Ηχηρό μήνυμα για τα αδιέξοδα του πρωτογενούς τομέα, τις αστοχίες της ευρωπαϊκής πολιτικής και τις πιέσεις που δέχεται η ελληνική περιφέρεια έστειλε από την Ξάνθη ο Κώστας Καραμανλής, μιλώντας το πρωί του Σαββάτου στο Αγροτικό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην ακριτική πόλη.
Ο πρώην πρωθυπουργός, απευθυνόμενος στους συμμετέχοντες εκ μέρους του Ομίλου της ΣΕΚΕ, επέλεξε να ξεκινήσει με αναφορά στη συμβολική σημασία της Ξάνθης για το συνεταιριστικό κίνημα, θυμίζοντας ότι από την περιοχή αυτή ξεκίνησε τη δράση του ο Αλέξανδρος Μπαλτατζής, ο οποίος ταυτίστηκε με τη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου συνεταιρισμών και με την ίδρυση της ΠΑΣΕΓΕΣ.
Στην ομιλία του αποτύπωσε μια συνολική εικόνα ασφυκτικής πίεσης για τον αγροτικό κόσμο, σημειώνοντας ότι το 2025 υπήρξε χρονιά ραγδαίας επιδείνωσης των προβλημάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη και φυσικά στην Ελλάδα. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, στις αναταράξεις στις αγορές λιπασμάτων και ζωοτροφών, στην οικονομική επιβάρυνση που προκαλούν οι βεβιασμένες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πράσινη μετάβαση, καθώς και στην ανασφάλεια που δημιουργούν για τα ευρωπαϊκά προϊόντα οι προβλέψεις της συμφωνίας ΕΕ - Mercosur.
Για την Ελλάδα, όπως είπε, η ήδη δύσκολη εικόνα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από την αύξηση του κόστους παραγωγής, την υποχώρηση των τιμών παραγωγού, τις απώλειες εισοδήματος, τις ζημιές από θεομηνίες και τις σοβαρές επιπτώσεις των ζωονόσων στην κτηνοτροφία. Στάθηκε μάλιστα ιδιαίτερα στην Ξάνθη, επισημαίνοντας ότι η περιοχή επλήγη σε πολύ μεγάλο βαθμό ως προς το ζωικό της κεφάλαιο, ενώ πρόσθεσε στις βασικές εστίες πίεσης και τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και τις ενισχύσεις, κάνοντας λόγο για περιβάλλον σκανδαλώδους αδιαφάνειας.
Ο Κώστας Καραμανλής υπογράμμισε ότι οι κινητοποιήσεις των αγροτών αποτελούν φυσική συνέπεια συσσωρευμένων δυσλειτουργιών και βαθιών διαρθρωτικών αδυναμιών που παραμένουν άλυτες επί χρόνια. Περιέγραψε την εικόνα ενός τομέα που εγκλωβίζεται ξανά και ξανά στην ίδια κρίση, όσο η αγροτική πολιτική περιορίζεται σε διαπραγματεύσεις υπό πίεση, σε αποσπασματικές εξαγγελίες και σε προσωρινές παρεμβάσεις χωρίς στρατηγικό βάθος.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έθεσε ως άμεση προτεραιότητα την ανάγκη ενός συνολικού σχεδίου ανασύνταξης, ανάταξης και βιώσιμης ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα, τονίζοντας ότι η προοπτική της ελληνικής περιφέρειας και η αναπτυξιακή δυναμική της χώρας συνδέονται άμεσα με την τύχη της παραγωγής. Μίλησε για ανάγκη συνεννόησης, συναίνεσης και εθνικής ευθύνης, ζητώντας μια νέα αφετηρία για τον αγροτικό κόσμο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε σε ένα από τα μόνιμα προβλήματα της ελληνικής γεωργίας, τον μικρό και κατακερματισμένο κλήρο, σημειώνοντας ότι η νέα ΚΑΠ ευνοεί δομές με μέγεθος, κεφάλαιο, τεχνογνωσία και οργανωτική επάρκεια. Όπως ανέφερε, η σύνδεση των ενισχύσεων με δείκτες απόδοσης καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη θέση των μικρών, απομονωμένων και ηλικιωμένων παραγωγών, οι οποίοι στερούνται τα απαραίτητα εργαλεία προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις.
