Σε μια σημαντική εξέλιξη που αφορά τα εγκλήματα πολέμου στη Βοσνία, η Αυστρία ξεκίνησε επίσημη έρευνα εναντίον δύο ατόμων, τα οποία φέρονται να συμμετείχαν σε ένα αποτρόπαιο κύκλωμα που διοργάνωνε τα λεγόμενα "ταξίδια ελεύθερων σκοπευτών" κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Σαράγεβο. Η ανακοίνωση του αυστριακού υπουργείου Δικαιοσύνης, που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα, ρίχνει φως σε μια σκοτεινή πτυχή του πολέμου, όπου πλούσιοι και φανατικοί οπλολάτρεις πλήρωναν για να σκοτώνουν αμάχους.
Η έρευνα στην Αυστρία και η σύνδεση με την Ιταλία
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, από τις 25 Απριλίου βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα εναντίον ενός Αυστριακού πολίτη και ενός ακόμη ατόμου, του οποίου η ταυτότητα δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί. Οι δύο ύποπτοι θεωρείται ότι ενεπλάκησαν σε αυτά τα ταξίδια θανάτου, τα οποία οργανώνονταν κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας. Η κίνηση αυτή έρχεται λίγους μήνες μετά την έναρξη παρόμοιας έρευνας στην Ιταλία, τον περασμένο Οκτώβριο, όπου οι αρχές του Μιλάνου άρχισαν να διερευνούν την υπόθεση. Οι ιταλικές έρευνες επικεντρώνονται σε μια ομάδα κυρίως πλούσιων Ιταλών, ακροδεξιών και φανατικών οπαδών των όπλων, οι οποίοι φέρονται να ταξίδεψαν στους λόφους γύρω από το Σαράγεβο. Εκεί, πλήρωναν τον στρατό των Σέρβων της Βοσνίας, που πολιορκούσε την πόλη, για να αποκτήσουν την "ευκαιρία" να γίνουν ελεύθεροι σκοπευτές για ένα Σαββατοκύριακο, σκοτώνοντας Βόσνιους αμάχους για διασκέδαση.
Μαρτυρίες και το ντοκιμαντέρ "Sarajevo Safari"
Η προκαταρκτική έρευνα στην Ιταλία ξεκίνησε μετά από καταγγελία του Ιταλού δημοσιογράφου και συγγραφέα Έτσιο Γκαβατσένι. Ο Γκαβατσένι βασίστηκε σε δύο συγκλονιστικές μαρτυρίες που παρουσιάστηκαν στο ντοκιμαντέρ "Sarajevo Safari" του Σλοβένου σκηνοθέτη Μίραν Ζούπανιτς, το οποίο προβλήθηκε το 2022. Στο πλαίσιο αυτό, ένας πρώτος 80χρονος ύποπτος ανακρίθηκε από τις ιταλικές δικαστικές αρχές τον Φεβρουάριο, μετά από μαρτυρίες κατοίκων του χωριού του. Παράλληλα, η πρώην δήμαρχος του Σαράγεβο, Μπενιαμίνα Κάριτς, κατέθεσε μήνυση, ενώ η εισαγγελία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η οποία συνεχίζει τις έρευνες για εγκλήματα πολέμου, απέστειλε αίτημα στην ιταλική δικαιοσύνη για την απόκτηση πληροφοριών.
Σύμφωνα με τον Γκαβατσένι, ο οποίος επικαλείται τη μαρτυρία ενός Γάλλου που συνόδευε μικρές ομάδες αυτών των "τουριστών πολέμου", οι συμμετέχοντες προέρχονταν από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία, η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ελβετία, η Αυστρία και η Ρωσία. Η εγγραφή και η μεταφορά τους οργανωνόταν από μια εταιρεία ασφαλείας με έδρα το Μιλάνο, η οποία ήταν θυγατρική μιας μεγαλύτερης υπηρεσίας που εδρεύει στο Βέλγιο. Στη συνέχεια, μια άλλη υπηρεσία στη Σερβία αναλάμβανε να τους μεταφέρει στις ζώνες μαχών.
Ανεξάρτητη έρευνα και το τραγικό απολογισμό της πολιορκίας
Το αυστριακό υπουργείο Δικαιοσύνης διευκρίνισε στον αυστριακό Τύπο ότι η έρευνα που διεξάγεται στη χώρα δεν βασίζεται στην έρευνα του Γκαβατσένι, αλλά σε μια διαφορετική πηγή, γεγονός που υποδηλώνει ότι η υπόθεση μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις. Η πολιορκία του Σαράγεβο, που διήρκεσε από το 1992 έως το 1996, αποτελεί τη μεγαλύτερη πολιορκία στην ιστορία του σύγχρονου πολέμου. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Βοσνίας, περισσότεροι από 11.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην πόλη, ανάμεσά τους πολλές εκατοντάδες παιδιά, καθιστώντας την ένα από τα πιο τραγικά κεφάλαια της ευρωπαϊκής ιστορίας.
