Η διήμερη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των χωρών-μελών της ομάδας BRICS, που ξεκινά την Πέμπτη στο Νέο Δελχί, αναμένεται να επισκιαστεί από τη συνεχιζόμενη πολεμική σύρραξη ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Το γεγονός αυτό θέτει σε δοκιμασία την ικανότητα της πολυμερούς συμμαχίας να διαμορφώσει μια ενιαία στάση και να εκδώσει κοινό ανακοινωθέν, καθώς τα συμφέροντα και οι συμμαχίες των μελών ποικίλλουν σημαντικά.
Διευρυμένο σχήμα και εσωτερικές αντιθέσεις
Το αρχικό σχήμα των BRICS, το οποίο περιλάμβανε τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική, έχει πλέον διευρυνθεί με την ένταξη της Αιγύπτου, της Αιθιοπίας, της Ινδονησίας, του Ιράν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Αυτή η διεύρυνση, αν και ενισχύει την παγκόσμια εκπροσώπηση της ομάδας, έχει φέρει στην επιφάνεια βαθιές γεωπολιτικές διαφορές, ιδιαίτερα όσον αφορά την κρίση στην περιοχή του Κόλπου.
Η Τεχεράνη έχει ήδη απευθύνει έκκληση στην Ινδία, η οποία ασκεί την προεδρία των BRICS για το έτος 2026, να αξιοποιήσει τη θεσμική αυτή πλατφόρμα προκειμένου να οικοδομηθεί μια ευρεία συναίνεση που θα καταδικάζει απερίφραστα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Οι βασικές τριβές εντοπίζονται ανάμεσα στο Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα στη σύγκρουση που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Παρουσίες υψηλού επιπέδου και αβεβαιότητα
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, αναμένεται να φτάσει στην ινδική πρωτεύουσα αργά την Τετάρτη, προκειμένου να συμμετάσχει στις εργασίες της συνόδου, η οποία είναι προγραμματισμένη για τις 14 και 15 Μαΐου. Την παρουσία του αναμένεται να κάνει και ο Ρώσος ομόλογός του, Σεργκέι Λαβρόφ, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνάντηση. Αντιθέτως, παραμένει αδιευκρίνιστο ποιος θα εκπροσωπήσει τα ΗΑΕ, σε μια περίοδο που οι σχέσεις τους με το Ιράν είναι εξαιρετικά τεταμένες, μετά από αναφορές για κοινά στρατιωτικά πλήγματα των Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας εναντίον ιρανικών στόχων.
Ο εκπρόσωπος του ινδικού Υπουργείου Εξωτερικών, Randhir Jaiswal, είχε δηλώσει από τον Μάρτιο ότι η άμεση εμπλοκή ορισμένων μελών των BRICS στη σύγκρουση καθιστά εξαιρετικά δυσχερή τη διαδικασία επίτευξης συναίνεσης. Παράλληλα, Ινδός πρώην διπλωμάτης σχολίασε ότι η συμμετοχή όλων των χωρών, με εξαίρεση την Κίνα η οποία δεν θα εκπροσωπηθεί σε ανώτατο επίπεδο, αποτελεί ένα θετικό μήνυμα, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι οι πολιτικές αντιπαραθέσεις παραμένουν έντονες.
Οικονομικές επιπτώσεις και στάση της Κίνας
Ο πόλεμος έχει προκαλέσει σημαντική αύξηση στις τιμές της ενέργειας, αναγκάζοντας πολλές χώρες των BRICS, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας, να λάβουν έκτακτα μέτρα για την προστασία των εθνικών τους οικονομιών και των καταναλωτών. Η Κίνα, από την πλευρά της, διατηρεί μια στάση ουδετερότητας, επιδιώκοντας να ισορροπήσει τις σχέσεις της τόσο με το Ιράν όσο και με τις αραβικές χώρες. Στη σύνοδο θα εκπροσωπηθεί από τον πρέσβη της στην Ινδία, Xu Feihong, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι δεν θα ταξιδέψει λόγω της προγραμματισμένης επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο.
