Αμφιβολίες για τη συμφωνία Τραμπ με Ιράν

Η προσωρινή συμφωνία που συνήψε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό των εχθροπραξιών με το Ιράν έχει προκαλέσει σημαντική πτώση στα ποσοστά αποδοχής του, πυροδοτώντας έντονη κριτική από όλο το πολιτικό φάσμα, συμπεριλαμβανομένων και των ίδιων των υποστηρικτών του. Οι αντιδράσεις αυτές καταγράφονται σε μια περίοδο όπου η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται διχασμένη και ανήσυχη για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της ειρηνευτικής πρωτοβουλίας.

Σύμφωνα με πρόσφατες συνεντεύξεις με Αμερικανούς πολίτες που ψήφισαν τον Τραμπ στις εκλογές του 2024, η πλειονότητα εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συμφωνία. Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την προσωρινή άρση της αμερικανικής πετρελαϊκής απαγόρευσης κατά του Ιράν, καθώς και την έγκριση ενός ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανασυγκρότηση της ιρανικής οικονομίας. Ο Τέρι Αλμπέρτα, 65 ετών πιλότος από το Μίσιγκαν, δήλωσε χαρακτηριστικά: "Πρέπει να αποδυναμώσουμε πραγματικά το ιρανικό καθεστώς αντί να κάνουμε αυτό που κάνουμε, δηλαδή να "τους χτυπάμε λίγο και μετά να κάνουμε πίσω και να τους αφήνουμε να ανασυγκροτηθούν".

Τα ευρήματα της τελευταίας δημοσκόπησης του Reuters/Ipsos είναι αποκαλυπτικά: μόλις το ένα τέταρτο των Αμερικανών πιστεύει ότι ο πόλεμος με το Ιράν άξιζε τον κόπο, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία εκφράζει ανησυχία ότι η εκεχειρία με την Τεχεράνη είναι απίθανο να διαρκέσει. Πολλοί από τους ψηφοφόρους του Τραμπ φοβούνται ότι οι αντιδημοφιλείς παραχωρήσεις προς το Ιράν θα δυσκολέψουν τους Ρεπουμπλικάνους να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι όσοι επικρίνουν περισσότερο τη συμφωνία είχαν ήδη αρχίσει να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στον πρόεδρο πριν από την έναρξη του πολέμου, ενώ έξι μέλη της ομάδας πίστευαν ότι εξακολουθούσε να έχει σχέδια για την ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης.

Κατά τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, οι ερωτηθέντες υποστήριξαν σε μεγάλο βαθμό τον πόλεμο, πιστεύοντας ότι οι αμερικανικές επιθέσεις ήταν απαραίτητες για να εξαντληθούν τα αποθέματα πυραύλων μακράς εμβέλειας του Ιράν και να παραλύσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, σχεδόν τέσσερις μήνες αργότερα, η κατάσταση έχει αλλάξει δραματικά. Το Ιράν έχει αποκτήσει πολιτική αυτοπεποίθηση, ενώ πολλές από τις στρατιωτικές του δυνατότητες παραμένουν ανέπαφες. Από τους ψηφοφόρους που ρωτήθηκαν, οι 14 επέκριναν ορισμένες πτυχές του μνημονίου κατανόησης που ανακοινώθηκε στις 14 Ιουνίου, με τους περισσότερους να είναι επιφυλακτικοί ως προς το αν η Τεχεράνη θα τηρήσει οποιαδήποτε συμφωνία και απογοητευμένοι από την προοπτική να της χορηγηθούν δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμησή της.

Το ταμείο των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με πληροφορίες, θα αποτελεί ένα ιδιωτικό επενδυτικό όχημα και όχι ένα σχέδιο που χρηματοδοτείται από την κυβέρνηση, αν και οι ακριβείς λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί. Ο Χουάν Ριβέρα, 26 ετών, δήλωσε ότι ο Τραμπ "επέκρινε τους προκατόχους του για τις διαπραγματεύσεις με τρομοκράτες, και ουσιαστικά έκανε ακριβώς το ίδιο πράγμα".

Βαθιά απογοητευμένοι

Ο Ριβέρα εξακολουθεί να σχεδιάζει να υποστηρίξει κυρίως υποψηφίους των Ρεπουμπλικάνων στις ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, ανέφερε ότι όταν πρόσφατα προσφέρθηκε εθελοντικά να προσεγγίσει Λατινοαμερικανούς ψηφοφόρους στην κοινότητά του κοντά στο Σαν Ντιέγκο, πολλοί ομοϊδεάτες του Τραμπ ήταν τόσο απογοητευμένοι από τον τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος χειρίστηκε τον πόλεμο, μεταξύ άλλων θεμάτων, που δεν ένιωθαν κίνητρο να υποστηρίξουν το κόμμα του τον Νοέμβριο. "Πολλοί λένε: "Γιατί να ψηφίσω, όταν ο πρόεδρος δεν κάνει αυτό που υποσχέθηκε;", θυμήθηκε ο Ριβέρα.

