ΔΕΘ 2026: Στροφή στους ελεύθερους επαγγελματίες

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης του 2026 αναμένεται να σηματοδοτήσει μια σημαντική στροφή στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, με επίκεντρο τους μικρομεσαίους και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Σε αντίθεση με την προηγούμενη χρονιά, που είχε ως βασικό άξονα τον εργαζόμενο γονέα, η φετινή διοργάνωση θα επιχειρήσει να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της κυβέρνησης με μια ιδιαίτερα σημαντική εκλογική βάση, που αριθμεί πάνω από 450.000 πολίτες. Η σχέση αυτή είχε δοκιμαστεί μετά τις εκλογές του 2023, όταν η θέσπιση των αντικειμενικών κριτηρίων και του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.

Το πολιτικό στοίχημα της φορολογικής ελάφρυνσης

Ο κεντρικός στόχος είναι η οικοδόμηση μιας νέας, πιο εποικοδομητικής σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στην πολιτεία και τους αυτοαπασχολούμενους. Για να επιτευχθεί αυτό, η κυβέρνηση σχεδιάζει ένα ολοκληρωμένο πακέτο παρεμβάσεων, το οποίο θα ανακοινωθεί από το βήμα της ΔΕΘ και θα έχει τετραετή ορίζοντα. Οι δύο βασικοί πυλώνες αυτού του σχεδίου είναι η σταδιακή εξάλειψη της προκαταβολής φόρου για τα φυσικά πρόσωπα-επαγγελματίες και η κατάργηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Παράλληλα, οι αυτοαπασχολούμενοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια ευνοϊκότερη φορολογική κλίμακα το καλοκαίρι του 2027, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημά τους.

Το τεκμαρτό εισόδημα υπό αναθεώρηση

Το μέτρο του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, που θεσπίστηκε το 2023, είχε ως βασικό επιχείρημα την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες δήλωναν εισοδήματα κατώτερα από εκείνα των υπαλλήλων τους. Στην πράξη, ωστόσο, το μέτρο λειτούργησε ως ένα αυστηρό φοροεισπρακτικό εργαλείο, επιβάλλοντας πρόσθετους φόρους σε 400.000 έως 500.000 επαγγελματίες. Η βασική του αδυναμία εντοπίζεται στο γεγονός ότι δεν επιτρέπει σε έναν επαγγελματία να έχει μια οικονομικά δύσκολη χρονιά ή να πραγματοποιήσει επενδύσεις που οδηγούν σε ζημιές, χωρίς να υποβληθεί σε εξονυχιστικό φορολογικό έλεγχο. Η κυβέρνηση, επικαλούμενη την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην ψηφιοποίηση της οικονομίας, όπως η ολοκλήρωση του mydata, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών και η εφαρμογή των ηλεκτρονικών τιμολογίων, θεωρεί ότι πλέον υπάρχουν τα εργαλεία για την αποτελεσματική πάταξη της φοροδιαφυγής, χωρίς την ανάγκη ύπαρξης ενός τιμωρητικού τεκμαρτού συστήματος.

Η σταδιακή εξάλειψη της προκαταβολής φόρου

Παράλληλα, η μείωση και σταδιακή κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τα φυσικά πρόσωπα αποτελεί ένα ακόμη κρίσιμο μέτρο. Το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης υπολογίζεται περίπου στα 600 έως 700 εκατομμύρια ευρώ, ένα ποσό που θεωρείται ότι μπορεί να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους. Η προκαταβολή φόρου, όπως έχει εφαρμοστεί, υποχρεώνει τον επαγγελματία να δανείζει άτοκα το κράτος, προεξοφλώντας τα μελλοντικά του κέρδη. Με την κατάργησή της, η φορολογία θα βασίζεται αποκλειστικά στα ήδη πραγματοποιηθέντα κέρδη της ίδιας χρονιάς, εξαλείφοντας μια σημαντική στρέβλωση. Η σταδιακή εφαρμογή του μέτρου θα επιτρέψει την ομαλή δημοσιονομική προσαρμογή, ενώ θα παραμείνουν ενεργές δικλείδες ασφαλείας για την αποφυγή ακραίων φαινομένων, όπως η συνεχής δήλωση ζημιών για πολλά έτη.