Ανδρουλάκης επιστρέφει στο «κάστρο» της Κρήτης – Το ΠΑΣΟΚ παλεύει να ξεκολλήσει από την τρίτη θέση

Σε μια κρίσιμη καμπή μπαίνει η αντιπολίτευση, καθώς οι πρώτες δημοσκοπικές ενδείξεις μετά τις θερινές διακοπές δεν καταγράφουν θεαματικές ανατροπές στο πολιτικό σκηνικό. Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να διατηρεί καθαρό προβάδισμα, η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα εμφανίζεται σταθερά στη δεύτερη θέση σε σειρά μετρήσεων, ενώ το ΠΑΣΟΚ παραμένει υπό ισχυρή πίεση στην τρίτη θέση.

Η εικόνα αυτή αυξάνει την πίεση στα κόμματα της αντιπολίτευσης, καθώς η απόσταση από τη ΝΔ παραμένει σημαντική και τα χρονικά περιθώρια για αλλαγή των συσχετισμών αρχίζουν σταδιακά να περιορίζονται ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Η αρχική δυναμική που εμφάνισε ο νέος πολιτικός φορέας του Αλέξη Τσίπρα δείχνει προς το παρόν να έχει σταθεροποιηθεί. Η δεύτερη θέση, πάντως, έχει καταγραφεί σε διαδοχικές δημοσκοπήσεις, γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα στον χώρο της αντιπολίτευσης και πιέζει ιδιαίτερα τη Χαριλάου Τρικούπη.

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με ένα πρόβλημα που ξεπερνά μια απλή δημοσκοπική υποχώρηση. Καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει πολιτικό σχέδιο ικανό να επαναφέρει το κόμμα σε τροχιά διεκδίκησης της εξουσίας και να ανακτήσει ψηφοφόρους του κέντρου που τα τελευταία χρόνια μετακινήθηκαν προς τη Νέα Δημοκρατία.

Καθοριστικές θεωρούνται οι πρώτες μετρήσεις που θα πραγματοποιηθούν μετά τον κύκλο των πολιτικών εμφανίσεων στη Θεσσαλονίκη. Εκεί θα καταγραφεί αν τα προγράμματα και οι εξαγγελίες των πολιτικών αρχηγών μπορούν να μετακινήσουν πραγματικά ψηφοφόρους ή αν οι σημερινοί συσχετισμοί έχουν αρχίσει να παγιώνονται.

Σε αυτό το περιβάλλον, η πόλωση αναμένεται να αυξηθεί και τα κομματικά επιτελεία θα επιχειρήσουν να επανακαθορίσουν τη στρατηγική τους με βασικό στόχο τους αναποφάσιστους και τους ψηφοφόρους που έχουν απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές κομματικές τους επιλογές.

Το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει στην Κρήτη αναζητώντας πολιτική επανεκκίνηση

Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την Κρήτη ως εφαλτήριο πολιτικής ανάτασης, επιλέγοντας το Ηράκλειο για την κεντρική εκδήλωση της 52ης επετείου από την Ιδρυτική Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη.

Το βράδυ της Τετάρτης έχει προγραμματιστεί δείπνο στο Ψυχρό Λασιθίου με τη συμμετοχή βουλευτών, μελών του Πολιτικού Συμβουλίου, αυτοδιοικητικών και τοπικών στελεχών, ενώ την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θα πραγματοποιήσει την κεντρική πολιτική του ομιλία στην πλατεία Ελευθερίας του Ηρακλείου.

Η επιλογή της Κρήτης έχει ισχυρό πολιτικό και ιστορικό συμβολισμό. Πρόκειται για έναν χώρο όπου το ΠΑΣΟΚ διατηρεί βαθιές οργανωτικές και κοινωνικές ρίζες, αλλά και για την ιδιαίτερη πατρίδα του Νίκου Ανδρουλάκη.

Η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί μέσω της επετείου να επανασυνδέσει το σημερινό κόμμα με την πολιτική κληρονομιά του Ανδρέα Παπανδρέου και με τις κοινωνικές δυνάμεις που συγκρότησαν ιστορικά το ΠΑΣΟΚ.

Το στοίχημα, όμως, είναι σαφώς δυσκολότερο από μια επιτυχημένη επετειακή συγκέντρωση.

