ΑΔΜΗΕ: 1 δισ. ευρώ για ενεργειακές διασυνδέσεις

Η επικείμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου επενδυτικού κύκλου για τον Διαχειριστή, με έργα που θεωρούνται κρίσιμα για τον ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας και την ενίσχυση του ηλεκτρικού συστήματος.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, επισημαίνει ότι η κεφαλαιακή ενίσχυση θα επιταχύνει τα μεγάλα έργα που έχουν τεθεί σε προτεραιότητα για την επόμενη περίοδο, με βασικό άξονα τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων, των νησιών του βορείου Αιγαίου και τη δεύτερη διασύνδεση συνεχούς ρεύματος με την Ιταλία.

Το βιβλίο προσφορών για Έλληνες και ξένους επενδυτές αναμένεται να ανοίξει την Τρίτη 16 Ιουνίου και θα παραμείνει ανοιχτό για τρεις ημέρες. Μέσω της διαδικασίας επιδιώκεται η άντληση 1 δισ. ευρώ, ποσό που θα στηρίξει το επενδυτικό πρόγραμμα του Διαχειριστή.

Οι δύο βασικοί μέτοχοι, το Ελληνικό Δημόσιο, που ελέγχει το 51%, και η State Grid, με ποσοστό 24%, έχουν ήδη ασκήσει τα δικαιώματα προτίμησης για τη συμμετοχή τους στην αύξηση. Με τον τρόπο αυτό, το Δημόσιο διατηρεί τον έλεγχο του ΑΔΜΗΕ και την επόμενη ημέρα της κεφαλαιακής ενίσχυσης.

Σύμφωνα με τον κ. Μανουσάκη, η στήριξη που εξασφαλίζεται από την ελληνική κυβέρνηση, με αξιοποίηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης της Ελλάδας και της Ευρώπης στο επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ και στην ικανότητά του να υλοποιεί έργα μεγάλων τεχνικών και χρηματοδοτικών απαιτήσεων.

Ο ίδιος αναφέρει ότι οι επαφές με θεσμικούς επενδυτές, από κοινού με την εισηγμένη εταιρεία, επιβεβαιώνουν το έντονο ενδιαφέρον εγχώριων και ξένων χαρτοφυλακίων για μακροπρόθεσμη τοποθέτηση στον Διαχειριστή. Το συνολικό πρόγραμμα έργων που έχει δρομολογηθεί έως το 2029 ανέρχεται σε περίπου 6 δισ. ευρώ.

Το προηγούμενο διάστημα ο ΑΔΜΗΕ ολοκλήρωσε τη δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας - Βουλγαρίας, καθώς και τις δύο υποβρύχιες διασυνδέσεις της Κρήτης, Χανιά - Πελοπόννησος και Ηράκλειο - Αττική. Εντός του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί και η τέταρτη, τελευταία φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων.

Οι μεγάλες νησιωτικές διασυνδέσεις

Η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων έχει ως αφετηρία την Κόρινθο, από όπου θα πραγματοποιηθεί η σύνδεση με την Κω μέσω καλωδιακού συστήματος υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος, τεχνολογίας HVDC. Το συνολικό μήκος της σύνδεσης Κορίνθου - Κω θα φτάνει τα 430 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 420 χιλιόμετρα θα είναι υποβρύχια και τα 10 χιλιόμετρα χερσαία.

Το έργο περιλαμβάνει επίσης τη σύνδεση της Κω με τη Ρόδο, μέσω τριών υποβρύχιων καλωδίων υψηλής τάσης εναλλασσόμενου ρεύματος, τεχνολογίας HVAC, μήκους περίπου 100 χιλιομέτρων, καθώς και τη διασύνδεση της Ρόδου με την Κάρπαθο με υποβρύχιο καλώδιο αντίστοιχης τεχνολογίας, μήκους 88 χιλιομέτρων.

Σε εξέλιξη βρίσκεται ο διαγωνισμός για τους Σταθμούς Μετατροπής που θα κατασκευαστούν στα δύο άκρα της νέας διασύνδεσης συνεχούς ρεύματος Κορίνθου - Κω, καθώς και για τον νέο Υποσταθμό GIS 150 kV στο Μαστιχάρι της Κω. Ο προϋπολογισμός του διαγωνισμού ανέρχεται σε 809,1 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, εξελίσσεται και ο διαγωνισμός για το υποβρύχιο καλωδιακό σύστημα της διασύνδεσης, προϋπολογισμού 1,35 δισ. ευρώ, με συνολικό μήκος 1.290 χιλιομέτρων. Το σύστημα θα υποστηρίζει αμφίδρομη ροή ισχύος και μεταφορική ικανότητα 1.000 MW.

Στο βόρειο Αιγαίο, η ηλεκτρική διασύνδεση αφορά τη Λήμνο, τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο και τη Σκύρο, οι οποίες θα ενταχθούν στο διασυνδεδεμένο σύστημα μέσω καλωδίων υψηλής τάσης εναλλασσόμενου ρεύματος.

Για το σκέλος των καλωδιακών έργων ολοκληρώθηκαν ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός και η κατάταξη προσφορών ανά τμήμα διεθνούς διαγωνισμού, με αντικείμενο τη σύναψη συμφωνίας-πλαίσιο για την κατασκευή καλωδίων υψηλής τάσης 150 kV και τεχνολογίας HVAC. Τα καλώδια αυτά θα χρησιμοποιηθούν στις διασυνδέσεις των νησιών του βορείου Αιγαίου, των Δωδεκανήσων, καθώς και σε μικρότερα έργα σε Ιόνιο και Αργοσαρωνικό.