Όταν κλήθηκε να σχολιάσει, ένας εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι τα επιτεύγματα του Τραμπ "στο πεδίο της μάχης και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι πραγματικά αξιοθαύμαστα και θα ενισχύσουν την αμερικανική ασφάλεια για πολλά χρόνια". Ο Στιβ Έγκαν, 65 ετών, διανομέας διαφημιστικών προϊόντων στην Τάμπα, απογοητεύτηκε από τον Τραμπ στις αρχές του 2025, αφού οι αυξήσεις των τιμών που προκλήθηκαν από τους δασμούς έπληξαν την επιχείρησή του. Από την αρχή, ο Έγκαν ήταν επιφυλακτικός ως προς την αιτιολόγηση του προέδρου για τον πόλεμο και δυσαρεστημένος που αυτός οδήγησε σε περαιτέρω αύξηση της τιμής της βενζίνης και άλλων αγαθών.

"Προς το παρόν δεν φαίνεται να άξιζε τον κόπο να περάσουμε όλα αυτά", είπε, επισημαίνοντας ότι ο δηλωμένος στόχος της αλλαγής καθεστώτος "δεν επιτεύχθηκε". Ο Μπράντον Νόιμαϊστερ, 37 ετών, υπάλληλος των σωφρονιστικών υπηρεσιών της Πενσυλβανίας και πρώην μέλος της Εθνοφρουράς, δήλωσε ότι η σύγκρουση φαίνεται να ωφέλησε μόνο τις πετρελαϊκές εταιρείες. Ωστόσο, ακόμη και πριν από τον πόλεμο, ο Νόιμαϊστερ είπε ότι ήταν απίθανο να ψηφίσει τον Νοέμβριο, καθώς ένιωθε αηδιασμένος από την πολιτική.

Ο Ρόμπερτ Μπιλούπς, 35 ετών, από την πολιτεία της Ουάσιγκτον, ήταν συγκρατημένα αισιόδοξος ότι η ειρηνευτική συμφωνία θα κρατήσει. Πίστευε όμως ότι ο πόλεμος είχε προκαλέσει περισσότερη εχθρότητα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αντί να κάνει τη χώρα πιο ασφαλή. Ο Μπιλούπς δήλωσε ότι δεν προτιμά πλέον τους υποψηφίους των Ρεπουμπλικάνων, τονίζοντας ότι έχει χάσει και την εκτίμηση που είχε για τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς. Τον Νοέμβριο, "όποιος έχει καλύτερη στρατηγική αυτή τη φορά, θα τον ψηφίσω ανεξάρτητα από το κόμμα του", είπε.

"Ένα μεγαλύτερο σχέδιο"

Αν και ο Τραμπ έχει επιμείνει ότι θέλει να τερματίσει τον πόλεμο, έξι από τους πιο πιστούς ψηφοφόρους του εξέφρασαν την ελπίδα ότι εξακολουθεί να έχει μυστικά σχέδια για να υποτάξει το Ιράν. Η Κέιτ Μότλ, 63 ετών, γραμματέας σε δημοτικό γραφείο στα προάστια του Σικάγου, δήλωσε ότι η "καταστροφή" του καθεστώτος στην Τεχεράνη φαινόταν ως ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί μελλοντική σύγκρουση. Θα ήταν "πολύ απογοητευτικό" αν ο Τραμπ απέφευγε περαιτέρω στρατιωτική επέμβαση, δήλωσε η Μότλ, προσθέτοντας ότι πιστεύει ότι "υπάρχει ένα ευρύτερο σχέδιο εδώ".

Ο Ριτς Σομόρα, 62 ετών, μηχανικός στη Βόρεια Καρολίνα, συμφώνησε ότι ο Τραμπ πιθανότατα είχε πιο επιθετικά σχέδια στο μανίκι του. "Δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα είχε περάσει όλα αυτά και δεν θα είχε βρει έναν τρόπο να ξεφορτωθεί αυτούς τους μουλάδες", είπε. Σύμφωνα με διπλωμάτες και αναλυτές, ωστόσο, ο πόλεμος έχει ενισχύσει μόνο την κυριαρχία των κληρικών ηγετών του Ιράν. Αν παραμείνουν στην εξουσία για έναν ακόμη μήνα, είπε ο Σομόρα, θα αρχίσει να ανησυχεί.

Στο Πρέσκοτ της Αριζόνα, η 74χρονη συνταξιούχος Τζόις Κένι δήλωσε ότι υποστηρίζει την άρση των κυρώσεων και πιστεύει ότι η αποκατάσταση της δυνατότητας του Ιράν να συναλλάσσεται με άλλες χώρες θα εξασφάλιζε ότι οι ηγέτες του θα τήρησαν την εκεχειρία. Όμως, το ταμείο ανασυγκρότησης ήταν ένα βήμα παραπέρα: "Αυτό δεν είναι δική μας ευθύνη", είπε.