Ανακαίνιση Κατοικίας: Έως 36.000 ευρώ ανά ακίνητο – Οι μεγάλες αλλαγές

Σημαντικές αλλαγές ενεργοποιούνται στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», με βασική επιδίωξη να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά και ανενεργά ακίνητα. Το αναθεωρημένο πλαίσιο καταργεί ορισμένους από τους περιορισμούς που είχαν αποθαρρύνει τους ιδιοκτήτες, επιχειρώντας να αυξήσει αισθητά τον αριθμό των ακινήτων που θα λάβουν Βεβαίωση Επιλεξιμότητας και θα προχωρήσουν σε ανακαίνιση.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τα κλειστά ακίνητα. Πλέον, ένας ιδιοκτήτης δεν περιορίζεται στην υποβολή αίτησης για μία μόνο κατοικία. Μπορεί να εντάξει δύο, τρία ή περισσότερα κλειστά διαμερίσματα, αρκεί κάθε ακίνητο να πληροί ξεχωριστά τις προϋποθέσεις του προγράμματος.

Για τις κατοικίες που είναι ήδη ανοικτές και χρησιμοποιούνται, το καθεστώς παραμένει διαφορετικό. Εκεί εξακολουθεί να επιτρέπεται η ένταξη μόνο μίας κατοικίας ανά νοικοκυριό και αυτή θα πρέπει υποχρεωτικά να αποτελεί την κύρια κατοικία.

Παράλληλα, αλλάζει η σειρά αξιολόγησης των αιτήσεων. Προτεραιότητα θα δίνεται στα κλειστά ακίνητα, καθώς ο βασικός στόχος του προγράμματος είναι να αυξηθεί άμεσα το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Οι αιτήσεις για ανοικτές κατοικίες θα εξετάζονται σε δεύτερη φάση, με σημαντικό ρόλο να παίζουν τα εισοδηματικά κριτήρια.

Επιδότηση έως 95% και ποσό μέχρι 36.000 ευρώ

Ιδιαίτερα ισχυρά είναι τα οικονομικά κίνητρα που προβλέπει το νέο πλαίσιο. Η επιδότηση για εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης κυμαίνεται από 70% έως 95% της επιλέξιμης δαπάνης, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εντάσσεται ο δικαιούχος.

Το ανώτατο ποσό υπολογίζεται σε έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, ενώ η συνολική ενίσχυση μπορεί να φτάσει τις 36.000 ευρώ για κάθε επιλέξιμο ακίνητο.

Πέρα από το συγκεκριμένο ποσό προβλέπεται και πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που συνδέονται με την υλοποίηση των εργασιών, όπως αμοιβές μηχανικών, έκδοση απαιτούμενων αδειών και ενεργειακές επιθεωρήσεις.

Οι προϋποθέσεις για την ένταξη είναι συγκεκριμένες. Το ακίνητο πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, ενώ οι κύριοι χώροι του δεν μπορούν να ξεπερνούν τα 120 τετραγωνικά μέτρα.

Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται μεγαλύτερο όριο, καθώς η επιλέξιμη επιφάνεια μπορεί να φτάσει έως τα 150 τετραγωνικά μέτρα.

Μία ακόμη ουσιαστική διαφοροποίηση σε σχέση με άλλα προγράμματα αφορά το είδος των εργασιών που μπορούν να χρηματοδοτηθούν. Ο ιδιοκτήτης δεν είναι υποχρεωμένος να κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων αποκλειστικά σε ενεργειακές παρεμβάσεις.

Υπάρχει, ωστόσο, ένας βασικός ενεργειακός όρος: θα πρέπει να πραγματοποιηθεί τουλάχιστον μία παρέμβαση που θα οδηγήσει σε αναβάθμιση του ακινήτου κατά μία ενεργειακή κατηγορία.

Από τη στιγμή που επιτυγχάνεται αυτός ο στόχος, το υπόλοιπο ποσό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ουσιαστικές λειτουργικές και αισθητικές εργασίες, όπως ανακαίνιση μπάνιου ή κουζίνας, αντικατάσταση πλακιδίων, τοποθέτηση νέων δαπέδων και άλλες επεμβάσεις που απαιτούνται ώστε η κατοικία να μπορεί να επιστρέψει στην αγορά.

