ΑΑΔΕ: Σαρωτικοί έλεγχοι πριν την παραγραφή

Με τις προθεσμίες παραγραφής να πλησιάζουν, η ΑΑΔΕ επιταχύνει τους φορολογικούς ελέγχους, επιχειρώντας να κλείσει χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις πριν το Δημόσιο χάσει οριστικά το δικαίωμα επιβολής φόρων και προστίμων. Παράλληλα με τους σαρωτικούς ελέγχους που πραγματοποιούν ειδικά συνεργεία σε νησιά και τουριστικές περιοχές για την πάταξη της φοροδιαφυγής στην αγορά, οι υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης στρέφονται πλέον και στις παλιές υποθέσεις που παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Το πρώτο κρίσιμο ορόσημο είναι το τέλος Σεπτεμβρίου. Έως τότε, τα Ελεγκτικά Κέντρα και οι ΔΟΥ θα πρέπει να αποστείλουν στην κεντρική διοίκηση της ΑΑΔΕ αναλυτικούς καταλόγους με όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις που βαίνουν προς παραγραφή. Από αυτές θα επιλεγούν κατά προτεραιότητα όσες θεωρούνται υψηλού φορολογικού ενδιαφέροντος και παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες εντοπισμού αδήλωτης φορολογητέας ύλης.

Κεντρικό εργαλείο των ελέγχων θα είναι το Σύστημα Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών, μέσω του οποίου οι ελεγκτές θα διασταυρώνουν τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών με τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στις φορολογικές δηλώσεις. Στόχος είναι να εντοπιστούν αδικαιολόγητες προσαυξήσεις περιουσίας, εισοδήματα που δεν δηλώθηκαν και ποσά που δεν φορολογήθηκαν.

Μετά την ολοκλήρωση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων, θα ακολουθήσει η αποστολή πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού φόρου. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες φορολογούμενοι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με πρόσθετους φόρους, προσαυξήσεις και πρόστιμα για παλαιές φορολογικές εκκρεμότητες.

Οι υποθέσεις που μπαίνουν στο στόχαστρο

Στη λίστα των ελέγχων περιλαμβάνονται εργαζόμενοι και συνταξιούχοι που δεν δήλωσαν αναδρομικές αποδοχές, φορολογούμενοι με εισοδήματα από το εξωτερικό, ιδιοκτήτες ακινήτων με αδήλωτα μισθώματα, καθώς και επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες που υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν σημαντική οικονομική δραστηριότητα.

Οι οδηγίες προς τις ελεγκτικές υπηρεσίες είναι σαφείς: οι διαδικασίες πρέπει να κινηθούν ταχύτερα, ώστε οι πράξεις καταλογισμού φόρων και προστίμων να έχουν κοινοποιηθεί στους φορολογούμενους έως τις αρχές Δεκεμβρίου. Η χρονική πίεση είναι μεγάλη, καθώς μετά την εκπνοή της προθεσμίας παραγραφής οι υποθέσεις κλείνουν οριστικά για το Δημόσιο.

Οι ελεγκτές θα αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμη πηγή πληροφόρησης. Θα διασταυρωθούν ηλεκτρονικά αρχεία βεβαιώσεων αποδοχών και συντάξεων, αμοιβές από επιχειρηματική δραστηριότητα, εισοδήματα από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα, καθώς και στοιχεία για τεκμήρια διαβίωσης και αγορές περιουσιακών στοιχείων.

Στο μικροσκόπιο θα βρεθούν επίσης δεδομένα από το Περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ, πληροφορίες που έχουν διαβιβαστεί μέσω διεθνούς διοικητικής συνεργασίας για εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, καθώς και στοιχεία που προέρχονται από τρίτους φορείς.

Οι παραγραφές στο τέλος του 2026

Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2020, οι οποίες υπάγονται στον κανόνα της πενταετούς παραγραφής. Σε περιπτώσεις όπου δεν είχε υποβληθεί φορολογική δήλωση για εισοδήματα του 2020 και η ΑΑΔΕ διαθέτει στοιχεία που αποδεικνύουν φορολογητέα ύλη, θα προχωρήσει σε πράξεις εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου, εφόσον η οφειλή υπερβαίνει τα 30 ευρώ.

Παράλληλα, ελέγχονται υποθέσεις φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών που παραγράφονται στο τέλος του έτους. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται επιχειρήσεις που δήλωσαν ανακριβή στοιχεία για ακαθάριστα έσοδα ή δαπάνες, φορολογούμενοι που απέκρυψαν αναδρομικά ποσά τα οποία εισπράχθηκαν το 2020, καθώς και εκκρεμότητες από απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας του 2021.

Η 31η Δεκεμβρίου 2026 αποτελεί το τελευταίο χρονικό όριο για τη φορολογική διοίκηση. Σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αν έως τότε δεν έχει κοινοποιηθεί στον φορολογούμενο η πράξη καταλογισμού φόρου ή προστίμου, το Δημόσιο χάνει οριστικά τη δυνατότητα να διεκδικήσει τις συγκεκριμένες απαιτήσεις.

Η επιτάχυνση των ελέγχων αποτυπώνει την προσπάθεια της ΑΑΔΕ να προλάβει την παραγραφή υποθέσεων με πιθανό δημοσιονομικό ενδιαφέρον. Την ίδια στιγμή, η πίεση των προθεσμιών δημιουργεί ένα αυστηρό πλαίσιο για χιλιάδες φορολογούμενους, οι οποίοι μπορεί να κληθούν, ακόμη και μετά από χρόνια, να δώσουν εξηγήσεις για εισοδήματα, τραπεζικές κινήσεις, ακίνητα και περιουσιακά στοιχεία.