Το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται να αποδείξει ότι μπορεί να μιλήσει ταυτόχρονα στο ιστορικό του ακροατήριο και στους ψηφοφόρους του σύγχρονου κέντρου. Η επίκληση του παρελθόντος μπορεί να αυξήσει τη συσπείρωση του παραδοσιακού κομματικού πυρήνα, όμως από μόνη της δύσκολα αρκεί για να δημιουργήσει μια νέα πλειοψηφική δυναμική.

Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο επειδή η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει καταφέρει τα προηγούμενα χρόνια να προσελκύσει σημαντικό τμήμα των κεντρώων ψηφοφόρων που άλλοτε αποτελούσαν βασικό εκλογικό ακροατήριο του ΠΑΣΟΚ.

Η επαναφορά αυτών των ψηφοφόρων απαιτεί καθαρές πολιτικές απαντήσεις σε ζητήματα οικονομίας, θεσμών, εκπαίδευσης, κοινωνικής πολιτικής και μεταρρυθμίσεων. Απαιτεί επίσης διαφοροποίηση τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από την ΕΛ.Α.Σ., η οποία πλέον διεκδικεί ευθέως τον κυρίαρχο ρόλο στην αντιπολίτευση.

Η τρίτη θέση μετατρέπεται σε στρατηγικό πρόβλημα

Το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα για τον Νίκο Ανδρουλάκη είναι ότι το ΠΑΣΟΚ είχε μπροστά του μια μεγάλη ευκαιρία μετά την αποδυνάμωση του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς μέχρι στιγμής να καταφέρει να μετατρέψει αυτή την ευκαιρία σε ισχυρή δημοσκοπική εκτίναξη.

Για σημαντικό χρονικό διάστημα είχε σχεδόν ελεύθερο το πεδίο της κεντροαριστεράς και τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως ο βασικός εναλλακτικός κυβερνητικός πόλος απέναντι στη ΝΔ. Η εμφάνιση του νέου φορέα Τσίπρα άλλαξε αυτή την εξίσωση και επανέφερε τον ανταγωνισμό για την ηγεμονία στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.

Δημοσκόποι και πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η Χαριλάου Τρικούπη εξακολουθεί να διαθέτει περιθώρια ανατροπής των συσχετισμών. Για να συμβεί αυτό, όμως, απαιτείται ταχύτερη πολιτική αντίδραση, σαφέστερο μήνυμα και πιο επιθετική παρουσία σε ζητήματα που μπορούν να μετακινήσουν το κεντρώο ακροατήριο.

Υποθέσεις όπως η ανώτατη εκπαίδευση, η οικονομία, η λειτουργία των θεσμών και η μεσαία τάξη θα μπορούσαν να αποτελέσουν προνομιακά πεδία για ένα κόμμα που θέλει να εμφανίζεται ως σύγχρονη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατική δύναμη.

Μέχρι σήμερα, όμως, το ΠΑΣΟΚ δυσκολεύεται να μετατρέψει τις θέσεις του σε πολιτική δυναμική αντίστοιχη με τις προσδοκίες που δημιουργήθηκαν μετά την κατάρρευση του παλιού δικομματισμού στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Το πρόβλημα για τη Χαριλάου Τρικούπη είναι πλέον διπλό. Από τη μία πρέπει να ανακόψει την εδραίωση της ΕΛ.Α.Σ. στη δεύτερη θέση. Από την άλλη πρέπει να διεκδικήσει ψηφοφόρους από μια Νέα Δημοκρατία που, παρά τη φθορά της, εξακολουθεί να διαθέτει σαφές δημοσκοπικό προβάδισμα.

Η Κρήτη μπορεί να προσφέρει στον Νίκο Ανδρουλάκη εικόνες συσπείρωσης, ιστορικό συμβολισμό και μια ισχυρή κομματική σκηνή. Το πραγματικό τεστ αρχίζει αμέσως μετά. Εάν το ΠΑΣΟΚ παραμείνει εγκλωβισμένο στην τρίτη θέση και δεν καταφέρει να επανασυνδεθεί με τον κεντρώο ψηφοφόρο, η επίκληση της ιστορίας του δεν θα αρκεί για να κρύψει το στρατηγικό πρόβλημα. Οι επόμενες δημοσκοπήσεις θα δείξουν αν η 3η Σεπτέμβρη θα αποτελέσει αφετηρία ανάκαμψης ή ακόμη μία μεγάλη εκδήλωση χωρίς ουσιαστική μεταβολή των πολιτικών συσχετισμών.