APOLLOCO₂: Ρεβυθούσα και Πρίνος στην αλυσίδα αποθήκευσης CO₂

Σε φάση ουσιαστικής υλοποίησης περνά η αλυσίδα δέσμευσης, μεταφοράς και υπόγειας αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στην Ελλάδα, με δύο κομβικά έργα να κινούνται παράλληλα: τη μονάδα του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα και την υπόγεια αποθήκη της EnEarth στον Πρίνο. Τα έργα έχουν ήδη εξασφαλίσει σημαντική χρηματοδότηση από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, με ορίζοντα την τελική επενδυτική απόφαση και την έναρξη των γεωτρήσεων μέσα στο 2027.

Το συνολικό έργο APOLLOCO₂ έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που του δίνει αυξημένη θεσμική και χρηματοδοτική βαρύτητα. Απευθύνεται κυρίως σε βιομηχανίες που δεν μπορούν, με τις διαθέσιμες τεχνολογίες, να μειώσουν δραστικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και επιβαρύνονται από το αυξανόμενο κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών.

Η λύση που προκρίνεται είναι η δέσμευση του CO₂ στην πηγή, η μεταφορά του μέσω αγωγών προς τις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα, η υγροποίησή του, η φόρτωσή του σε πλοία και η μεταφορά του στον Πρίνο, όπου θα αποθηκεύεται υπόγεια σε βάθος από 2.500 έως 3.600 μέτρα, στο εξαντλημένο κοίτασμα της περιοχής.

Η Ρεβυθούσα μετατρέπεται σε κόμβο υγροποίησης CO₂

Την περασμένη εβδομάδα υπεγράφη ανάμεσα στον ΔΕΣΦΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η Συμφωνία Επιχορήγησης ύψους 169,3 εκατ. ευρώ από το Innovation Fund. Η χρηματοδότηση αφορά την κατασκευή μονάδας υγροποίησης, προσωρινής αποθήκευσης και εξαγωγής διοξειδίου του άνθρακα στη Ρεβυθούσα.

Η επιλογή της Ρεβυθούσας δεν είναι τυχαία. Στη συγκεκριμένη νησίδα λειτουργεί ήδη κρίσιμη υποδομή για την εισαγωγή, αποθήκευση και αεριοποίηση υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το LNG διακινείται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και απαιτεί ενέργεια για να θερμανθεί και να περάσει στο σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.

Η νέα δραστηριότητα θα αξιοποιήσει την υπάρχουσα κρυογενική υποδομή της Ρεβυθούσας για την ψύξη και υγροποίηση του διοξειδίου του άνθρακα. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η ενεργειακή κατανάλωση και περιορίζεται το λειτουργικό κόστος, στοιχείο κρίσιμο για την οικονομική βιωσιμότητα του σχεδίου.

Ο ΔΕΣΦΑ σχεδιάζει επίσης την ανάπτυξη αγωγών που θα μεταφέρουν το δεσμευμένο διοξείδιο του άνθρακα από βιομηχανίες της ευρύτερης περιοχής προς τη Ρεβυθούσα. Έτσι διαμορφώνεται σταδιακά μια νέα υποδομή βιομηχανικής απανθρακοποίησης, η οποία θα συνδέει παραγωγικές μονάδες με τον θαλάσσιο διάδρομο μεταφοράς προς τον Πρίνο.

Ο Πρίνος ως υπόγεια αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα

Στο άλλο άκρο της αλυσίδας, προχωρά η τεχνική και χρηματοδοτική ωρίμανση της υπόγειας αποθήκης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο. Τα επόμενα κρίσιμα βήματα είναι η έγκριση από τη Ρυθμιστική Αρχή και η ολοκλήρωση των δύο φάσεων του market test, μη δεσμευτικής και δεσμευτικής, ώστε μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση.

Την ίδια στιγμή, η νέα εξέδρα που θα εγκατασταθεί στην περιοχή βρίσκεται στο Πέραμα για τις απαιτούμενες εργασίες προετοιμασίας. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι στις αρχές του έτους θα ξεκινήσουν οι πρώτες από τις συνολικά έξι γεωτρήσεις εισπίεσης διοξειδίου του άνθρακα στο εξαντλημένο κοίτασμα του Πρίνου.

Η υπόγεια αποθήκη και τα συνοδά έργα έχουν εξασφαλίσει επίσης σημαντικούς πόρους. Από το Connecting Europe Facility προβλέπονται 120 εκατ. ευρώ, ενώ ακόμη 150 εκατ. ευρώ προέρχονται από το εθνικό και το αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται και 75 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Συνολικά, έχουν εξασφαλιστεί 270 εκατ. ευρώ από την εκτιμώμενη επένδυση του 1 δισ. ευρώ. Το μέγεθος της χρηματοδότησης δείχνει ότι το έργο αντιμετωπίζεται ως στρατηγική υποδομή, με ευρωπαϊκή και εθνική σημασία για την πράσινη μετάβαση της βιομηχανίας.

Τα έργα της Ρεβυθούσας και του Πρίνου μπορούν να λειτουργήσουν και ανεξάρτητα, καθώς θα μπορούν να διαχειρίζονται διοξείδιο του άνθρακα και από άλλες πηγές. Το αρχικό ενδιαφέρον της ελληνικής αγοράς φαίνεται ήδη ισχυρό, υπερκαλύπτοντας τη δυναμικότητα αποθήκευσης που θα αναπτυχθεί σε δύο φάσεις.

Στην πρώτη φάση, η δυναμικότητα του Πρίνου θα ανέρχεται σε 1 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως, ενώ στην πλήρη ανάπτυξη του έργου θα φτάνει τους 2,8 εκατ. τόνους ετησίως. Η EnEarth έχει ήδη υπογράψει 15 μη δεσμευτικά Μνημόνια Κατανόησης για συνολικά 6,12 εκατομμύρια τόνους CO₂ με βιομηχανίες που δεν μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές τους απλώς αλλάζοντας καύσιμο.

Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης αλυσίδας δείχνει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να τοποθετηθεί στον ευρωπαϊκό χάρτη των τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα. Το στοίχημα, πλέον, δεν είναι μόνο η εξασφάλιση χρηματοδότησης, αλλά η έγκαιρη ολοκλήρωση των αδειοδοτήσεων, η τεχνική αξιοπιστία των υποδομών και η πραγματική συμμετοχή της βαριάς βιομηχανίας σε ένα μοντέλο χαμηλότερων εκπομπών.