Η δημόσια δήλωση του ανεξάρτητου βουλευτή Αλέξανδρος Αυλωνίτης στο ΕΡΤnews, περί προθυμίας του να συζητήσει με την Μαρία Καρυστιανού, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη τηλεοπτική τοποθέτηση. Αποτυπώνει με ωμό τρόπο τη ρευστότητα, αλλά και την αμηχανία, του αντιπολιτευτικού χώρου μπροστά σε ένα κοινωνικό ρεύμα που γεννήθηκε έξω από τα κόμματα και απειλεί να τα εκθέσει. Η τραγωδία των Τεμπών έχει εξελιχθεί σε κεντρικό πολιτικό πεδίο σύγκρουσης, όχι μόνο με την κυβέρνηση, αλλά και με το ίδιο το πολιτικό σύστημα.
Τα Τέμπη ως πολιτικός καταλύτης
Ο κ. Αυλωνίτης αναγνώρισε ρητά ότι το ζήτημα των Τεμπών και της Δικαιοσύνης είναι «πολιτικό θέμα». Η παραδοχή αυτή έχει βαρύνουσα σημασία. Για μήνες, η κυβερνητική γραμμή επιχείρησε να απομονώσει την υπόθεση στη σφαίρα του ποινικού δικαίου και της «ανεξάρτητης Δικαιοσύνης», αποσυνδέοντάς τη από τις πολιτικές ευθύνες. Το κίνημα των συγγενών των θυμάτων, με αιχμή την κ. Καρυστιανού, διέλυσε αυτή τη βολική αφήγηση, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη θεσμική αποτυχία του κράτους και την πολιτική συγκάλυψη.
Η αναφορά του βουλευτή ότι ένα τέτοιο κίνημα είναι «φυσιολογικό» να λάβει και κομματική μορφή δεν είναι ουδέτερη. Υποδηλώνει την αναγνώριση ότι η κοινωνική οργή δεν εκτονώνεται πλέον σε διαμαρτυρίες, αλλά αναζητά πολιτική έκφραση, ακόμη κι αν αυτή γεννιέται εκτός των παραδοσιακών κομματικών μηχανισμών.
«Ρίξτε νερό στο κρασί σας»: Ενότητα με ποιο τίμημα;
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αναφορά του κ. Αυλωνίτη στην ανάγκη «όλοι μαζί να ρίξουμε λίγο νερό στο κρασί μας», υιοθετώντας τη ρητορική της Θεοδώρα Τζάκρη για τη συγκρότηση ενός ευρέος αντικυβερνητικού μετώπου. Η φράση, ωστόσο, γεννά εύλογα ερωτήματα: ενότητα γύρω από ποιο πρόγραμμα, ποια πρόσωπα και ποιες δεσμεύσεις; Η ιστορία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας είναι γεμάτη από «μέτωπα» που συγκροτήθηκαν εσπευσμένα, χωρίς πολιτική συνοχή, για να καταρρεύσουν πριν καν δοκιμαστούν.
Η εικόνα των μαζικών διαδηλώσεων για τα Τέμπη δεν αποτυπώνει απλώς θυμό. Συμβολίζει τη βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς τα κόμματα, τα οποία καλούνται τώρα να συνομιλήσουν με ένα κίνημα που τα αντιμετωπίζει με καχυποψία, αν όχι με ανοιχτή εχθρότητα.
Πολιτική χωρίς επικοινωνία – και όμως με άνοιγμα
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο κ. Αυλωνίτης παραδέχθηκε πως δεν είχε «ποτέ και με κανέναν» επικοινωνία με την κ. Καρυστιανού. Παρ’ όλα αυτά, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διαλόγου. Το στοιχείο αυτό αποκαλύπτει το χάσμα ανάμεσα στους θεσμικούς πολιτικούς και τα νέα κοινωνικά κινήματα: ο διάλογος δεν προκύπτει από οργανωμένες επαφές, αλλά από δημόσιες δηλώσεις, σχεδόν εκ των υστέρων, όταν η κοινωνική πίεση έχει ήδη διαμορφώσει τετελεσμένα.
Αντικυβερνητικό μέτωπο ή σύγκρουση δύο κόσμων;
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: μπορεί ένα κίνημα που γεννήθηκε από την απώλεια, τη μνήμη και την απαίτηση για δικαιοσύνη να συνυπάρξει με επαγγελματίες της πολιτικής χωρίς να αλλοιωθεί; Η δήλωση Αυλωνίτη δείχνει ότι ένα τμήμα του πολιτικού κόσμου αντιλαμβάνεται τη δυναμική, αλλά δεν έχει ακόμη απαντήσει πειστικά στο πώς θα σταθεί απέναντί της. Αν το αντικυβερνητικό μέτωπο οικοδομηθεί ως άθροισμα τακτικών ελιγμών, κινδυνεύει να απορριφθεί από την ίδια την κοινωνία που επικαλείται. Αν όμως αναγνωρίσει την πρωτοκαθεδρία της κοινωνικής απαίτησης για αλήθεια και λογοδοσία, τότε ίσως τα Τέμπη μετατραπούν από τραύμα σε καταλύτη πολιτικής ανατροπής.
