Αθάνατοι: Η κυβέρνηση πέρασε τη δομή – Οι κάτοικοι απαντούν με προσφυγές

Η κυβερνητική πλειοψηφία άνοιξε πλέον τον δρόμο για τη δημιουργία προσωρινής δομής μεταναστών στο πρώην εργοστάσιο Σκουλούδη, στους Αθανάτους Ηρακλείου, παρά τις έντονες αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας και τις σοβαρές ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί για την καταλληλότητα της συγκεκριμένης εγκατάστασης.

Το βράδυ της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου ολοκληρώθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής η ψηφοφορία επί του νομοσχεδίου του υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία και στο οποίο είχε ενσωματωθεί η επίμαχη τροπολογία για τη χωροθέτηση δομής στους Αθανάτους Ηρακλείου.

Με την ψήφιση της ρύθμισης η κυβέρνηση επιλέγει να προχωρήσει στον σχεδιασμό της, παρά τις κινητοποιήσεις των κατοίκων, τις παρεμβάσεις φορέων και τις αντιδράσεις βουλευτών της αντιπολίτευσης. Η αντιπαράθεση πλέον μεταφέρεται από το πολιτικό και κοινοβουλευτικό επίπεδο στο πεδίο της εφαρμογής, καθώς οι κάτοικοι δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσουν και εξετάζουν ακόμη και δικαστικές ενέργειες.

Η τροπολογία είχε κατατεθεί το βράδυ της Τετάρτης 14 Οκτωβρίου, σε μια περίοδο κατά την οποία η Κρήτη βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη πίεση λόγω των αυξημένων μεταναστευτικών αφίξεων. Η κατάσταση στην Ιεράπετρα και οι συνθήκες προσωρινής φιλοξενίας εκατοντάδων ανθρώπων χρησιμοποιούνται από την κυβέρνηση ως βασικό επιχείρημα για την ανάγκη άμεσης δημιουργίας νέων εγκαταστάσεων.

Ωστόσο, στην περίπτωση των Αθανάτων το επίμαχο ζήτημα δεν περιορίζεται στην ανάγκη διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον η νομιμότητα, η ασφάλεια, η πρόσβαση στο ακίνητο, η ύπαρξη ρέματος και ο πλημμυρικός κίνδυνος, ζητήματα που οι κάτοικοι έχουν θέσει επανειλημμένα προς τις αρμόδιες αρχές.

Μίσθωμα 13.500 ευρώ και παρεκκλίσεις που προκαλούν αντιδράσεις

Η ρύθμιση προβλέπει ότι το ακίνητο του πρώην εργοστασίου Σκουλούδη θα μισθωθεί για χρονικό διάστημα ενός έτους, με δυνατότητα παράτασης, ενώ το μηνιαίο μίσθωμα ανέρχεται σε 13.500 ευρώ.

Ιδιαίτερο βάρος έχει το άρθρο 2 της τροπολογίας, καθώς επιτρέπει την εγκατάσταση και λειτουργία της δομής με ειδικές παρεκκλίσεις από διατάξεις που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με την έγκριση κυκλοφοριακής σύνδεσης, την είσοδο και έξοδο οχημάτων και την οριοθέτηση ρέματος.

Ακριβώς αυτή η πρόβλεψη βρίσκεται στον πυρήνα των αντιδράσεων. Οι επικριτές της κυβερνητικής επιλογής υποστηρίζουν ότι ζητήματα τα οποία σε οποιαδήποτε άλλη εγκατάσταση θα αποτελούσαν βασικές τεχνικές και πολεοδομικές προϋποθέσεις επιχειρείται εδώ να αντιμετωπιστούν μέσω νομοθετικής εξαίρεσης.

Η κυβερνητική απόφαση προκαλεί έτσι ακόμη μεγαλύτερα ερωτήματα, καθώς η ανάγκη άμεσης διαχείρισης του μεταναστευτικού δεν μπορεί να μετατρέπεται σε γενική άδεια παράκαμψης κανόνων που συνδέονται με την ασφάλεια ενός χώρου και της γύρω περιοχής. Η πίεση που αντιμετωπίζει η Κρήτη είναι υπαρκτή, όμως εξίσου υπαρκτή είναι και η υποχρέωση της Πολιτείας να αποδεικνύει ότι οι χώροι που επιλέγει είναι κατάλληλοι και ασφαλείς.

