7ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης: Ο ρόλος του 2ου Πυλώνα

Με έντονο ενδιαφέρον και σημαντική συμμετοχή εκπροσώπων από την Πολιτεία, τις εποπτικές αρχές, την ακαδημαϊκή κοινότητα, καθώς και από τον ασφαλιστικό και επενδυτικό κλάδο της Ελλάδας και του εξωτερικού, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 7ου Συνεδρίου Επαγγελματικής Ασφάλισης. Η διοργάνωση, γνωστή και ως #ocin26, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και αναπτυξιακού συνταξιοδοτικού μοντέλου για τη χώρα.

Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Κωνσταντίνος Ουζούνης, Διευθύνων Σύμβουλος του ethosGROUP, ο οποίος καλωσόρισε τους συνέδρους, τονίζοντας ότι το συνέδριο έχει καθιερωθεί ως ένας θεσμός ουσιαστικού διαλόγου για το μέλλον της επαγγελματικής ασφάλισης και της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Η ανάγκη για ένα πολυπυλωνικό σύστημα

Στην εισαγωγική του ομιλία, ο Δρ. Χρήστος Π. Νούνης, Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. και του Τ.Ε.Α.-ΥΠ.ΟΙΚ., υπογράμμισε τη σημασία της παρούσας συγκυρίας για τον θεσμό των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Α.). Επισήμανε ότι η Ευρώπη κινείται προς ένα νέο υπόδειγμα, όπου η αποταμίευση συνδέεται στενότερα με τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα. Τα Τ.Ε.Α., όπως ανέφερε, καλούνται να αποτελέσουν βασικό πυλώνα συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας, αλλά και ένα εργαλείο διοχέτευσης κεφαλαίων στην πραγματική οικονομία. Τον λόγο στη συνέχεια πήρε η Κέλλυ Μαυρομάτη, συνιδρύτρια του Energizing Greece, η οποία αναφέρθηκε στην επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης της κουλτούρας μακροπρόθεσμου οικονομικού σχεδιασμού και ενεργοποίησης των πολιτών σε θέματα οικονομικής ανθεκτικότητας.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έθεσε στο επίκεντρο την αναγκαιότητα μετάβασης από ένα μοντέλο αποκλειστικής εξάρτησης από τη δημόσια σύνταξη σε ένα πιο ισορροπημένο σύστημα πολλαπλών πυλώνων. Τόνισε ότι η ενίσχυση της αποταμίευσης και η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων αποτελούν στρατηγική επιλογή για την ελληνική και ευρωπαϊκή οικονομία. Από την πλευρά της, η Petra Hielkema, Πρόεδρος της EIOPA, ανέδειξε τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της επαγγελματικής ασφάλισης, σημειώνοντας ότι η αύξηση της συμμετοχής των πολιτών σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επισήμανε ότι οι δημόσιες συντάξεις από μόνες τους δύσκολα θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης στο μέλλον. Υπογράμμισε ότι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αναμένεται να αποκτήσουν σημαντικά μεγαλύτερο ρόλο, τόσο ως συνταξιοδοτικός θεσμός όσο και ως επενδυτικός πυλώνας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προκλήσεις της ελληνικής αγοράς, όπως το περιορισμένο μέγεθος πολλών Ταμείων, το οποίο αυξάνει το λειτουργικό κόστος και δυσχεραίνει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.

Η αποταμίευση ως εθνική προτεραιότητα

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Αλέξανδρου Σαρρηγεωργίου, Προέδρου της ΕΑΕΕ και Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου της Eurolife FFH. Με χαρακτηριστικό τρόπο ανέδειξε το ζήτημα της αποταμίευσης, αναφέροντας ότι όταν ένας Έλληνας βγαίνει στη σύνταξη, έχει στην άκρη τρεις ημέρες από τον τελευταίο του μισθό, ενώ ένας Ευρωπαίος έχει επτά μήνες. Η πραγματικότητα αυτή, όπως είπε, καταδεικνύει την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της κεφαλαιοποιητικής αποταμίευσης μέσω ισχυρών εποπτευόμενων συστημάτων, φορολογικών κινήτρων και ενεργού συμμετοχής των πολιτών. Τόνισε ότι ούτε το δημόσιο σύστημα μπορεί μόνο του να δώσει λύση, ούτε όμως μπορεί να υπάρξει επιτυχία χωρίς ενημέρωση και εμπιστοσύνη.

