Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην Αρκτική, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν, προχώρησε σε μια σημαντική δήλωση που ρίχνει φως στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι το ζήτημα της ενίσχυσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο αρκτικό έδαφος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι των συζητήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη με την Ουάσινγκτον. Η δήλωση αυτή έρχεται εν μέσω των επίμονων επιδιώξεων του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει ή να θέσει υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ τη Γροιλανδία, ένα ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, γεγονός που έχει προκαλέσει τριβές τόσο μεταξύ Ουάσινγκτον, Νουούκ και Κοπεγχάγης, όσο και στο εσωτερικό της συμμαχίας του ΝΑΤΟ.
Η στάση της Γροιλανδίας και η αμερικανική επιθυμία
Ο Νίλσεν, μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Κοπεγχάγη, υπογράμμισε ότι εξαρχής ένα από τα βασικά θέματα ήταν η αντίληψη των ΗΠΑ ότι η Γροιλανδία δεν κάνει αρκετά σε επίπεδο εθνικής ασφάλειας και παρακολούθησης στην περιοχή. Ως εκ τούτου, η ασφάλεια και η περαιτέρω στρατιωτική ανάπτυξη στη Γροιλανδία αποτελούν κεντρικό άξονα των συνομιλιών. Παρά την ένταση, η Γροιλανδία εμφανίζεται αισιόδοξη για το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας. Στόχος είναι η άμβλυνση των εντάσεων, και για τον λόγο αυτό, η Γροιλανδία, η Δανία και οι ΗΠΑ συμφώνησαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα να εμπλακούν σε υψηλού επιπέδου διπλωματικές διαπραγματεύσεις. Το αποτέλεσμα αυτών των συνομιλιών, ωστόσο, παραμένει ακόμη άγνωστο.
Ο Νίλσεν εξέφρασε την πεποίθηση ότι η επιθυμία για συνεργασία εξακολουθεί να υπάρχει και ότι είναι θετικός στο ενδεχόμενο να υπάρξει μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας. Αναφερόμενος στο ενδιαφέρον του Τραμπ, τόνισε ότι είναι δύσκολο να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες, αλλά σημείωσε ότι έχουν γίνει ορισμένα βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η φράση-κλειδί που χρησιμοποίησε ήταν: "Διαπραγματευόμαστε, αλλά δεν έχουμε συμφωνία", υπογραμμίζοντας την αβεβαιότητα που επικρατεί.
Πληροφορίες για νέες βάσεις και το αμυντικό πλαίσιο
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το BBC, Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν θέσει ως στόχο το άνοιγμα τριών νέων βάσεων στη νότια Γροιλανδία. Μάλιστα, μια πηγή ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον έχει ρίξει την ιδέα αυτές οι εγκαταστάσεις να οριστούν ως κυρίαρχο έδαφος των ΗΠΑ. Ο Νίλσεν, σχολιάζοντας αυτές τις πληροφορίες, υπενθύμισε ότι υπάρχει ήδη μια αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η οποία επιτρέπει την ύπαρξη περισσότερων βάσεων. Το υφιστάμενο αμυντικό πλαίσιο θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για οποιαδήποτε μελλοντική ανάπτυξη, αν και δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διερεύνησης και άλλων ρυθμίσεων.
Η Γροιλανδία έχει επανειλημμένως διαμηνύσει ότι είναι ανοικτή σε μια διεύρυνση της στρατιωτικής και επιχειρηματικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του τομέα των ορυκτών πόρων. Ωστόσο, η εθνική κυριαρχία της παραμένει μη διαπραγματεύσιμη. Αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ διατηρούν μία ενεργή βάση στη Γροιλανδία, τη Διαστημική Βάση Pituffik στο βορειοδυτικό τμήμα. Ο αριθμός αυτός είναι πολύ μικρότερος σε σύγκριση με τις περίπου 17 εγκαταστάσεις που υπήρχαν το 1945, όταν χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονταν στο νησί.
Σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, δύο από τις τοποθεσίες που εξετάζονται είναι το Ναρσαρσουάκ στη νότια Γροιλανδία και το Κανγκερλουσουάκ στο νοτιοδυτικό τμήμα. Πρόκειται για πρώην αμερικανικές βάσεις που διαθέτουν ήδη διαδρόμους απογείωσης/προσγείωσης και λιμενικές υποδομές. Παράλληλα, ο απεσταλμένος του Τραμπ, Τζεφ Λάντρι, έχει προγραμματιστεί να επισκεφθεί τη Γροιλανδία την επόμενη εβδομάδα για να παραστεί σε ένα επιχειρηματικό συνέδριο στην τεράστια αρκτική νήσο των 57.000 κατοίκων. Παραμένει αδιευκρίνιστο αν θα συναντηθεί με Γροιλανδούς πολιτικούς.
