ΔΕΘ με άρωμα κάλπης: Πακέτο 2 δισ. για να επιστρέψουν οι δυσαρεστημένοι

Σε βασικό σταθμό της κυβερνητικής προεκλογικής στρατηγικής μετατρέπεται η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, ανεξάρτητα από το αν οι εθνικές εκλογές πραγματοποιηθούν το φθινόπωρο ή την άνοιξη του 2027, όπως επιμένει δημόσια το Μέγαρο Μαξίμου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει ένα εκτεταμένο πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων και οικονομικών παρεμβάσεων, με σαφή στόχο την επαναπροσέγγιση κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων που απομακρύνθηκαν από τη Νέα Δημοκρατία. Η ΔΕΘ αντιμετωπίζεται πλέον ως πεδίο ανάκτησης χαμένων ψηφοφόρων και όχι απλώς ως βήμα παρουσίασης της οικονομικής πολιτικής.

Η επεξεργασία των μέτρων έχει ήδη αρχίσει, ωστόσο το τελικό περιεχόμενο του πακέτου αναμένεται να οριστικοποιηθεί το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου. Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η πορεία των ενεργειακών τιμών, τα φορολογικά έσοδα και η εικόνα του τουρισμού.

Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει παρεμβάσεις που θα απευθύνονται κυρίως στις επιχειρήσεις, στους ελεύθερους επαγγελματίες και στη μεσαία τάξη. Πρόκειται για κοινά στα οποία η κυβέρνηση είτε καταγράφει σοβαρές δημοσκοπικές απώλειες είτε επιδιώκει να διατηρήσει την εκλογική επιρροή της.

Στο συνολικό σχέδιο θα επιχειρηθεί να ενταχθούν και μέτρα για τη στεγαστική κρίση και την ακρίβεια, τα δύο προβλήματα που πιέζουν σταθερά τα εισοδήματα των νοικοκυριών και ακυρώνουν στην πράξη μεγάλο μέρος των κυβερνητικών εξαγγελιών περί οικονομικής βελτίωσης.

Πακέτο έως 2 δισ. ευρώ με το βλέμμα στους δυσαρεστημένους

Το ύψος των νέων παρεμβάσεων εκτιμάται ότι θα υπερβεί τα 1,5 δισ. ευρώ, ενώ στο αισιόδοξο σενάριο μπορεί να πλησιάσει τα 2 δισ. ευρώ. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και από τα περιθώρια που επιτρέπει ο ευρωπαϊκός κανόνας για την αύξηση των καθαρών δαπανών.

Η κυβέρνηση θα πρέπει να συνυπολογίσει τις δεσμεύσεις που έχουν ήδη αναληφθεί για το 2027, τις αμυντικές και ενεργειακές δαπάνες και την ανάγκη να διατηρηθεί η χώρα εντός της συμφωνημένης δημοσιονομικής πορείας. Κατά συνέπεια, αρκετά από όσα συζητούνται παραμένουν σενάρια και όχι οριστικές αποφάσεις.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στους περίπου 670.000 ελεύθερους επαγγελματίες που υπάγονται στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης. Η συγκεκριμένη κατηγορία αποτέλεσε ισχυρό εκλογικό στήριγμα της ΝΔ το 2023, στη συνέχεια όμως αντέδρασε έντονα στην επιβολή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.

Στο τραπέζι βρίσκεται η κλιμακωτή μείωση της προκαταβολής φόρου, καθώς και διορθώσεις στον τρόπο υπολογισμού του τεκμαρτού εισοδήματος. Οι αλλαγές εξετάζεται να αφορούν επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς και νησιά, πολύτεκνους, εποχικά επαγγέλματα και κλάδους με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Μελετάται επίσης η διεύρυνση των προβλεπόμενων εκπτώσεων και η επανεξέταση των προσαυξήσεων που συνδέονται με τα χρόνια λειτουργίας μιας επιχείρησης, τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να διορθώσει προεκλογικά ένα φορολογικό σύστημα που η ίδια επέβαλε και το οποίο προκάλεσε σημαντική πολιτική φθορά.