Ως απάντηση σε αυτή την πραγματικότητα, πρότεινε την πολυεπίπεδη ενίσχυση συλλογικών σχημάτων νέου τύπου και κυρίως σύγχρονων συνεταιρισμών που λειτουργούν ως πλήρεις επιχειρηματικές οντότητες, επενδύουν στην καινοτομία, στην έρευνα, στην τυποποίηση, στην ποιότητα, στην ανταγωνιστικότητα και στην εξωστρέφεια. Περιέγραψε ένα συνεταιριστικό μοντέλο με επαγγελματικές διοικήσεις, οργανωμένες παραγωγικές διαδικασίες και άμεση διαπραγμάτευση με τα δίκτυα λιανικής, ώστε να εξασφαλίζονται καλύτερες τιμές για τον παραγωγό και σταθερότερο εισόδημα.
Σε αυτό το σημείο χρησιμοποίησε τη ΣΕΚΕ ως παράδειγμα ενός πετυχημένου υποδείγματος συλλογικής οργάνωσης, σημειώνοντας ότι η επιτυχία της αποδεικνύει στην πράξη τη σημασία των σωστών επιλογών σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, όπου η αγορά επηρεάζεται όχι μόνο από τον ανταγωνισμό και την αβεβαιότητα, αλλά και από αυθαίρετες ή λανθασμένες αποφάσεις.
Σε έντονο τόνο αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο αύξησης της φορολογίας στα προϊόντα καπνού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ασκώντας σαφή κριτική στην πρόταση του αρμόδιου επιτρόπου της ΕΕ. Ο πρώην πρωθυπουργός εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας πολιτικής, επισημαίνοντας ότι η διεθνής εμπειρία έχει δείξει μετατόπιση της κατανάλωσης από τα νόμιμα προϊόντα προς τα λαθραία, με συνέπειες τόσο για τα κρατικά έσοδα όσο και για την ενίσχυση των κυκλωμάτων οργανωμένου εγκλήματος που τροφοδοτούνται από τη μαύρη αγορά.
Σημείο αιχμής της παρέμβασής του αποτέλεσε και το δημογραφικό και παραγωγικό αδιέξοδο της υπαίθρου. Ο Κώστας Καραμανλής προειδοποίησε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον πρωτογενή τομέα και την ελληνική περιφέρεια είναι η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και η αδυναμία βιώσιμης ανανέωσής του. Περιέγραψε τη σταδιακή απομάκρυνση των νέων από τη γη και από κάθε δραστηριότητα που συνδέεται με την παραγωγή, τονίζοντας ότι αυτή η πορεία, αν συνεχιστεί, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην εγκατάλειψη της περιφέρειας και στην ερημοποίηση της υπαίθρου, εξέλιξη που χαρακτήρισε μείζονα εθνική απειλή.
Στην κατεύθυνση αυτή, παρουσίασε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει εκπαίδευση, επιμόρφωση και διαρκή επιστημονική στήριξη των νέων αγροτών, επανένταξη των σχολαζουσών εκτάσεων στην παραγωγική διαδικασία με προτεραιότητα στους νέους, έγκαιρη, διαφανή και δίκαιη καταβολή των ενισχύσεων και των αποζημιώσεων, ταχεία προκήρυξη των προγραμμάτων στήριξης χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια, δημιουργία σύγχρονων και ανθεκτικών υποδομών στην περιφέρεια και χορήγηση χαμηλότοκων δανείων προς νέους αγρότες με πιο λειτουργικούς όρους πρόσβασης.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στο ζήτημα των κόκκινων δανείων αγροτών και συνεταιρισμών, επισημαίνοντας ότι ο διακανονισμός τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάταξη του αγροτικού τομέα. Σημείωσε ότι οι σχετικές διαδικασίες έχουν καθυστερήσει αδικαιολόγητα, με αποτέλεσμα τη διόγκωση των οφειλών, και ζήτησε επιτάχυνση των διαδικασιών που προβλέπονται από τον νόμο και τις αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, με ρητή εφαρμογή του άρθρου 39 του Ν. 3259/2004 για τα πανωτόκια.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός επανέφερε στο προσκήνιο τη στρατηγική σημασία της περιφέρειας για τη χώρα, υπογραμμίζοντας ότι εκεί χτυπά η καρδιά της Ελλάδας και ότι η ισχύς της χώρας περνά μέσα από μια παραγωγικά ακμαία, οικονομικά εύρωστη και ζωντανή ελληνική περιφέρεια. Με αυτή τη συλλογιστική ευχήθηκε καλή επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου και καλή συνέχεια στο έργο όσων υπηρετούν τον αγροτικό και συνεταιριστικό χώρο.
