Ασφάλειες υγείας: Στο στόχαστρο οι αυξήσεις και η εποπτεία της Τράπεζας Ελλάδος

Την ανάγκη να εξεταστεί συνολικά η λειτουργία της αγοράς των μακροχρόνιων ασφαλίσεων υγείας, οι παράγοντες που οδηγούν στις συνεχείς αυξήσεις των ασφαλίστρων και η αποτελεσματικότητα της εποπτείας προς όφελος των ασφαλισμένων θέτει η Μιλένα Αποστολάκη με επιστολή της προς τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα.

Η βουλευτής Βορείου Τομέα Αθηνών και τομεάρχης Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για τον τρόπο με τον οποίο η Τράπεζα της Ελλάδος ασκεί τον εποπτικό της ρόλο στην ασφαλιστική αγορά. Υπογραμμίζει ότι η αρμοδιότητα της κεντρικής τράπεζας δεν εξαντλείται στη διασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας των εταιρειών, καθώς περιλαμβάνει και την προστασία των καταναλωτών από αδιαφανείς ή καταχρηστικές πρακτικές.

Το βασικό ζήτημα αφορά τις υπέρογκες αναπροσαρμογές στα ισόβια και μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας, οι οποίες έχουν οδηγήσει μεγάλο αριθμό πολιτών σε αδυναμία διατήρησης των συμβολαίων τους. Άνθρωποι που πλήρωναν επί δεκαετίες ασφάλιστρα βρίσκονται αντιμέτωποι με επιβαρύνσεις που καθιστούν την ιδιωτική κάλυψη απαγορευτική ακριβώς στην ηλικία κατά την οποία τη χρειάζονται περισσότερο.

Η Μιλένα Αποστολάκη επισημαίνει ότι ο νέος δείκτης αναπροσαρμογής των ασφαλίστρων υγείας δεν αντιμετωπίζει μία από τις βασικότερες αιτίες της συνεχούς αύξησης του κόστους. Ο δείκτης δεν περιορίζει τις επιπλέον ηλικιακές αναπροσαρμογές που προβλέπονται στα ισόβια συμβόλαια, με αποτέλεσμα οι ασφαλισμένοι να επιβαρύνονται ταυτόχρονα από την άνοδο των ιατρικών δαπανών και από την ηλικία τους.

Η παρέμβαση αναδεικνύει ένα σημαντικό κενό της κυβερνητικής ρύθμισης. Η θέσπιση ενός δείκτη παρουσιάστηκε ως μέτρο συγκράτησης των αυξήσεων, χωρίς να διασφαλίζει ότι το τελικό ασφάλιστρο θα παραμείνει πραγματικά προσιτό. Όταν οι ηλικιακές επιβαρύνσεις συνεχίζουν να προστίθενται, το συνολικό κόστος μπορεί να αυξάνεται με ρυθμό πολύ μεγαλύτερο από εκείνον που αντιλαμβάνεται ο ασφαλισμένος από τον επίσημο δείκτη.

Το αποθεματικό γήρανσης και οι ευθύνες της εποπτείας

Η τομεάρχης Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ αναφέρεται στην εφαρμογή ενός συστήματος «αποθεματικού γήρανσης», το οποίο χρησιμοποιείται σε άλλες ευρωπαϊκές ασφαλιστικές αγορές. Μέσω αυτού του μηχανισμού, μέρος των ασφαλίστρων που καταβάλλονται στις νεότερες ηλικίες αποθεματοποιείται, ώστε να περιορίζεται η αύξηση του κόστους όσο μεγαλώνει ο ασφαλισμένος.

Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στη διαμόρφωση των ασφαλίστρων σε βάθος χρόνου. Θα περιόριζε τον κίνδυνο ένας πολίτης να πληρώνει επί δεκαετίες και τελικά να εξαναγκάζεται να ακυρώσει το συμβόλαιό του λόγω απότομων και δυσβάσταχτων αυξήσεων.

Η Μιλένα Αποστολάκη παραπέμπει και σε πρόσφατη ανακοίνωση της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος, από την οποία, όπως υποστηρίζει, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το αν οι εταιρείες είχαν σχηματίσει και εξακολουθούν να τηρούν τα αναγκαία αποθέματα για τα μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας.

Το ζήτημα είναι κρίσιμο, καθώς τα αποθέματα υποτίθεται ότι δημιουργούνται για να καλύψουν τις αυξημένες υποχρεώσεις των εταιρειών όσο οι ασφαλισμένοι μεγαλώνουν και αυξάνονται οι ανάγκες περίθαλψής τους. Εάν οι αυξήσεις των ασφαλίστρων χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο ανεπαρκών αποθεματικών, το κόστος της επιχειρηματικής διαχείρισης μεταφέρεται στους πολίτες.

Η βουλευτής ζητά από την Τράπεζα της Ελλάδος να απαντήσει αν έχει εντοπίσει τα διαρθρωτικά προβλήματα της αγοράς και ποιες παρεμβάσεις έχει εισηγηθεί προς τις ασφαλιστικές εταιρείες. Θέτει επίσης το ερώτημα αν πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικοί έλεγχοι για τη διαφάνεια και την ορθή τιμολόγηση των συμβολαίων.