Για τις επιχειρήσεις εξετάζεται μείωση της προκαταβολής φόρου, η οποία ανέρχεται σήμερα στο 80%, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες βρίσκεται στο 55%. Παράλληλα, συζητείται νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, με στόχο τον περιορισμό του μη μισθολογικού κόστους.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ακόμη η ολοκλήρωση της κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος και πιθανές αλλαγές σε επιμέρους φορολογικές επιβαρύνσεις. Το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να παρουσιάσει ένα πακέτο με άμεσο και ευδιάκριτο οικονομικό αποτέλεσμα, ώστε οι ωφελούμενοι να αντιληφθούν τη διαφορά πριν φθάσουν στις κάλπες.

Μισθοί, συντάξεις, ΕΝΦΙΑ και νέα επιχείρηση «Σπίτι μου»

Για τον κατώτατο μισθό εξετάζονται διαφορετικά σενάρια ενόψει του 2027. Η αρχική προεκλογική δέσμευση τοποθετούσε τον στόχο στα 950 ευρώ, ενώ πλέον κυβερνητικά στελέχη επιδιώκουν υψηλότερο ποσό. Η άνοδος στα 1.000 ευρώ εμφανίζεται ως πολιτικά ελκυστικός στόχος, παραμένει όμως δύσκολη λόγω του κόστους για τις επιχειρήσεις και των γενικότερων οικονομικών συνθηκών.

Στο στεγαστικό πεδίο εξετάζονται νέες παρεμβάσεις στον ΕΝΦΙΑ και ένα ενδεχόμενο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», με ευρύτερα και πιο ευέλικτα κριτήρια. Η κυβέρνηση αναζητεί ένα ακόμη χρηματοδοτικό εργαλείο για την απόκτηση κατοικίας, ενώ η αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει περιορισμένη προσφορά, υψηλές τιμές και ενοίκια που απορροφούν μεγάλο μέρος των εισοδημάτων.

Για τους συνταξιούχους συζητείται περαιτέρω ενίσχυση της ετήσιας οικονομικής παροχής του Νοεμβρίου, η οποία έχει αυξηθεί στα 300 ευρώ για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων. Εξετάζεται επίσης πρόσθετη αύξηση των συντάξεων, ώστε να περιοριστούν οι απώλειες από τον πληθωρισμό.

Η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού των αυξήσεων με την προσωπική διαφορά από την 1η Ιανουαρίου 2027 έχει ήδη ενταχθεί στον επίσημο δημοσιονομικό προγραμματισμό. Το μέτρο αφορά εκατοντάδες χιλιάδες παλαιούς συνταξιούχους που επί χρόνια έβλεπαν τις ονομαστικές αυξήσεις να εξαφανίζονται μέσα στον συγκεκριμένο μηχανισμό.

Παράλληλα, εξετάζεται η επανεξέταση επιμέρους διατάξεων του νόμου Κατρούγκαλου, έπειτα από τις αλλαγές που έχουν ήδη γίνει στις συντάξεις χηρείας. Το ασφαλιστικό επανέρχεται έτσι στην κυβερνητική ατζέντα, με τις παρεμβάσεις να συνδέονται άμεσα με μια εκλογικά κρίσιμη κοινωνική ομάδα.

Το πακέτο της ΔΕΘ παρουσιάζεται ως απάντηση στις ανάγκες της κοινωνίας. Ο σχεδιασμός του, ωστόσο, ακολουθεί με ακρίβεια τον χάρτη των δημοσκοπικών απωλειών της Νέας Δημοκρατίας. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μικρομεσαίοι, οι συνταξιούχοι και η μεσαία τάξη βρίσκονται στο επίκεντρο επειδή η δυσαρέσκειά τους απειλεί άμεσα τον στόχο της τρίτης κυβερνητικής θητείας.

Το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να μετατρέψει τον δημοσιονομικό χώρο σε εκλογικό κεφάλαιο. Η πραγματική αποτελεσματικότητα των μέτρων θα κριθεί από το αν θα προσφέρουν μόνιμη ανακούφιση απέναντι στην ακρίβεια, τη φορολογία και τη στεγαστική πίεση ή αν θα αποτελέσουν ακόμη ένα καλά υπολογισμένο καλάθι παροχών με ημερομηνία λήξης την ημέρα των εκλογών.