Αλλάζουν τα δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, Αστυνομικός Υποδιευθυντής Γιάννης Καρυδάκος, παρέχει μια λεπτομερή ανάλυση για τη διαρκώς μεταβαλλόμενη φύση της παράνομης αγοράς ναρκωτικών στην Ελλάδα. Τα κυκλώματα, όπως επισημαίνει, προσαρμόζονται συνεχώς στις νέες συνθήκες, αλλάζοντας δομές και μεθόδους δράσης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Υποδιεύθυνσης, από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα, έχουν χειριστεί 323 υποθέσεις και έχουν πραγματοποιηθεί 646 συλλήψεις. Οι ποσότητες των κατασχεθέντων ναρκωτικών είναι εντυπωσιακές: 1,8 τόνοι κοκαΐνης, 5,2 τόνοι ακατέργαστης κάνναβης, 174,5 κιλά κατεργασμένης κάνναβης, 135,2 κιλά ηρωίνης, 9.251 δενδρύλλια κάνναβης και 18.265 δισκία ecstasy. Τα νούμερα αυτά αποτυπώνουν την ένταση της μάχης που δίνουν οι διωκτικές αρχές.

Η εξέλιξη των κυκλωμάτων και το φαινόμενο του "waterbed effect"

Ο κ. Καρυδάκος υπογραμμίζει ότι τα δίκτυα διακίνησης δεν είναι στατικά, αλλά μεταβάλλονται διαρκώς. Η δομή τους και οι μέθοδοι δράσης τους εξελίσσονται, προσαρμοζόμενα στις επιχειρησιακές πιέσεις, στις νέες τεχνολογίες και στις καταναλωτικές τάσεις. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αύξηση της χρήσης διαδικτυακών εφαρμογών και των αποστολών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων, ένα νέο modus operandi που εμφανίστηκε μετά την πανδημία.

Περιγράφοντας το λεγόμενο "waterbed effect", εξηγεί ότι η πίεση των αρχών σε ένα σημείο διακίνησης δεν εξαλείφει το πρόβλημα, αλλά το μετατοπίζει. Οι μεγάλες κατασχέσεις σε λιμάνια όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη ανάγκασαν τα κυκλώματα να αναζητήσουν εναλλακτικές διαδρομές, με αποτέλεσμα άλλες πύλες εισόδου να αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.

Η εικόνα της αγοράς και η άνοδος των νέων ουσιών

Στην ελληνική αγορά, η κάνναβη και η κοκαΐνη εξακολουθούν να κυριαρχούν, ενώ η ηρωίνη παρουσιάζει πτωτική τάση, χωρίς ωστόσο να έχει εξαφανιστεί. Η κυριαρχία της κοκαΐνης αποτυπώνεται στις κατασχέσεις, με 1,8 τόνους να έχουν εντοπιστεί από τον Οκτώβριο του 2024. Η εικόνα αυτή συνδέεται με τη μεγάλη διεθνή προσφορά, η οποία επηρεάζει τη διαθεσιμότητα και τις διαδρομές.

Παράλληλα, νέες κατηγορίες ουσιών δημιουργούν προκλήσεις. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα συνθετικά κανναβινοειδή, που αποτελούν μία από τις σημαντικότερες νέες απειλές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, νόμιμα προϊόντα κάνναβης υφίστανται επεξεργασία, ακόμη και με ψεκασμό, για να αυξηθεί η δραστικότητά τους. Στο πλαίσιο αυτό, η νομοθετική αλλαγή της 20ης Μαΐου, που απαγορεύει τη λιανική πώληση κανναβινοειδών, ήρθε να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που είχαν αρχίσει να αναδεικνύονται.

Στις νέες ψυχοδραστικές ουσίες εντάσσεται και η λεγόμενη «ροζ κοκαΐνη», καθώς και η κεταμίνη, για την οποία εκτιμάται ότι καλύπτει το κενό της ηρωίνης ως κατασταλτικό ναρκωτικό. Η διαφοροποίηση αφορά και τη μορφή των προϊόντων, με τις αρχές να εντοπίζουν βούτυρο με THC ή ατμικά προϊόντα με υγροποιημένη THC, δείχνοντας ότι η αγορά ακολουθεί νέες καταναλωτικές πρακτικές.

Η Ελλάδα ως χώρα διέλευσης και ο ρόλος της τεχνολογίας

Απαντώντας στο ερώτημα αν η Ελλάδα είναι χώρα προορισμού ή διέλευσης, ο κ. Καρυδάκος τονίζει ότι ισχύουν και τα δύο, με κυρίαρχο τον ρόλο της ως χώρας διέλευσης, κυρίως για κάνναβη και κοκαΐνη. Η στρατηγική γεωγραφική θέση και η εκτεταμένη ακτογραμμή της την καθιστούν σημαντικό κόμβο στις διεθνείς διαδρομές.

Η τεχνολογία έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο επικοινωνίας και οργάνωσης των κυκλωμάτων. Οι κρυπτογραφημένες πλατφόρμες και οι εφαρμογές υψηλής ασφάλειας δυσχεραίνουν τον εντοπισμό, ενώ η αποκάλυψη μεγάλων διεθνών πλατφορμών έδωσε πολύτιμη εικόνα για τον τρόπο λειτουργίας τους.

Κλείνοντας, ο κ. Καρυδάκος απευθύνει μήνυμα προς τους νέους, υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπάρχει καλό και κακό ναρκωτικό» και ότι όλες οι ουσίες μπορούν να οδηγήσουν σε εξάρτηση και σοβαρές συνέπειες.