Δένδιας: Γκάφα με τα στοιχεία για τα drones

Σοβαρά ερωτήματα προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και ο Νίκος Δένδιας επέλεξαν να επικοινωνήσουν το πρόγραμμα ανάπτυξης και κατασκευής ελληνικών drones, δίνοντας στη δημοσιότητα στοιχεία που, υπό κανονικές συνθήκες, θα απαιτούσαν αυξημένη θεσμική και επιχειρησιακή προσοχή.

Η υπόθεση δεν αφορά την ανάγκη ενημέρωσης της κοινής γνώμης για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας. Αφορά το όριο ανάμεσα στη δημόσια λογοδοσία και στην έκθεση κρίσιμων δεδομένων για δυνατότητες, παραγωγικές γραμμές, τύπους συστημάτων, αποστολές και σχεδιαζόμενες υποδομές των Ενόπλων Δυνάμεων.

Με φόντο τη διαρκή τουρκική απειλή, τη μεταβολή του πολέμου λόγω μη επανδρωμένων συστημάτων και την ανάγκη η Ελλάδα να αποκτήσει αυτόνομες αμυντικές δυνατότητες, η δημοσιοποίηση λεπτομερειών για την παραγωγή drones δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή επικοινωνιακή επίδειξη.

Ανακοινώσεις με υπερβολικά πολλές λεπτομέρειες

Σύμφωνα με τα δημόσια στοιχεία που έχουν αναρτηθεί από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο Νίκος Δένδιας επισκέφθηκε το 306 Εργοστάσιο Βάσης Τηλεπικοινωνιών στις Αχαρνές, όπου ενημερώθηκε για γραμμές ανάπτυξης και παραγωγής drones, λογισμικού, εξομοιωτών πτήσης και συντήρησης μη επανδρωμένων συστημάτων.

Στην ίδια ανακοίνωση γίνεται αναφορά σε παραγωγή drones κατηγορίας Ι, FPV και μεγαλύτερων μη επανδρωμένων αεροχημάτων, καθώς και σε δύο πρωτότυπους φορητούς σταθμούς παραγωγής drones, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί ώστε να ακολουθούν μεγάλες μονάδες και να παράγουν FPV drones επί του πεδίου.

Αναφέρεται ακόμη ότι το εργοστάσιο έχει αναπτύξει δυνατότητα παραγωγής άνω των 1.000 drones ετησίως, ενώ επισημαίνεται πως δεν παράγονται μόνο τα ίδια τα drones, αλλά και το λογισμικό τους.

Η ανακοίνωση περιγράφει επίσης ότι τα συγκεκριμένα μη επανδρωμένα μέσα μπορούν να αναλάβουν αποστολές επιτήρησης, παρατήρησης, άφεσης φορτίου και «καμικάζι», ενώ γίνεται αναφορά και σε κινητές μονάδες που μπορούν να υποστηρίξουν εργασίες κοντά σε πεδία επιχειρήσεων.

Παράλληλα, δημοσιεύματα που βασίζονται σε ενημέρωση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας αναφέρουν ότι στη Μαλακάσα θεμελιώνεται νέο 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, με γραμμές παραγωγής για drones κλάσης Ι και ΙΙ, έρευνα και ανάπτυξη drones κλάσης ΙΙΙ, μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους, σκάφη επιφανείας, υποβρύχια μη επανδρωμένα συστήματα και αντι-drone.

Στα ίδια στοιχεία περιλαμβάνονται στόχοι ετήσιας παραγωγής, όπως αύξηση των drones κλάσης Ι σε τουλάχιστον 10.000, παραγωγή τουλάχιστον 300 drones κλάσης ΙΙ, 300 οχημάτων εδάφους και 300 αντι-drones.

Το όριο ανάμεσα στην προβολή και την ασφάλεια

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην ύπαρξη ελληνικού προγράμματος drones. Αντιθέτως, η ανάπτυξη εγχώριων μη επανδρωμένων συστημάτων αποτελεί αναγκαία εθνική προτεραιότητα. Το πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας επέλεξε να προβάλει το πρόγραμμα, μετατρέποντας τεχνικές και παραγωγικές πληροφορίες σε αντικείμενο δημόσιας ανακοίνωσης.

Σε μια χώρα που αντιμετωπίζει υπαρκτή απειλή και βρίσκεται σε περιβάλλον διαρκούς γεωπολιτικής πίεσης, η δημοσιοποίηση τέτοιων στοιχείων οφείλει να περνά από αυστηρό φίλτρο ασφαλείας. Η προβολή της αμυντικής καινοτομίας δεν μπορεί να γίνεται με όρους πολιτικής αυτοδιαφήμισης.

Η κυβέρνηση θέλει να παρουσιάσει την «Ατζέντα 2030» ως άλμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων. Όμως ο εκσυγχρονισμός δεν κρίνεται μόνο από την παραγωγή νέων συστημάτων. Κρίνεται και από τη σοβαρότητα με την οποία διαχειρίζεται κανείς πληροφορίες για αυτά τα συστήματα.

Η ανακοίνωση λεπτομερειών για είδη drones, αποστολές, παραγωγική δυνατότητα, φορητούς σταθμούς, κινητές μονάδες και μελλοντικές γραμμές παραγωγής δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το ποια στοιχεία έπρεπε να δημοσιοποιηθούν και ποια έπρεπε να παραμείνουν εντός των αρμόδιων στρατιωτικών και υπηρεσιακών δομών.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχει υποχρέωση να ενημερώνει τους πολίτες για την κατεύθυνση της αμυντικής πολιτικής. Έχει όμως ακόμη μεγαλύτερη υποχρέωση να προστατεύει την επιχειρησιακή αξία των δυνατοτήτων που αναπτύσσονται.

Η ελληνική αμυντική βιομηχανία χρειάζεται στήριξη, χρηματοδότηση, τεχνογνωσία, συνεργασίες με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, καθώς και σταθερή στρατηγική. Δεν χρειάζεται επικοινωνιακού τύπου εκθέσεις που ενδέχεται να δίνουν περισσότερα απ’ όσα απαιτεί η δημόσια ενημέρωση.

Η γκάφα, εφόσον έτσι αξιολογηθεί πολιτικά και επιχειρησιακά, δεν βρίσκεται στο ότι η Ελλάδα κατασκευάζει drones. Βρίσκεται στο ότι η κυβέρνηση μοιάζει να αντιμετωπίζει ένα κρίσιμο αμυντικό πρόγραμμα ως υλικό προβολής, χωρίς να γίνεται σαφές αν έχει προηγηθεί η αναγκαία στάθμιση ασφαλείας.

Η εθνική άμυνα δεν είναι πεδίο επικοινωνιακού εντυπωσιασμού. Είναι πεδίο σιωπηλής προετοιμασίας, τεχνολογικής επάρκειας και αυστηρής διαχείρισης πληροφοριών. Όταν η πολιτική επικοινωνία προηγείται της επιχειρησιακής σύνεσης, τότε ακόμη και μια θετική εξέλιξη μπορεί να μετατραπεί σε θεσμικό και αμυντικό ερώτημα.