Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απέρριψε κατηγορηματικά κάθε σενάριο μερικής ή σταδιακής ένταξης της χώρας του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία δικαιούται πλήρη ιδιότητα μέλους, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις της υπερασπίζονται ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο από τη ρωσική επιθετικότητα. Σε μια τετρασέλιδη επιστολή που απέστειλε σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους της ΕΕ, την οποία παρουσίασε το Bloomberg, ο Ουκρανός ηγέτης κατέστησε σαφές ότι ο στρατηγικός στόχος του Κιέβου για πλήρη ενσωμάτωση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς παραμένει αμετάβλητος, προειδοποιώντας ταυτόχρονα για τους κινδύνους που εγκυμονούν οι λεγόμενες "ημιτελείς λύσεις".
Η επιστολή, η οποία απευθυνόταν στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και στον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Χριστοδουλίδη, η χώρα του οποίου ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, αποτελεί την πιο ξεκάθαρη αντίδραση του Κιέβου στην πρόταση του Γερμανού Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. Ο κ. Μερτς είχε προτείνει τον προηγούμενο μήνα τη χορήγηση στην Ουκρανία μιας "συνδεδεμένης ιδιότητας μέλους" ως ενδιάμεσο στάδιο πριν από την πλήρη ένταξη, μια πρόταση που αποσκοπούσε στην εξισορρόπηση των φιλοδοξιών διεύρυνσης της ΕΕ με τις ανησυχίες ορισμένων κρατών-μελών που θεωρούν ότι η διαδικασία προχωρά με υπερβολικά γρήγορους ρυθμούς. Σύμφωνα με το γερμανικό σχέδιο, η Ουκρανία θα αποκτούσε πρόσβαση σε τμήματα του κοινοτικού προϋπολογισμού και θα συμμετείχε σε συνεδριάσεις, χωρίς ωστόσο να διαθέτει πλήρη δικαιώματα ψήφου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ο κ. Ζελένσκι, χωρίς να κατονομάσει ευθέως τον Γερμανό Καγκελάριο, απέρριψε επανειλημμένα στην επιστολή του κάθε έννοια "μερικών λύσεων", τονίζοντας ότι η Ουκρανία "ποτέ δεν αντιμετώπισε την ένταξη ως συμμετοχή σε κάποιο είδος 'ημι-Ένωσης'". Προειδοποίησε με έμφαση ότι οποιαδήποτε διστακτικότητα ή αβεβαιότητα από την πλευρά της Ευρώπης σχετικά με τη διεύρυνση θα ερμηνευθεί από τη Ρωσία ως ένδειξη αδυναμίας, σε μια κρίσιμη στιγμή που η Μόσχα επιδιώκει να αποσπάσει την Ουκρανία από την ευρωπαϊκή τροχιά. "Εάν η Ευρώπη δεν το πράξει αυτό - εάν αφήσουμε περιθώρια για ημίμετρα ή αβεβαιότητα - η Ρωσία θα το εκλάβει ως ευκαιρία", ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ουκρανός Πρόεδρος, υπογραμμίζοντας ότι η ένταξη της χώρας του θα αποτελούσε ένα σαφές μήνυμα σε μια περίοδο που η Ρωσία προσπαθεί να αποσταθεροποιήσει την Ένωση, υποστηρίζοντας αντιευρωπαϊκές πολιτικές ομάδες και παρεμποδίζοντας την ενσωμάτωση χωρών όπως η Ουκρανία και η Μολδαβία.
Η Ουκρανία ως πυλώνας ασφάλειας
Στην επιστολή του προς την ΕΕ, ο κ. Ζελένσκι ανέπτυξε το επιχείρημα ότι η Ουκρανία δεν αποτελεί απλώς έναν αποδέκτη βοήθειας, αλλά ένα στρατιωτικό πλεονέκτημα που μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διασφάλιση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Υποστήριξε ότι η χώρα του μπορεί να καταστεί βασικός προμηθευτής όπλων και τεχνογνωσίας που έχουν δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες πολέμου, μοιραζόμενη την πολύτιμη εμπειρία της από το πεδίο της μάχης με τους συμμάχους της. "Θα ήταν απλώς παράξενο να αναχαιτίζουμε τη μεγαλύτερη αντιευρωπαϊκή δύναμη στην Ευρώπη, ενώ εμείς οι ίδιοι βρισκόμαστε στην αίθουσα αναμονής για την πλήρη ένταξη", έγραψε χαρακτηριστικά, τονίζοντας την αντίφαση του να συνεισφέρει κανείς στην άμυνα της ηπείρου χωρίς να έχει λόγο στα κοινά της.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος επισήμανε ότι καμία άλλη υποψήφια προς ένταξη χώρα δεν έχει κληθεί ποτέ να υλοποιήσει τις απαιτούμενες οικονομικές και νομικές μεταρρυθμίσεις υπό το βάρος μιας σύγκρουσης του μεγέθους αυτής που βιώνει η Ουκρανία, της μεγαλύτερης στην Ευρώπη από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Παραδέχθηκε μεν ότι η ένταξη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί από τη μία μέρα στην άλλη, επικαλέστηκε όμως τα προηγούμενα παραδείγματα διεύρυνσης της ΕΕ, όπου δόθηκε χρόνος στις χώρες να προσαρμοστούν μετά την ένταξή τους. Υπό αυτό το πρίσμα, υποστήριξε ότι η δύσκολη γεωπολιτική συγκυρία αποτελεί ένα ισχυρό επιχείρημα για την επιτάχυνση της διαδικασίας, και όχι για την επιβράδυνσή της.
Παράλληλα, ο κ. Ζελένσκι χαιρέτισε το νέο πρόγραμμα στήριξης της ΕΕ ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία, διαβεβαιώνοντας ότι το Κίεβο παραμένει προσηλωμένο στην εκπλήρωση όλων των κριτηρίων ένταξης, παρά τις αντιξοότητες του πολέμου. Ωστόσο, κατέστησε σαφές ότι το να αντιμετωπίζεται η Ουκρανία ως ημι-μέλος, ενώ ταυτόχρονα η Ευρώπη επωφελείται πλήρως από τη συμβολή της στην ασφάλεια της ηπείρου, θα ήταν μια "κοντόφθαλμη" προσέγγιση. "Θα ήταν άδικο για την Ουκρανία να είναι παρούσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά να παραμένει χωρίς φωνή", κατέληξε ο κ. Ζελένσκι, απορρίπτοντας κάθε συμβιβασμό και απαιτώντας πλήρη δικαιώματα για τη χώρα του.
Προειδοποίηση προς τις ΗΠΑ για έλλειψη πυραύλων
Σε μια ξεχωριστή επιστολή του προς τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο κ. Ζελένσκι προειδοποίησε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη πυραύλων αντιαεροπορικής άμυνας, τους οποίους προμηθεύεται η Ουκρανία από την ΕΕ μέσω του προγράμματος PURL. Η έλλειψη αυτή, όπως ανέφερε, οφείλεται εν μέρει στην αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για τέτοιου είδους οπλικά συστήματα, ιδίως λόγω της σύγκρουσης στην περιοχή του Κόλπου. "Ο τρέχων ρυθμός παραδόσεων μέσω του προγράμματος PURL δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα της απειλής που αντιμετωπίζουμε", ανέφερε ο κ. Ζελένσκι, θέτοντας ένα ρητορικό ερώτημα προς τον Αμερικανό Πρόεδρο: "Μετά από όλα όσα έχουμε περάσει μαζί, δεν έχουμε κερδίσει μια θέση μεταξύ των συμμάχων σας;".