Τα εισοδηματικά όρια και οι παγίδες στις αιτήσεις

Αλλαγή υπάρχει και στον τρόπο προσδιορισμού των οικογενειακών εισοδηματικών ορίων. Στο νέο πλαίσιο ο όρος «παιδιά» αντικαταστάθηκε από τον σαφέστερο όρο «ανήλικα τέκνα», ώστε να αποφεύγονται διαφορετικές ερμηνείες κατά την ηλεκτρονική αξιολόγηση των αιτήσεων.

Για άγαμο δικαιούχο, το εισοδηματικό όριο της πρώτης κατηγορίας καθορίζεται στις 18.000 ευρώ και της δεύτερης στις 25.000 ευρώ.

Για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης χωρίς ανήλικα παιδιά, τα όρια αυξάνονται αντίστοιχα στις 25.000 και στις 35.000 ευρώ.

Με ένα ανήλικο τέκνο διαμορφώνονται στις 30.000 και 40.000 ευρώ, ενώ για οικογένειες με δύο ανήλικα παιδιά φτάνουν τις 35.000 και 45.000 ευρώ. Για κάθε επιπλέον τέκνο προβλέπεται πρόσθετη προσαύξηση 5.000 ευρώ.

Στις μονογονεϊκές οικογένειες με ένα παιδί, τα σχετικά όρια ξεκινούν από 28.000 ευρώ για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και από 39.000 ευρώ για τη δεύτερη.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από όσους απέκτησαν ακίνητο πρόσφατα. Κλειστές κατοικίες που αγοράστηκαν μέσα στο 2026 δεν μπορούν να καλύψουν τις συγκεκριμένες φορολογικές προϋποθέσεις, καθώς για τον έλεγχο αξιοποιούνται στοιχεία που αφορούν τη φορολογική χρήση του 2025.

Καθοριστικής σημασίας είναι επίσης η ακρίβεια των στοιχείων που έχουν δηλωθεί στις φορολογικές βάσεις δεδομένων. Ο ΑΤΑΚ του ακινήτου και ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος θα πρέπει να συμφωνούν πλήρως με τα στοιχεία των δηλώσεων.

Ακόμη και μία αναντιστοιχία στις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις μπορεί να οδηγήσει σε πρόβλημα κατά την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, που αποτελεί το πρώτο απαραίτητο βήμα για την ένταξη στο πρόγραμμα.

Για τα κλειστά ακίνητα η σχετική προθεσμία έχει παραταθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, δίνοντας πρόσθετο χρόνο στους ιδιοκτήτες να διορθώσουν λάθη και να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες.

Μετά την οριστική υπαγωγή προβλέπεται και προκαταβολή, ώστε οι εργασίες να μπορούν να ξεκινήσουν χωρίς ο δικαιούχος να χρειάζεται να καλύψει εξαρχής ολόκληρο το κόστος από δικούς του πόρους.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι όλες οι συναλλαγές και οι εργασίες να συνοδεύονται από τα προβλεπόμενα νόμιμα παραστατικά, καθώς οι σχετικές δαπάνες θα πρέπει να αποδεικνύονται κατά τον έλεγχο του φακέλου.

Το πρόγραμμα θέτει παράλληλα σαφείς περιορισμούς για τη χρήση του ακινήτου μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης. Οι κατοικίες που επανέρχονται στην αγορά μέσω της επιδότησης προορίζονται για μακροχρόνια μίσθωση και αποκλείεται η αξιοποίησή τους σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb.

Η κυβέρνηση επιχειρεί μέσω του νέου σχεδιασμού να κινητοποιήσει ένα τμήμα του μεγάλου αποθέματος κλειστών κατοικιών, προσφέροντας στους ιδιοκτήτες επιδότηση που μπορεί να φτάσει έως το 95% και τις 36.000 ευρώ ανά ακίνητο. Το κρίσιμο στοίχημα, όμως, είναι αν τα αυξημένα κίνητρα και η δυνατότητα ένταξης πολλών κλειστών ακινήτων από τον ίδιο ιδιοκτήτη θα οδηγήσουν πράγματι σε σημαντική αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών και σε πραγματική ανακούφιση της πιεσμένης αγοράς μακροχρόνιας μίσθωσης.