενταθεί τις προηγούμενες ημέρες, με εκατοντάδες μηνύματα προς βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, όπου γινόταν σαφές ότι η στάση τους στις ψηφοφορίες θα επηρεαζόταν από τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου. Η κατάσταση αυτή μεταφέρθηκε άμεσα στο Μέγαρο Μαξίμου, με τους βουλευτές να εκφράζουν επιφυλάξεις και να προειδοποιούν για πιθανή καταψήφιση. Η πίεση οδήγησε τον υπουργό σε αλλαγές, σε μια προσπάθεια να κατευναστούν οι αντιδράσεις και να αποτραπεί ένα νέο μέτωπο με κρίσιμο επαγγελματικό κλάδο.
Ωστόσο, οι τροποποιήσεις προκαλούν ήδη δυσαρέσκεια και στους αξιωματικούς, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχίες για την ανατροπή της ιεραρχικής οργάνωσης και τον τρόπο με τον οποίο προωθούνται στελέχη σε θέσεις ευθύνης. Στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων επισημαίνουν ότι η διαδικασία προαγωγής σε βαθμούς αξιωματικών βασιζόταν διαχρονικά σε συγκεκριμένο πλαίσιο σπουδών, αξιολόγησης και επαγγελματικής πορείας. Η αναθεώρηση του πλαισίου χωρίς αντίστοιχη επεξεργασία και προετοιμασία παρουσιάζεται από αρκετούς ως αποσπασματική επιλογή, η οποία ανατρέπει την εσωτερική ισορροπία του προσωπικού.
Η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον αυξανόμενης δυσπιστίας. Η Νέα Δημοκρατία δεν φαίνεται να διαθέτει την επιρροή που παραδοσιακά είχε στις Ένοπλες Δυνάμεις, ενώ οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις εντός του κόμματος επιτείνουν την εικόνα πολιτικής κόπωσης. Η παρέμβαση της βουλευτού Μαρίας Καρυστιανού, η οποία διατύπωσε σαφείς ενστάσεις για τις ρυθμίσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, αναδεικνύει τα ρήγματα που έχουν προκύψει μέσα στην κοινοβουλευτική ομάδα.
Την ίδια στιγμή, στο κυβερνητικό στρατόπεδο παρατηρείται αυξανόμενη κινητικότητα και έλλειψη συντονισμού. Το ζήτημα των λαϊκών αγορών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπου οι υπουργοί Κυριάκος Πιερρακάκης και Τάκης Θεοδωρικάκος κινήθηκαν άμεσα και κατέληξαν σε λύση προτού κλιμακωθεί η ένταση με τους επαγγελματίες. Η διαχείριση αυτή παρουσιάστηκε ως υποδειγματική από στελέχη της ΝΔ, με αρκετούς να επισημαίνουν ότι παρόμοια τακτική θα μπορούσε να είχε εφαρμοστεί και στο ζήτημα των αγροτικών κινητοποιήσεων, πριν πάρουν τη διάσταση που έχουν σήμερα.
Η σύγκριση των δύο περιπτώσεων συνοδεύεται από έμμεσες αιχμές προς το Μέγαρο Μαξίμου και συγκεκριμένα προς τον υπουργό Κωστή Χατζηδάκη, ο οποίος βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης με τους αγρότες. Η κυβέρνηση εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε μια κατάσταση όπου οι αντιδράσεις κλιμακώνονται, ενώ η επιλογή να γίνει επίκληση του δόγματος της αυστηρής επιβολής της τάξης μετά από εβδομάδες κινητοποιήσεων ερμηνεύεται από στελέχη ως καθυστερημένη αντίδραση που δεν αποδίδει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στο πολιτικό κόστος, αλλά επεκτείνεται και στην εικόνα ότι η κυβέρνηση δεν προλαμβάνει εξελίξεις, αλλά κινείται κατόπιν των γεγονότων.
Το κλίμα στο εσωτερικό της ΝΔ επιβαρύνεται περαιτέρω από τις υπόγειες αντιπαραθέσεις που ανακύπτουν για την κατανομή ευθυνών. Στελέχη του κόμματος σημειώνουν ότι η έλλειψη ενιαίας γραμμής δημιουργεί πεδίο για εκατέρωθεν υπονοούμενα, με φράσεις όπως «αν υπήρχε η διαχείριση των λαϊκών αγορών στο θέμα των αγροτών, δεν θα είχαμε φτάσει εδώ» να κυκλοφορούν στα εσωκομματικά πηγαδάκια. Η εικόνα αυτή δεν συνάδει με την ανάγκη σταθερότητας σε μια περίοδο συνεχών κρίσεων.
Στο κοινοβουλευτικό πεδίο, η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής ενέκρινε τη σύσταση ειδικής επιτροπής για τη διατύπωση προτάσεων ενίσχυσης του πρωτογενούς τομέα. Πρόεδρος της επιτροπής ορίζεται ο βουλευτής της ΝΔ Γιάννης Οικονόμου, ενώ το προεδρείο θα έχει διακομματική σύνθεση με τη συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ. Η απόφαση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια θεσμικής απάντησης στις αγροτικές κινητοποιήσεις και ως σήμα ότι η Βουλή αναλαμβάνει πρωτοβουλία σε ένα πεδίο όπου η κυβέρνηση έχει δεχθεί κριτική.
Παράλληλα, η ίδια συνεδρίαση της Διάσκεψης προώθησε διαδικασίες για την κάλυψη κενών θέσεων σε ανεξάρτητες αρχές εντός Ιανουαρίου. Οι Ανεξάρτητες Αρχές παραμένουν κρίσιμος πυλώνας θεσμικής λειτουργίας, με αρκετά στελέχη να επισημαίνουν ότι η έγκαιρη στελέχωσή τους αποτελεί προϋπόθεση για την αξιοπιστία και τη συνέχεια της διοικητικής μηχανής. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται επίσης να ενημερώσει την αρμόδια επιτροπή για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, θέμα που εντάσσεται στον ευρύτερο περίγυρο των διεθνών πρωτοβουλιών του υπουργείου.
Το συνολικό σκηνικό καταδεικνύει ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε περίοδο έντονης πίεσης. Η συσσώρευση θεμάτων, η δυσκολία στη διαχείριση κοινωνικών αντιδράσεων και οι εσωτερικές τριβές διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που δοκιμάζει τις αντοχές του κυβερνητικού σχήματος. Οι αλλαγές στο νομοσχέδιο για τις Ένοπλες Δυνάμεις μπορούν να θεωρηθούν ως απόπειρα εκτόνωσης, όμως η αναδιάταξη της ισορροπίας μεταξύ υπαξιωματικών και αξιωματικών δημιουργεί νέα ερωτήματα για τη λειτουργία των στρατιωτικών δομών.
Η κυβέρνηση αναζητά ερείσματα σε κοινωνικές ομάδες με τις οποίες διατηρούσε παραδοσιακά στενή σχέση, όμως οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η απήχηση αυτή δεν είναι δεδομένη. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν οι διορθωτικές κινήσεις μπορούν να αποκαταστήσουν την ισορροπία ή αν η εικόνα της ασυνέχειας θα ενισχυθεί, επηρεάζοντας και το πολιτικό κλίμα σε ευρύτερο επίπεδο.
