Μητσοτάκης: Θετική ανταπόκριση ΕΕ στις ελληνικές πρωτοβουλίες

Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ολοκληρώθηκε με την ελληνική κυβέρνηση να αποκομίζει θετική ανταπόκριση από τους Ευρωπαίους ηγέτες αναφορικά με τις πρωτοβουλίες που παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Το Μέγαρο Μαξίμου, σύμφωνα με πληροφορίες, στρέφει πλέον την προσοχή του στις επικείμενες αποφάσεις που θα καθορίσουν τον τρόπο διαχείρισης της ενεργειακής κρίσης τους επόμενους μήνες, με την Αθήνα να αναμένει τις σχετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία. Παράλληλα, η κυβέρνηση προετοιμάζει ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων, το οποίο αναμένεται να ανακοινωθεί στα τέλη Οκτωβρίου, με στόχο την άμεση ανακούφιση των πληττόμενων από την άνοδο των τιμών ενέργειας.

Το κεντρικό ζητούμενο για την ελληνική πλευρά είναι η εξασφάλιση μεγαλύτερων περιθωρίων στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, χωρίς την παραβίαση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων. Την ίδια στιγμή, η πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου αναμένεται να καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τις επόμενες κινήσεις, καθώς οι πιέσεις στα καύσιμα επηρεάζουν άμεσα το κόστος μεταφοράς, την παραγωγή και τις τιμές στην αγορά. Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι η ενεργειακή κρίση θα έχει διάρκεια και σχεδιάζουν τις παρεμβάσεις με ορίζοντα μηνών, διατηρώντας δημοσιονομικές εφεδρείες για το ενδεχόμενο νέας επιδείνωσης της κατάστασης.

Το αίτημα για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία

Κεντρική θέση στην ελληνική παρέμβαση κατά τη Σύνοδο Κορυφής κατείχε η πρόταση για έκτακτη προσαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, ώστε χώρες με πλεονάσματα, όπως η Ελλάδα, να μπορούν να διαθέτουν περισσότερους πόρους για στοχευμένα μέτρα στήριξης. Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την ανταπόκριση των Ευρωπαίων ηγετών ως θετική εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι οι ελληνικές θέσεις συζητήθηκαν και θα εξεταστούν περαιτέρω. Η Αθήνα αναμένει πλέον τις προτάσεις της Κομισιόν, από τις οποίες θα εξαρτηθεί εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις θα δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος. Μια τέτοια δυνατότητα θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να σχεδιάσει νέες ενισχύσεις, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν. Μέχρι να αποσαφηνιστεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο, πάντως, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με βάση τους διαθέσιμους πόρους και τις υφιστάμενες δημοσιονομικές δεσμεύσεις.

Νέες παρεμβάσεις πριν από το τέλος Οκτωβρίου

Η κυβέρνηση δεν προτίθεται να περιμένει τις αποφάσεις της επόμενης ευρωπαϊκής συνόδου στα τέλη Νοεμβρίου για να κινηθεί στο εσωτερικό μέτωπο. Το νέο πακέτο μέτρων αναμένεται να ανακοινωθεί στα τέλη Οκτωβρίου, με έμφαση στις κατηγορίες που επιβαρύνονται περισσότερο από το αυξημένο κόστος των καυσίμων. Στο επίκεντρο βρίσκονται επαγγελματίες και επιχειρήσεις που εξαρτώνται από το πετρέλαιο κίνησης, καθώς οι επιβαρύνσεις τους μπορούν να μετακυλιστούν στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Οι αγρότες, η βιομηχανία και άλλοι κλάδοι με υψηλό ενεργειακό κόστος βρίσκονται υπό εξέταση, χωρίς να έχουν οριστικοποιηθεί οι επόμενες παρεμβάσεις. Ήδη, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει επιδότηση 40 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, με το κόστος να επιμερίζεται μεταξύ κράτους και διυλιστηρίων, καθώς και αύξηση κατά 30% του επιδόματος θέρμανσης, με τους δικαιούχους να υπολογίζονται σε σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά. Παράλληλα, συνεχίζονται οι επιδοτήσεις στην αντλία, κατά 20 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και 10 λεπτά για την αμόλυβδη, σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις.

Στήριξη σε αλιείς και παραγωγικούς κλάδους

Ειδική μέριμνα έχει ανακοινωθεί για τους αλιείς, με την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου να αυξάνεται από τα 16 στα 40 λεπτά ανά λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Επιπλέον, προβλέπονται 15 εκατομμύρια ευρώ για την αποζημίωση παράκτιων αλιέων για ζημιές στα δίχτυα τους από προστατευόμενα θαλάσσια είδη. Η παρέμβαση εντάσσεται στη δέσμη μέτρων για έναν κλάδο που αντιμετωπίζει αυξημένα λειτουργικά έξοδα. Στο επόμενο διάστημα, το βάρος αναμένεται να δοθεί και σε άλλους παραγωγικούς τομείς, με στόχο να περιοριστεί η μεταφορά του ενεργειακού κόστους στην αγορά. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των τιμών και τα περιθώρια χρηματοδότησης.

Το ευρωπαϊκό αποτύπωμα της Αθήνας

Πέρα από το ενεργειακό ζήτημα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε δύο ακόμη ελληνικές πρωτοβουλίες που συζητήθηκαν στη Σύνοδο Κορυφής. Η πρώτη αφορά τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, με αναφορές στα γεγονότα του Έβρου το 2020 και στις εξελίξεις στη Θέουτα της Ισπανίας. Η δεύτερη αφορά την καθιέρωση αυστηρότερων ηλικιακών ορίων για την πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την ανταπόκριση των Ευρωπαίων ως ένδειξη ότι ελληνικές προτάσεις μπορούν να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Η περαιτέρω εξειδίκευσή τους, ωστόσο, θα κρίνει εάν η πολιτική συζήτηση θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες αποφάσεις.

Το κρίσιμο τεστ στην αγορά

Η Σύνοδος Κορυφής έδωσε στην κυβέρνηση την ευκαιρία να προωθήσει τις θέσεις της για την ενεργειακή κρίση και να ζητήσει μεγαλύτερα περιθώρια στήριξης. Η αποτελεσματικότητα της στρατηγικής, όμως, θα κριθεί από τις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν και από το πραγματικό κόστος που θα επωμιστούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Με το νέο πακέτο μέτρων να βρίσκεται υπό σχεδιασμό και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις να εκκρεμούν, το Μαξίμου καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης ανακούφισης και στη διατήρηση δημοσιονομικών εφεδρειών για τους επόμενους μήνες. Η πορεία του πετρελαίου και η εξέλιξη των τιμών θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες για την επόμενη φάση της κυβερνητικής πολιτικής. Ο πρωθυπουργός επιθυμεί να κλείσει όσο πιο ομαλά γίνεται τα διάφορα μέτωπα με τις παραγωγικές δυνάμεις του τόπου, προκειμένου να αποφευχθούν ενδεχόμενες κινητοποιήσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν την οικονομία.