Ανακατασκευή 14 συρμών ΗΣΑΠ: Στόχος δρομολόγια κάτω των 6 λεπτών

Η Γραμμή 1 του Μετρό της Αθήνας, γνωστή και ως ΗΣΑΠ, εισέρχεται σε μια νέα εποχή μέσω ενός φιλόδοξου προγράμματος ολικής ανακατασκευής των 14 ιστορικών συρμών της 8ης παραλαβής. Οι εργασίες, που πραγματοποιούνται στις εγκαταστάσεις της Α΄ Βιομηχανικής Περιοχής (Α΄ ΒΙΠΕ) Βόλου, προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς, με στόχο την παράδοση του δεύτερου συρμού στην Αθήνα τον Δεκέμβριο, του τρίτου τον Φεβρουάριο του 2027, και σταδιακά των υπολοίπων έως το τέλος του 2027, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης μεταξύ της ΣΤΑΣΥ και της ισπανικής εταιρείας CAF.

Ο πρώτος ανακατασκευασμένος συρμός τέθηκε σε λειτουργία στις αρχές Οκτωβρίου, σηματοδοτώντας ένα κρίσιμο ορόσημο για τον εκσυγχρονισμό του τροχαίου υλικού της ιστορικής γραμμής. Οι συρμοί αυτοί, κατασκευασμένοι το 1985 από τις Siemens/MAN, κυκλοφορούν εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και υποβάλλονται σε εκτεταμένη ανακατασκευή, ώστε να αποκτήσουν σύγχρονα τεχνολογικά χαρακτηριστικά, αναβαθμισμένα συστήματα ασφάλειας και βελτιωμένες συνθήκες εξυπηρέτησης των επιβατών, εξασφαλίζοντας τουλάχιστον 25 επιπλέον χρόνια λειτουργίας. Το πρόγραμμα, προϋπολογισμού 71,7 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ και αφορά συνολικά 72 βαγόνια.

Εντατικές εργασίες στον Βόλο και στόχος για συχνότερα δρομολόγια

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΣΤΑΣΥ, Αθανάσιο Κοτταρά, κατά την ξενάγηση εκπροσώπων του τύπου στις εγκαταστάσεις του Βόλου, περίπου 60-70 άτομα εργάζονται καθημερινά υπό την τεχνογνωσία της αναδόχου CAF για το «lifting» των συρμών. Η τεχνική βάση μπορεί να φιλοξενήσει τέσσερις συρμούς ταυτόχρονα, και μόλις ολοκληρωθεί η ολιστική ανακαίνιση ενός συρμού και περάσει τις στατικές δοκιμές, μεταφέρεται στην Αθήνα, στη βάση της ΣΤΑΣΥ στα Σεπόλια, για δυναμικές δοκιμές, πριν ενταχθεί στην επιβατική λειτουργία, ενώ στη θέση του μεταφέρεται ο επόμενος συρμός.

«Πρόκειται για ένα πρωτόγνωρο εγχείρημα για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς η εκτεταμένη ανακατασκευή συρμών πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη χώρα μας. Ένα έργο με σημαντικές τεχνικές και επιχειρησιακές προκλήσεις, οι οποίες εντάθηκαν από τις δυσκολίες του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος. Ωστόσο, χάρη στη συνεργασία, την επιμονή και τη σκληρή δουλειά των ανθρώπων της CAF και της ΣΤΑ.ΣΥ, καταφέραμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια και να προχωρήσουμε στην υλοποίησή του», δήλωσε ο κ. Κοτταράς.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ προσέθεσε ότι στόχος είναι ένας ΗΣΑΠ πιο σύγχρονος, προσβάσιμος και αξιόπιστος, με περισσότερα δρομολόγια, μικρότερες χρονοαποστάσεις και καλύτερη καθημερινή εμπειρία για κάθε επιβάτη. Με την ολοκλήρωση του έργου, αναμένεται η διέλευση των συρμών στη Γραμμή 1 να πέσει κάτω από τα 6 λεπτά τις ώρες αιχμής, από 7 λεπτά που είναι σήμερα. Ειδικότερα, ο σχεδιασμός προβλέπει 19 συρμούς σε λειτουργία τις ώρες αιχμής με χρονοαποστάσεις 6 λεπτών το νέο έτος, έναντι μέσου όρου 17 συρμών πέρυσι και 18 τον Οκτώβριο, με τις χρονοαποστάσεις το 2026 να διαμορφώνονται στα 7 λεπτά. Αξίζει να σημειωθεί ότι με την έλευση του ανακαινισμένου συρμού τον Οκτώβριο, πραγματοποιήθηκαν 427 περισσότερα δρομολόγια σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2025.