Παράλληλα, ζητά να διευκρινιστεί γιατί η εποπτεία δεν κατάφερε να αποτρέψει τις υπέρογκες αυξήσεις που οδήγησαν εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους στην ακύρωση των συμβολαίων τους. Η έκταση των ακυρώσεων δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο η προστασία των καταναλωτών λειτούργησε αποτελεσματικά.

Η Τράπεζα της Ελλάδος καλείται ακόμη να γνωστοποιήσει αν οι υπηρεσίες της έχουν εξετάσει την εφαρμογή του αποθεματικού γήρανσης στην ελληνική αγορά και ποια συμπεράσματα προέκυψαν. Η απουσία ενός τέτοιου μηχανισμού αφήνει τους ασφαλισμένους εκτεθειμένους σε αλλεπάλληλες αυξήσεις, χωρίς σαφή εικόνα για το μελλοντικό κόστος του συμβολαίου τους.

Οι ακυρώσεις συμβολαίων και οι αυξήσεις πέρα από τον δείκτη

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ερώτημα αν οι ασφαλιστικές εταιρείες τηρούσαν και τηρούν τα απαιτούμενα αποθέματα για τα ισόβια συμβόλαια εγγυημένης ανανεωσιμότητας. Η Μιλένα Αποστολάκη ζητά να πληροφορηθεί πώς αξιολόγησε η Τράπεζα της Ελλάδος το μεγάλο κύμα ακυρώσεων και ποια μέτρα έλαβε για την προστασία των ασφαλισμένων.

Θέτει επίσης το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο διασφαλίζεται ότι τα αποθέματα εξυπηρετούν τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν. Δηλαδή, ότι χρησιμοποιούνται για τη στήριξη των συμβολαίων σε μεγαλύτερες ηλικίες και δεν καταλήγουν να ενισχύουν τα κέρδη των εταιρειών όταν οι ασφαλισμένοι εξαναγκάζονται να αποχωρήσουν λόγω υψηλών αυξήσεων.

Η επιστολή ζητά ακόμη στοιχεία για το αν υπάρχουν ασφαλιστικές εταιρείες που υπερβαίνουν τα όρια αναπροσαρμογής του νέου δείκτη της ΕΛΣΤΑΤ. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Τράπεζα της Ελλάδος καλείται να γνωστοποιήσει ποιες είναι αυτές οι εταιρείες και πώς δικαιολογούνται οι αποκλίσεις στην τιμολόγηση.

Η διαφάνεια σε αυτό το πεδίο είναι απολύτως αναγκαία. Οι ασφαλισμένοι πρέπει να γνωρίζουν αν οι αυξήσεις που τους επιβάλλονται αντανακλούν πραγματικές μεταβολές στο κόστος των υπηρεσιών υγείας ή βασίζονται σε εσωτερικές εκτιμήσεις και εμπορικές επιλογές των εταιρειών που δεν υπόκεινται σε επαρκή έλεγχο.

Στην επιστολή γίνεται αναφορά και στην εκτίμηση της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών ότι μια ετήσια αύξηση περιορισμένη στο 7%, όπως εκείνη του 2025, θα μπορούσε να δημιουργήσει κεφαλαιακές ανάγκες άνω των 5 δισ. ευρώ για τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο Solvency II.

Η συγκεκριμένη εκτίμηση δημιουργεί ένα κρίσιμο δίλημμα για την εποπτική αρχή. Εάν οι εταιρείες χρειάζονται μεγάλες αυξήσεις για να διατηρήσουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια, τότε τίθεται ζήτημα για τον αρχικό σχεδιασμό και την τιμολόγηση των συμβολαίων. Εάν πάλι οι αυξήσεις υπερβαίνουν τις πραγματικές ανάγκες, τότε προκύπτει σοβαρό θέμα προστασίας των καταναλωτών.

Η Μιλένα Αποστολάκη ζητά από τον Γιάννη Στουρνάρα να εξηγήσει πώς η Τράπεζα της Ελλάδος σκοπεύει να προστατεύσει τους ασφαλισμένους από μεγάλες και αδιαφανείς αυξήσεις πέραν του δείκτη της ΕΛΣΤΑΤ. Ζητά συγκεκριμένα αποτελέσματα εποπτείας και όχι γενικές διαβεβαιώσεις περί εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς.

Η υπόθεση αφορά χιλιάδες οικογένειες που επένδυσαν επί σειρά ετών στην ιδιωτική ασφάλιση υγείας, πιστεύοντας ότι εξασφάλιζαν μακροχρόνια προστασία. Η αδυναμία διατήρησης ενός συμβολαίου λόγω υπέρογκων αναπροσαρμογών συνιστά ουσιαστική ακύρωση αυτής της προσδοκίας.

Η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδος καλούνται να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα στη ρίζα του. Η εποπτεία δεν μπορεί να περιορίζεται στην προστασία της κεφαλαιακής επάρκειας των ασφαλιστικών εταιρειών, αφήνοντας τους πολίτες εκτεθειμένους σε αυξήσεις που τους απομακρύνουν από τα συμβόλαια για τα οποία πλήρωναν επί δεκαετίες.