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, μιλώντας στη Βουλή, υπερασπίστηκε την επιλογή των Αθανάτων, υποστηρίζοντας ότι δεν κατατέθηκε εγκαίρως άλλη συγκεκριμένη πρόταση από τους τοπικούς φορείς.

Όπως παρουσίασε τον κυβερνητικό σχεδιασμό, για την Κρήτη προβλέπονται τρεις βασικές κινήσεις: η λειτουργία δομής στην Αγυιά Χανίων, η δημιουργία της νέας προσωρινής εγκατάστασης στους Αθανάτους και η μίσθωση πλοίου για τη μεταφορά μεταναστών από το νησί.

Η θέση της κυβέρνησης ότι ο χρόνος εξαντλήθηκε χωρίς εναλλακτική πρόταση δεν έπεισε όσους αντιδρούν. Κρητικοί βουλευτές της αντιπολίτευσης ζήτησαν την απόσυρση της τροπολογίας, θέτοντας στο επίκεντρο τόσο την επιλογή του συγκεκριμένου ακινήτου όσο και τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται να ξεπεραστούν τεχνικές και διοικητικές προϋποθέσεις.

Οι κάτοικοι προαναγγέλλουν συνέχιση του αγώνα και προσφυγή στη Δικαιοσύνη

Η ψήφιση του νομοσχεδίου δεν φαίνεται να κλείνει το μέτωπο στους Αθανάτους. Αντίθετα, η τοπική κοινωνία προετοιμάζεται για συνέχιση των κινητοποιήσεων, ενώ εξετάζονται πλέον και νομικές ενέργειες κατά της επιλογής του συγκεκριμένου χώρου.

Η εκπρόσωπος της Συντονιστικής Επιτροπής Κατοίκων της περιοχής Ηρακλείου–Μοιρών, Άννα Δριμισκιανάκη, ξεκαθάρισε ότι οι κάτοικοι δεν θεωρούν την υπερψήφιση της τροπολογίας ως λήξη της υπόθεσης.

Όπως τονίζει, ο αγώνας θα συνεχιστεί ειρηνικά, με τη συνδρομή νομικών συμβούλων και με αξιοποίηση κάθε νόμιμου μέσου. Η Συντονιστική Επιτροπή εξετάζει τις δυνατότητες προσφυγής στη Δικαιοσύνη, ενώ παράλληλα προαναγγέλλει νέες κινητοποιήσεις και συνέχιση της πίεσης προς τις αρμόδιες αρχές για απαντήσεις σχετικά με τη νομιμότητα και την ασφάλεια της εγκατάστασης.

Στο επίκεντρο παραμένουν ο πλημμυρικός κίνδυνος, το ρέμα της περιοχής, η κυκλοφοριακή πρόσβαση και η καταλληλότητα των εγκαταστάσεων του πρώην εργοστασίου. Οι κάτοικοι θεωρούν ότι η πρόβλεψη νομοθετικών παρεκκλίσεων, αντί να απαντά στις ανησυχίες τους, τις ενισχύει.

Η κυβέρνηση επικαλείται τις συνθήκες στην Ιεράπετρα και τη γενικότερη ασφυκτική κατάσταση που δημιουργούν οι αυξημένες μεταναστευτικές αφίξεις. Η ανάγκη αποσυμφόρησης είναι δεδομένη. Το πολιτικό ζήτημα που πλέον τίθεται είναι εάν αυτή η πίεση δικαιολογεί την επιλογή ενός χώρου για τον οποίο έχουν διατυπωθεί συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες ενστάσεις, με τη λύση να αναζητείται μέσω ειδικών εξαιρέσεων από τις συνήθεις διαδικασίες.

Μετά την υπερψήφιση της τροπολογίας, η ευθύνη περνά πλέον καθαρά στην κυβέρνηση. Η εγκατάσταση στους Αθανάτους αποτελεί δική της πολιτική επιλογή και η ίδια θα κληθεί να απαντήσει για την ασφάλεια, την καταλληλότητα και τις συνέπειες της απόφασης. Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι διαμηνύουν ότι η κοινοβουλευτική ψήφος μπορεί να άνοιξε τον δρόμο για τη δομή, όμως δεν έκλεισε την υπόθεση.