ΔΕΘ: Φορολογικές ανατροπές για ενοίκια και ελεύθερους επαγγελματίες

Με τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης στον ορίζοντα και τις επόμενες εθνικές εκλογές να λειτουργούν ήδη ως πολιτικό ορόσημο, η κυβέρνηση ετοιμάζει νέο πακέτο φορολογικών παρεμβάσεων, επιχειρώντας να παρουσιάσει μια ατζέντα ελαφρύνσεων έως το 2030. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται στα τέλη Αυγούστου, λίγο πριν από τις πρωθυπουργικές ανακοινώσεις στη ΔΕΘ, όπου θα δοθεί το στίγμα της οικονομικής πολιτικής για την επόμενη περίοδο.

Το σχέδιο που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο αγγίζει επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, μισθωτούς, συνταξιούχους και ιδιοκτήτες ακινήτων. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται η μείωση της προκαταβολής φόρου, οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα, οι παρεμβάσεις στη φορολογία των ενοικίων και οι εισοδηματικές ενισχύσεις προς τα νοικοκυριά.

Η κυβερνητική αφήγηση στηρίζεται στη διαμόρφωση ενός τετραετούς πλαισίου μέτρων, μετά τις φοροελαφρύνσεις που εφαρμόστηκαν στις αρχές του έτους και τα δύο πακέτα στήριξης, συνολικού ύψους 800 εκατ. ευρώ, για τις πιέσεις σε τρόφιμα και ενέργεια. Ωστόσο, η κοινωνική πραγματικότητα παραμένει βαριά: ακρίβεια, στεγαστική πίεση και συρρίκνωση διαθέσιμου εισοδήματος εξακολουθούν να καθορίζουν την καθημερινότητα χιλιάδων νοικοκυριών.

Φοροελαφρύνσεις με φόντο τη ΔΕΘ

Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για τα μέτρα του 2027 υπολογίζεται στα 1,15 δισ. ευρώ. Από αυτά, το 1 δισ. ευρώ προέρχεται από την υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025, ενώ ακόμη 150 εκατ. ευρώ αντλούνται από τον «κουμπαρά» των 200 εκατ. ευρώ που είχε προβλεφθεί για ενδεχόμενες παρεμβάσεις, ανάλογα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Στο πακέτο της ΔΕΘ αναμένεται να ενταχθούν και μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί ή έχουν μπει στον κυβερνητικό σχεδιασμό για το 2027. Σε αυτά περιλαμβάνονται η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, που μπορεί να κινηθεί πάνω από τα 950 ευρώ, η αύξηση αποδοχών στο Δημόσιο λόγω της αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για περίπου 500.000 συνταξιούχους και η νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5%.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στους ελεύθερους επαγγελματίες και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυξημένες φορολογικές υποχρεώσεις και έντονη αβεβαιότητα. Η μείωση της προκαταβολής φόρου βρίσκεται στις βασικές επιλογές που εξετάζονται. Σήμερα η προκαταβολή διαμορφώνεται στο 80% για τα νομικά πρόσωπα και στο 55% για τα φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα.

Στο υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι η διεύρυνση των ψηφιακών εργαλείων ελέγχου και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μπορούν να στηρίξουν τη μείωση αυτών των ποσοστών. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες εξετάζεται υποχώρηση της προκαταβολής στο 40% ή και χαμηλότερα, ενώ για τα νομικά πρόσωπα το ποσοστό μπορεί να πέσει κάτω από το 60%.

Τεκμαρτό εισόδημα, ενοίκια και συνταξιούχοι

Κρίσιμο κεφάλαιο αποτελεί το τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών. Στο εσωτερικό της κυβέρνησης καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις. Η μία κατεύθυνση ζητά βαθύτερες αλλαγές, ώστε να υπάρξει ουσιαστική ελάφρυνση επαγγελματιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η άλλη κατεύθυνση επιμένει σε πιο περιορισμένες διορθώσεις, με στόχο να μη χαθούν τα πρόσθετα έσοδα που αποδίδει το μέτρο στον κρατικό προϋπολογισμό.

Η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος δεν θεωρείται πιθανή σε αυτή τη φάση. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει την ανάγκη επανασχεδιασμού, χωρίς να εγκαταλείπει έναν μηχανισμό που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αγορά. Παράλληλα, εξετάζεται η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος των 1.000 ευρώ, μέτρο που παραμένει σταθερό βάρος για χιλιάδες επαγγελματίες.

Στο πεδίο της κατοικίας, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει νέα παρέμβαση στη φορολογία των εισοδημάτων από ενοίκια. Στόχος είναι να δηλωθούν περισσότερα πραγματικά εισοδήματα και να δοθούν κίνητρα για επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση. Ένα από τα σενάρια προβλέπει μείωση του πρώτου συντελεστή 15% για ετήσια εισοδήματα έως 12.000 ευρώ.

Για μισθωτούς και συνταξιούχους, οι αποφάσεις φαίνεται ότι μεταφέρονται στην τελική φάση, ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Η επαναφορά 13ης σύνταξης και 13ου μισθού στο Δημόσιο απορρίπτεται, καθώς το κόστος εκτιμάται κοντά στα 4 δισ. ευρώ τον χρόνο. Αντί αυτών, εξετάζεται ενίσχυση των συνταξιούχων μέσω αύξησης της ετήσιας παροχής που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο, με πιθανό διπλασιασμό από τα 300 στα 600 ευρώ.

Η πρώτη αξιολόγηση του πακέτου αναμένεται στα τέλη Ιουλίου, ενώ η οριστικοποίηση των βασικών μέτρων τοποθετείται στις αρχές Αυγούστου. Έως το τέλος του ίδιου μήνα, το συνολικό σχέδιο θα παραδοθεί στον πρωθυπουργό, ο οποίος θα αποφασίσει τι θα παρουσιαστεί από το βήμα της ΔΕΘ. Το κρίσιμο ερώτημα για την κοινωνία παραμένει αν οι εξαγγελίες θα μετατραπούν σε πραγματική ανάσα ή αν θα λειτουργήσουν ως προεκλογικό περίβλημα πάνω σε μια καθημερινότητα που παραμένει οικονομικά ασφυκτική.