Μετά τον σάλο που προκλήθηκε και ενώ ο κίνδυνος απώλειας της βουλευτικής του έδρας γινόταν πλέον ορατός, ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Λευτέρης Αυγενάκης ανακοίνωσε, με ανάρτησή του στο Facebook, ότι δεν αποδέχεται τελικά τη θέση του μεταβατικού προέδρου της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Γεωργική Σχολή Μεσαράς». Η υπαναχώρηση ήρθε μόλις ένα εικοσιτετράωρο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του και ενώ είχε προηγηθεί καταιγισμός αντιδράσεων από τα κόμματα της αντιπολίτευσης αλλά και σφοδρή κατακραυγή στα κοινωνικά δίκτυα.
Η υπόθεση εξελίχθηκε σε ακόμη ένα πολιτικό αυτογκόλ για την κυβέρνηση, η οποία βρέθηκε να υπερασπίζεται –έστω και σιωπηρά– μια επιλογή που εξέπεμπε μήνυμα θεσμικής αυθαιρεσίας και κομματικής ιδιοκτησίας των δημόσιων φορέων. Οι κατηγορίες περί «αγιογραφίας ενός άκρως αποτυχημένου υπουργού», «κομματικής λαφυραγώγησης» και «ακραίας αλαζονείας» κυριάρχησαν στον δημόσιο λόγο, εκθέτοντας εκ νέου το Μέγαρο Μαξίμου.
Το παράδοξο της ομόφωνης επιλογής και το πολιτικό παρασκήνιο
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι ο κ. Αυγενάκης, παρότι το όνομά του βρίσκεται στην αιχμή της δικογραφίας της Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και απαλλάχθηκε από την Εξεταστική Επιτροπή αποκλειστικά με τις ψήφους της Νέα Δημοκρατία, προτάθηκε και ψηφίστηκε ομόφωνα για το πόστο. Στους εταίρους της Αναπτυξιακής περιλαμβάνονταν η Περιφέρεια Κρήτης και ο Δήμος Ηρακλείου, με τον δήμαρχο μάλιστα να επαινεί δημόσια το «όραμα» του πρώην υπουργού για τη Γεωργική Σχολή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, καθοριστικό ρόλο στην πρόταση Αυγενάκη διαδραμάτισαν δύο αντιπρόεδροι του ΕΛΓΟ – Δήμητρα, οι οποίοι παραμένουν στις θέσεις τους από την περίοδο που ο ίδιος βρισκόταν στην ηγεσία του υπουργείου. Η εικόνα που σχηματίστηκε ήταν εκείνη ενός κλειστού συστήματος αλληλοεξυπηρετήσεων, αποκομμένου από το κοινωνικό και πολιτικό κλίμα.
Το ασυμβίβαστο που κανείς δεν ήθελε να δει
Ένα εικοσιτετράωρο αργότερα, ο ίδιος ο κ. Αυγενάκης επιχείρησε να αποδώσει την υπαναχώρησή του σε «πολιτική στοχοποίηση» από το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ, κατηγορώντας τους ότι, χωρίς πολιτικό αφήγημα, έθεσαν σε αμφισβήτηση μια «μεγάλη αναπτυξιακή πρωτοβουλία». Η πραγματικότητα, ωστόσο, φαίνεται πολύ λιγότερο βολική.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η ανάληψη της προεδρίας σε ΑΜΚΕ που συνάπτει συμβάσεις και λαμβάνει χρηματοδοτήσεις από το Δημόσιο θα μπορούσε να ενεργοποιήσει το άρθρο 57 του Συντάγματος περί ασυμβίβαστου. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο βουλευτής θα όφειλε να επιλέξει ανάμεσα στη βουλευτική ιδιότητα και στη θέση στον φορέα, με τον κίνδυνο απώλειας της έδρας του να είναι άμεσος και πραγματικός.
Παράλληλα, στο Μέγαρο Μαξίμου έγινε αντιληπτό –έστω και καθυστερημένα– ότι η επανεμφάνιση ενός πολιτικού προσώπου τόσο επιβαρυμένου από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ θα αναζωπύρωνε την οργή του αγροτικού κόσμου και θα έφερνε την κυβέρνηση ξανά σε θέση απολογούμενου.
Οι σφοδρές ανακοινώσεις της αντιπολίτευσης, από το ΠΑΣΟΚ έως τη Νέα Αριστερά, κατέδειξαν ότι το θέμα ξεπερνούσε το πρόσωπο του κ. Αυγενάκη. Ανέδειξαν ένα βαθύτερο πρόβλημα θεσμικής νοοτροπίας: την αντίληψη ότι η πολιτική ευθύνη εξαντλείται στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ότι η κοινωνία θα αποδεχθεί σιωπηρά κάθε επιλογή. Η υπόθεση της Γεωργικής Σχολής Μεσαράς απέδειξε το αντίθετο – και άφησε την κυβέρνηση, για ακόμη μία φορά, εκτεθειμένη.