Λόγω της ιστορικά υψηλής διεθνούς ζήτησης για υποβρύχια καλώδια, ο ΑΔΜΗΕ εφάρμοσε για πρώτη φορά τη συγκεκριμένη διαγωνιστική πρακτική, με στόχο την εξοικονόμηση χρόνου και πόρων, καθώς οι διαθέσιμες χρονοθυρίδες παραγωγής στα εργοστάσια των αναδόχων είναι περιορισμένες.

Η ανάθεση της σύμβασης, συνολικού ανώτατου προϋπολογισμού 2,070 δισ. ευρώ, έγινε με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα οικονομική προσφορά. Ανάδοχος για το πρώτο τμήμα, που περιλαμβάνει τις διασυνδέσεις Θράκη - Λήμνος, Κως - Ρόδος, Λέσβος - Λήμνος και Λέσβος - Χίος, αναδείχθηκε η Fulgor Α.Ε..

Το δεύτερο τμήμα της σύμβασης, που αφορά τις διασυνδέσεις Ρόδος - Κάρπαθος, Αλιβέρι - Σκύρος, Σάμος - Κως, Σκύρος - Λέσβος, Χίος - Σάμος, Αίγινα - Μέγαρα και Κεφαλλονιά - Κυλλήνη, κατακυρώθηκε στην Prysmian Powerlink Srl.

Ο Διαχειριστής έχει προκηρύξει επίσης διαγωνισμό για συμφωνία-πλαίσιο που αφορά τη μελέτη, την προμήθεια εξοπλισμού και την εγκατάσταση νέων υποσταθμών υψηλής τάσης, καθώς και την επέκταση υφιστάμενων υποδομών στα νησιά που πρόκειται να διασυνδεθούν και στα σημεία σύνδεσής τους με το ηπειρωτικό σύστημα.

Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός προβλέπει την ανάπτυξη 9 νέων υποσταθμών κλειστού τύπου, τεχνολογίας GIS, σε Θράκη, Λήμνο, Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κάρπαθο, Σκύρο και Τήνο, καθώς και την επέκταση δύο υποσταθμών στη Ρόδο, στη Σορωνή και στον Θερμοηλεκτρικό Σταθμό του νησιού.

Για τους υποσταθμούς Δυτικής Λέσβου και Σορωνής προβλέπεται και η εγκατάσταση συστημάτων στατικής αντιστάθμισης ισχύος, STATCOM. Ο συνολικός προϋπολογισμός του διαγωνισμού φτάνει τα 291 εκατ. ευρώ, ενώ η διάρκεια της συμφωνίας-πλαίσιο ορίζεται σε τέσσερα χρόνια.

Η νέα διασύνδεση Ελλάδας - Ιταλίας

Ο ΑΔΜΗΕ, σε συνεργασία με τον ιταλικό Διαχειριστή Terna, αναπτύσσει τη δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος Ελλάδας - Ιταλίας, γνωστή ως GRITA 2. Στόχος είναι η ενίσχυση της υφιστάμενης διασύνδεσης των δύο χωρών με νέα υποθαλάσσια γραμμή αμφίδρομης ροής, ισχύος 1.000 MW.

Η νέα διασύνδεση αναμένεται να τριπλασιάσει τα σημερινά περιθώρια ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ιταλία, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα και στη διασυνοριακή αγορά ενέργειας.

Οι δύο Διαχειριστές έχουν ήδη προκηρύξει τον διαγωνισμό για τις έρευνες βυθού, οι οποίες θα καθορίσουν τη βέλτιστη όδευση των καλωδίων και θα διασφαλίσουν την τεχνική αξιοπιστία των υποβρυχίων εγκαταστάσεων. Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες για τις αναγκαίες περιβαλλοντικές μελέτες και αδειοδοτήσεις.

Σε επόμενο στάδιο θα ακολουθήσει η σύνταξη των τεχνικών προδιαγραφών και των εμπορικών απαιτήσεων, ώστε να προκηρυχθούν οι κύριοι διαγωνισμοί για την κατασκευή των Σταθμών Μετατροπής και την προμήθεια των ηλεκτρικών καλωδίων.

Το GRITA 2 περιλαμβάνεται στη δεύτερη λίστα Έργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που ενισχύει τη θεσμική και χρηματοδοτική σημασία του.

Οι νησιωτικές διασυνδέσεις έχουν πολλαπλό όφελος για το ηλεκτρικό σύστημα και τους καταναλωτές. Ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού των νησιών, μειώνουν τις εκπομπές ρύπων μέσω της σταδιακής παύσης λειτουργίας τοπικών πετρελαϊκών σταθμών και περιορίζουν το κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, μέσω των οποίων χρηματοδοτείται το αυξημένο κόστος παραγωγής ενέργειας στα μη διασυνδεδεμένα νησιά.

Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, η συμμετοχή των βασικών μετόχων και το ενδιαφέρον θεσμικών επενδυτών τοποθετούν τον Διαχειριστή στο επίκεντρο ενός κρίσιμου κύκλου ενεργειακών υποδομών. Η επιτυχία του προγράμματος θα κριθεί στην ταχύτητα υλοποίησης, στη χρηματοδοτική σταθερότητα και στην ικανότητα ολοκλήρωσης έργων που αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη της χώρας.