Ο Κωνσταντίνος Β. Κόλλιας, Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, χαρακτήρισε την επαγγελματική ασφάλιση στρατηγική επιλογή για την οικονομία και την κοινωνία. Ανέφερε ότι η Ευρώπη προχωρά σε μια θεμελιώδη αναδιάρθρωση του τρόπου χρηματοδότησης του μέλλοντός της και ότι τα συνταξιοδοτικά ταμεία καλούνται να μετατρέψουν ιδιωτικές αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται υπερβολικά από τον πρώτο πυλώνα και ότι απαιτείται ενίσχυση φορολογικών κινήτρων, απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου και επένδυση στη χρηματοοικονομική εκπαίδευση. Με μήνυμά του, ο Χρήστος Μεγάλου, Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, σημείωσε ότι η επαγγελματική ασφάλιση αποτελεί κρίσιμο σημείο συνάντησης μεταξύ αποταμίευσης, επενδύσεων και οικονομικής ασφάλειας. Υπενθύμισε ότι η Πειραιώς υπήρξε η πρώτη ελληνική τράπεζα που δημιούργησε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης, υπογραμμίζοντας ότι τα Τ.Ε.Α. μπορούν να εξελιχθούν σε ισχυρούς θεσμικούς επενδυτές.

Πάνελ συζητήσεων και ευρήματα έρευνας

Το πρώτο θεματικό πάνελ, με τίτλο "Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως μοχλός ανάπτυξης", ανέδειξε τον ρόλο της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων. Η Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, αναφέρθηκε στις μεγάλες καταθέσεις που παραμένουν εκτός επενδυτικής οικονομίας λόγω ρυθμιστικού κατακερματισμού, τονίζοντας την ανάγκη για απλά προϊόντα και χρηματοοικονομική εκπαίδευση. Ο Γιώργος Θεοχαρίδης, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, ανέδειξε την ανάγκη περαιτέρω ενοποίησης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, ενώ ο Κρις Αίσωπος, Πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, σημείωσε ότι απαιτούνται αλλαγές στη φορολογική αντιμετώπιση των συνταξιοδοτικών σχημάτων. Ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, στάθηκε στις δημογραφικές ανισορροπίες, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης.

Στο δεύτερο πάνελ, με θέμα τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού, αναπτύχθηκε εκτενής διάλογος για τη βιωσιμότητα του συστήματος. Κοινός τόπος των παρεμβάσεων της Άννας Ευθυμίου, Υφυπουργού Εργασίας, του Τάσου Γιαννίτση, του Μιλτιάδη Νεκτάριου, της Μιράντας Ξαφά και του Γαβριήλ Αμίτση ήταν ότι η μακροχρόνια βιωσιμότητα απαιτεί συνδυασμό δημόσιας προστασίας, συμπληρωματικής αποταμίευσης και ισχυρών θεσμών. Ο Simone Miotto, Executive Director της AEIP, παρουσίασε τις εξελίξεις γύρω από την αναθεώρηση της Οδηγίας IORP II, τονίζοντας την ανάγκη διατήρησης της αρχής της αναλογικότητας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσίαση της έρευνας της AON για το 2026 από τον Γεώργιο Κεντούρη. Τα βασικά ευρήματα έδειξαν ότι 8 στους 10 συμμετέχοντες δεν αναμένουν επαρκές εισόδημα από την κοινωνική ασφάλιση, ενώ σχεδόν το σύνολο των εργοδοτών αναγνωρίζει τα συνταξιοδοτικά προγράμματα ως σημαντικό εργαλείο ενίσχυσης της εργασιακής δέσμευσης. Η έρευνα ανέδειξε επίσης ότι η μέση εργοδοτική εισφορά διαμορφώνεται στο 4,5%, ενώ 4 στις 10 εταιρείες προχώρησαν σε αλλαγές στα προγράμματά τους λόγω του νέου πλαισίου. Το τρίτο πάνελ επικεντρώθηκε στην ανάγκη ολοκλήρωσης του θεσμικού πλαισίου, με τους ομιλητές να τονίζουν ότι η ανάπτυξη των Τ.Ε.Α. απαιτεί σταθερό κανονιστικό πλαίσιο, εποπτική αξιοπιστία και ενίσχυση της εμπιστοσύνης.

Το κοινό συμπέρασμα του συνεδρίου ήταν ότι η επαγγελματική ασφάλιση δεν αποτελεί πλέον μια παράλληλη συζήτηση, αλλά έναν κρίσιμο πυλώνα για τη συνταξιοδοτική επάρκεια, την αποταμίευση και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.