Παρά την εμφανή αποδυνάμωση της πολιτικής του θέσης, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε σήμερα την πρόθεσή του να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του, εν μέσω ενός βαθέος διχασμού που έχει αναδυθεί στο Εργατικό Κόμμα. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αστάθειας, όπου η εσωκομματική αντιπαράθεση έχει λάβει διαστάσεις που θυμίζουν τις πιο ταραχώδεις περιόδους της βρετανικής πολιτικής σκηνής.
Η κίνηση δυσπιστίας και η στήριξη
Σύμφωνα με πληροφορίες του BBC, 86 βουλευτές των Εργατικών, από τους συνολικά 403, υπέβαλαν αίτημα για την παραίτηση του πρωθυπουργού. Παράλληλα, τέσσερις υφυπουργοί ανακοίνωσαν την παραίτησή τους, εκφράζοντας έτσι την έλλειψη εμπιστοσύνης τους προς το πρόσωπο του Στάρμερ. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη, καθώς περισσότεροι από 100 συνάδελφοί τους υπέγραψαν επιστολή στήριξης, υποστηρίζοντας ότι η παρούσα συγκυρία δεν είναι κατάλληλη για την έναρξη μιας διαδικασίας αμφισβήτησης της ηγεσίας. Η επιστολή αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη αποφυγής περαιτέρω πολιτικού χάους, όπως αυτό που βίωσε η χώρα το 2022, όταν οι Συντηρητικοί άλλαξαν τρεις πρωθυπουργούς μέσα σε τέσσερις μήνες.
Οι πιέσεις και η οικονομική διάσταση
Οι πιέσεις προς τον Στάρμερ εντάθηκαν μετά την ομιλία του τη Δευτέρα, η οποία είχε ως στόχο την επανεκκίνηση του κόμματος μετά τις καταστροφικές τοπικές εκλογές της περασμένης Πέμπτης. Οι βουλευτές που ζητούν την αποχώρησή του επιθυμούν είτε άμεση παραίτηση είτε τον καθορισμό ενός σαφούς χρονοδιαγράμματος για την έξοδό του. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή προϋποθέτει την ύπαρξη ενός υποψήφιου διαδόχου που θα συγκεντρώσει τη στήριξη τουλάχιστον 81 βουλευτών, δηλαδή του 20% της κοινοβουλευτικής ομάδας των Εργατικών, κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει συμβεί. Στο μεταξύ, ο υπουργός Εργασίας Πατ ΜακΦάντεν δήλωσε στο Sky News ότι ο Στάρμερ θα συνεχίσει το έργο του, ενώ αργά το βράδυ η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ και ο αντιπρόεδρος Ντέιβιντ Λάμι εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους. Ο ίδιος ο Στάρμερ αναφέρθηκε στο πραγματικό οικονομικό κόστος των αναταράξεων, επισημαίνοντας ότι οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έφτασαν σήμερα στο 5,8%, επίπεδο που είχε να εμφανιστεί από το 1998.
Η πορεία προς την κρίση
Η δημοτικότητα του 63χρονου Στάρμερ κατέρρευσε μετά τη σαρωτική νίκη των Εργατικών στις βουλευτικές εκλογές του 2024, με την οποία τερματίστηκαν 14 χρόνια διακυβέρνησης των Συντηρητικών. Οι επικριτές του επικαλούνται πολλαπλά ολισθήματα, παλινωδίες και αντιπαραθέσεις, με κυριότερο το σκάνδαλο γύρω από τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον ως πρεσβευτή στην Ουάσινγκτον. Η δυσαρέσκεια εντάθηκε μετά τις τοπικές εκλογές, όπου το Εργατικό Κόμμα έχασε έδαφος έναντι του εθνικιστικού, αντιμεταναστευτικού κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργιά του στη βόρεια Αγγλία και την Ουαλία. Παράλληλα, οι Πράσινοι, που τοποθετούνται πιο αριστερά, του απέσπασαν ψήφους στο Λονδίνο. Η πολιτική αυτή καταιγίδα εκδηλώνεται σε ένα πλαίσιο στάσιμης οικονομίας και διεθνούς κρίσης λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ενώ συμπίπτει με την παραμονή της παραδοσιακής ομιλίας του βασιλιά Καρόλου Γ', ο οποίος θα παρουσιάσει αύριο το νομοθετικό πρόγραμμα για το επόμενο έτος. Ο Τόνι Τράβερς από το London School of Economics δήλωσε στο AFP ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αρχίζει να φαίνεται ακυβέρνητο, προσθέτοντας ότι το διαρκές ψυχόδραμα στην κορυφή της βρετανικής πολιτικής σκηνής δεν κάνει καλό στην εμπιστοσύνη των πολιτών.
Πιθανοί αντικαταστάτες
Μια ενδεχόμενη παραίτηση του Στάρμερ δεν θα οδηγούσε σε εθνικές εκλογές, αλλά σε εσωκομματικές, με τον νέο ηγέτη των Εργατικών να αναλαμβάνει την πρωθυπουργία. Τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν διάφορα ονόματα εδώ και εβδομάδες. Ο Γουές Στρίτινγκ, 43 ετών υπουργός Υγείας, φαίνεται ως η απλούστερη επιλογή, καθώς είναι εκλεγμένος στη Βουλή των Κοινοτήτων, προϋπόθεση απαραίτητη για την ανάληψη της αρχηγίας της κυβέρνησης. Ο Άντι Μπέρναμ, 56 ετών, δήμαρχος του Μάντσεστερ και η πιο δημοφιλής προσωπικότητα των Εργατικών σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, είναι επίσης ένας σοβαρός υποψήφιος, αλλά δεν κατέχει έδρα στο Κοινοβούλιο. Η διοργάνωση τοπικών εκλογών για την απόκτηση έδρας θα μπορούσε να πάρει μήνες, ενώ ο Μπέρναμ βρισκόταν σήμερα το μεσημέρι στο Λονδίνο. Τέλος, το όνομα της πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης, της 46χρονης Άντζελα Ρέινερ, αναφέρεται επίσης τακτικά από τον Τύπο.
