ΔΕΘ 2026: Πακέτο 2 δισ. με το βλέμμα στις κάλπες του 2027

Με την επιστροφή των περισσότερων υπουργών στα γραφεία τους από σήμερα, Δευτέρα 17 Αυγούστου, το κυβερνητικό επιτελείο αφήνει πίσω τη σύντομη θερινή ανάπαυλα και περνά στην τελική ευθεία για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στο Μέγαρο Μαξίμου και στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών οι συσκέψεις πυκνώνουν, καθώς μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες πρέπει να κλείσουν οι βασικές αποφάσεις για το οικονομικό πακέτο που θα παρουσιάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η ημερομηνία-ορόσημο είναι η 27η Αυγούστου, όταν ο πρωθυπουργός θα μεταβεί στη Θεσσαλονίκη για την καθιερωμένη συνάντηση με τους παραγωγικούς φορείς. Μέχρι τότε, οι κοστολογήσεις, οι φορολογικές παρεμβάσεις και οι άμεσες ενισχύσεις θα πρέπει να έχουν πάρει οριστική μορφή, ώστε το κυβερνητικό αφήγημα να παρουσιαστεί ολοκληρωμένο ενόψει της 90ής ΔΕΘ.

Πίσω από την οικονομική προετοιμασία βρίσκεται, βεβαίως, και ο πολιτικός σχεδιασμός. Με τις εθνικές εκλογές να τοποθετούνται την άνοιξη του 2027, το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να συνδέσει τις παροχές της επόμενης περιόδου με την προεκλογική εικόνα της κυβέρνησης. Το ζητούμενο είναι οι πολίτες να δουν χειροπιαστό αποτέλεσμα στο εισόδημά τους πριν στηθούν οι κάλπες.

Πακέτο σχεδόν 2 δισ. ευρώ και παρεμβάσεις πριν από το τέλος του 2026

Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες ανεβάζουν το συνολικό κόστος των μέτρων κοντά στα 2 δισ. ευρώ. Ένα μικρότερο τμήμα του πακέτου εξετάζεται να ενεργοποιηθεί πριν κλείσει το 2026, ενώ ο κύριος όγκος των παρεμβάσεων μεταφέρεται από τον Ιανουάριο του 2027.

Ανάμεσα στα μέτρα άμεσης εφαρμογής εξετάζεται νέα οικονομική ενίσχυση για τα καύσιμα, με πιθανό χρόνο καταβολής τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Παράλληλα, στο οικονομικό επιτελείο αναζητούν πρόσθετες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να γίνουν αισθητές στα νοικοκυριά ήδη μέσα στο τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς.

Η επιλογή αυτή δύσκολα αποσυνδέεται από το εκλογικό ημερολόγιο. Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει ένα διάστημα τεσσάρων έως πέντε μηνών κατά το οποίο οι πολίτες θα μπορούν να διαπιστώσουν στην καθημερινότητά τους τις επιπτώσεις των μέτρων πριν από μια πιθανή προσφυγή στις κάλπες.

Το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να παρουσιάσει την πολιτική αυτή ως επιστροφή στην κοινωνία μέρους της θετικής πορείας της οικονομίας. Ταυτόχρονα, όμως, το πακέτο καλείται να λειτουργήσει και ως πολιτικό ανάχωμα απέναντι στη συσσωρευμένη πίεση που προκαλούν το κόστος ζωής, η ακρίβεια, η στέγαση και η επιβάρυνση των οικογενειακών προϋπολογισμών.

Στο επίκεντρο των σχεδιαζόμενων μέτρων βρίσκονται μισθωτοί και συνταξιούχοι, ενώ προβλέπονται παρεμβάσεις και για ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, νέους και νοικοκυριά της μεσαίας τάξης. Το κυβερνητικό πακέτο θα συνδυάζει άμεσες οικονομικές ενισχύσεις με φορολογικές ελαφρύνσεις, με το οικονομικό επιτελείο να επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη παροχών και στους δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Η πραγματική δοκιμασία, πάντως, δεν θα βρίσκεται στο ύψος των εξαγγελιών, αλλά στο πόσο ουσιαστικά θα επηρεάσουν το διαθέσιμο εισόδημα. Μετά από χρόνια κατά τα οποία η ακρίβεια έχει περιορίσει την αγοραστική δύναμη μεγάλης μερίδας της κοινωνίας, η κυβέρνηση γνωρίζει ότι μικρές ή προσωρινές ενισχύσεις δύσκολα θα μπορέσουν να αλλάξουν το πολιτικό κλίμα.

Σχέδιο έως το 2030 και πολιτική σύγκρουση για το κόστος των υποσχέσεων

Η φετινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να έχει και δεύτερο σκέλος. Ο πρωθυπουργός σχεδιάζει να παρουσιάσει ένα ευρύτερο κυβερνητικό πρόγραμμα με χρονικό ορίζοντα έως το 2030, επιχειρώντας να ξεφύγει από τη λογική ενός απλού πακέτου παροχών για την επόμενη χρονιά.

Η επιλογή έχει προφανή πολιτική στόχευση. Το Μαξίμου θέλει να εμφανίσει ένα πολυετές και κοστολογημένο σχέδιο και ταυτόχρονα να μεταφέρει την αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση στο πεδίο της οικονομικής αξιοπιστίας. Στο κυβερνητικό στόχαστρο βρίσκονται οι εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη, με βασικό επιχείρημα ότι κάθε υπόσχεση πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο Εθνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το οποίο έχει θεσμοθετηθεί για τον έλεγχο και την αξιολόγηση της κοστολόγησης των προτάσεων των πολιτικών κομμάτων. Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι η νέα διαδικασία μπορεί να αξιοποιηθεί ως πολιτικό εργαλείο για να ασκηθεί πίεση στην αντιπολίτευση και να τεθεί δημόσια το ερώτημα εάν τα προγράμματά της μπορούν πράγματι να χρηματοδοτηθούν.

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο εκτιμούν ότι ούτε η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα ούτε το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ του Νίκου Ανδρουλάκη θα ζητήσουν αξιολόγηση των προτάσεών τους από τη συγκεκριμένη Αρχή. Η εκτίμηση αυτή αναμένεται να χρησιμοποιηθεί πολιτικά στη ΔΕΘ, με το Μαξίμου να επιχειρεί να παρουσιάσει τις εξαγγελίες των αντιπάλων του ως ασαφείς ή ανεπαρκώς κοστολογημένες.

Η κυβέρνηση προετοιμάζει, επομένως, μια ΔΕΘ με διπλό χαρακτήρα: οικονομικές παρεμβάσεις για το 2026 και το 2027 και ταυτόχρονα ένα πολιτικό πλαίσιο που θα κοιτά προς την επόμενη εκλογική αναμέτρηση και ακόμη παραπέρα, έως το 2030.

Το ερώτημα που θα κρίνει τελικά την επιτυχία αυτού του σχεδιασμού είναι πολύ πιο απλό από τις κυβερνητικές παρουσιάσεις και τις κοστολογήσεις: αν τα περίπου 2 δισ. ευρώ θα αλλάξουν πραγματικά την καθημερινότητα των πολιτών ή αν θα αποτελέσουν ακόμη ένα προεκλογικό πακέτο παροχών με περιορισμένη διάρκεια και σαφή στόχο την ανάκτηση χαμένου πολιτικού εδάφους.