Αναφορικά με το ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων προστίμων στην ανάδοχο εταιρεία λόγω της σημαντικής καθυστέρησης παράδοσης του έργου, δεν υπάρχει τέτοια πιθανότητα, καθώς έχει ήδη επιβληθεί το σύνολο των προστίμων που προβλέπει η σύμβαση.

Τεχνικές παρεμβάσεις και διαδικασία ανακατασκευής

Ο γενικός διευθυντής Συντήρησης της ΣΤΑΣΥ, Χρήστος Μαμαλουκάκης, εξήγησε ότι οι εργασίες δεν αφορούν απλή επισκευή ή αισθητική ανανέωση, αλλά ουσιαστικά μια νέα γενιά συρμών: από το αρχικό τροχαίο υλικό που φθάνει στη βάση του Βόλου διατηρείται μόνο το μεταλλικό αμάξωμα (σασί), ενώ αντικαθίστανται τα βασικά συστήματα και ο παλαιός εξοπλισμός. Συγκεκριμένα, οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν αντικατάσταση του συστήματος έλξης με νέους κινητήρες εναλλασσόμενου ρεύματος, αντικατάσταση του συστήματος ελέγχου πέδησης, αντικατάσταση των μηχανισμών θυρών επιβατών, εγκατάσταση νέου ηλεκτρολογικού και πνευματικού εξοπλισμού, τοποθέτηση συστημάτων κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης (CCTV) με κάμερες εσωτερικά και περιμετρικά, διαμόρφωση ειδικών χώρων για επιβάτες με αναπηρία και μεταφορά αμαξιδίων, αντικατάσταση παραθύρων, δαπέδων και καθισμάτων, εγκατάσταση οθόνης ελέγχου στην καμπίνα του οδηγού, τοποθέτηση σύγχρονων οθονών ενημέρωσης επιβατών, αναβάθμιση εσωτερικού με νέες πλευρικές επενδύσεις και φωτισμό LED, αναβάθμιση κλιματισμού, καθώς και γενική επισκευή και επανατοποθέτηση του εξοπλισμού που διατηρείται.

Η διαδικασία ανακατασκευής ξεκινά με τον καθαρισμό των βαγονιών και την απομάκρυνση graffiti, ακολουθεί η αποσυναρμολόγηση και απομάκρυνση του παλαιού εξοπλισμού, η επισκευή και βαφή του αμαξώματος, η τοποθέτηση νέων καλωδιώσεων και σωληνώσεων, η εγκατάσταση νέου εξοπλισμού και η επανατοποθέτηση του επισκευασμένου εξοπλισμού. Το τελευταίο στάδιο στον Βόλο είναι οι στατικές δοκιμές, πριν τα βαγόνια μεταφερθούν οδικώς στα Σεπόλια, όπου συναρμολογούνται σε ολοκληρωμένο συρμό, ολοκληρώνονται οι στατικές δοκιμές, ξεκινούν και ολοκληρώνονται οι δυναμικές δοκιμές στη γραμμή δοκιμών και προσομοιώνεται η λειτουργία στη Γραμμή 1, ενώ παράλληλα εκπαιδεύονται οδηγοί και τεχνικό προσωπικό. Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει ότι κάθε συρμός υποβάλλεται στους απαραίτητους τεχνικούς και λειτουργικούς ελέγχους πριν από την ένταξή του στην επιβατική λειτουργία.

Τι αλλάζει για τους επιβάτες

Σύμφωνα με τη διοίκηση της ΣΤΑΣΥ, η ανακατασκευή αναβαθμίζει συνολικά την εμπειρία μετακίνησης στη Γραμμή 1, με παρεμβάσεις που αφορούν την αξιοπιστία, την άνεση και την προσβασιμότητα. Οι επιβάτες θα εξυπηρετούνται από συρμούς με σύγχρονα συστήματα παρακολούθησης και ενισχυμένης επιτήρησης, νέες οθόνες ενημέρωσης και πληροφόρησης, βελτιωμένες δυνατότητες πρόσβασης και μετακίνησης για άτομα με αναπηρία, νέα καθίσματα, δάπεδα, παράθυρα και εσωτερικές επενδύσεις, σύγχρονο φωτισμό LED, αναβαθμισμένο σύστημα κλιματισμού, καθώς και νέα συστήματα έλξης και πέδησης που συμβάλλουν στην ασφαλέστερη και πιο αξιόπιστη λειτουργία.