e-Ναυλοσύμφωνο: Προσωπικά ΑΦΜ σε εταιρικές υποχρεώσεις καταγγέλλουν οι πλοίαρχοι

Σοβαρό προβληματισμό προκαλεί στον κλάδο των επαγγελματικών σκαφών αναψυχής η λειτουργία της νέας ψηφιακής πλατφόρμας e-Ναυλοσύμφωνο, καθώς οι πλοίαρχοι προειδοποιούν ότι ο τρόπος εφαρμογής της μπορεί να τους οδηγήσει σε φορολογικές, διοικητικές και νομικές εμπλοκές. Η Πανελλήνια Ένωση Πληρωμάτων Ιδιωτικών και Επαγγελματικών Θαλαμηγών ζητά άμεση θεσμική παρέμβαση, καταγγέλλοντας ότι η ψηφιοποίηση προχωρά με κενά που φορτώνουν ευθύνες στους εργαζομένους αντί στις εταιρείες εκμετάλλευσης των σκαφών.

Με επίσημη παρέμβασή της προς την πολιτική ηγεσία των συναρμόδιων υπουργείων, την ΑΑΔΕ και το Λιμενικό Σώμα, η Ένωση επισημαίνει ότι το νέο σύστημα δεν μπορεί να εφαρμόζεται με τρόπο που εκθέτει τους επαγγελματίες της θάλασσας. Ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του θαλάσσιου τουρισμού είναι αναγκαίος, όμως η εφαρμογή του χωρίς καθαρές δικλίδες ασφαλείας δημιουργεί ένα επικίνδυνο πεδίο ασάφειας.

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η υποχρεωτική χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet των πλοιάρχων για την καταχώριση ναυλοσυμφώνων στην πλατφόρμα. Οι εκπρόσωποι των πληρωμάτων τονίζουν ότι ο πλοίαρχος εμφανίζεται ηλεκτρονικά να πραγματοποιεί διαδικασίες για λογαριασμό διαφορετικών εταιρειών και σκαφών, ενώ ο ίδιος δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στις εμπορικές συναλλαγές.

Η πρακτική αυτή, όπως καταγγέλλεται, δημιουργεί παραπλανητική εικόνα επιχειρηματικής δραστηριότητας στο προσωπικό ΑΦΜ του πλοιάρχου. Αυτό μπορεί να προκαλέσει ερωτήματα σε μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους ή να οδηγήσει σε περιπέτειες ανθρώπους που απλώς εκτελούν τα επαγγελματικά τους καθήκοντα στο σκάφος.

Προσωπικά ΑΦΜ για εταιρικές υποχρεώσεις

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο επειδή οι πλοίαρχοι μετακινούνται συχνά από σκάφος σε σκάφος και από εταιρεία σε εταιρεία. Με το σημερινό μοντέλο λειτουργίας, υπάρχει κίνδυνος να παραμένουν συνδεδεμένοι με καταχωρίσεις που έγιναν για προηγούμενους εργοδότες, δημιουργώντας σύγχυση ως προς την ιστορικότητα των ενεργειών και την ευθύνη κάθε καταχώρισης.

Η Ένωση υπογραμμίζει ότι το υφιστάμενο πλαίσιο μεταφέρει ουσιαστικά βάρη από τα νομικά πρόσωπα στα φυσικά πρόσωπα. Αντί η ευθύνη των καταχωρίσεων να παραμένει καθαρά στις εταιρείες που εκμεταλλεύονται τα σκάφη, ο πλοίαρχος εμφανίζεται ως ο κεντρικός χρήστης ενός συστήματος που αφορά εμπορικές πράξεις τρίτων.

Το κενό γίνεται εντονότερο λόγω της απουσίας θεσμοθετημένου μηχανισμού εταιρικής εξουσιοδότησης. Δεν υπάρχει, όπως επισημαίνουν οι πλοίαρχοι, πλήρως οργανωμένο μοντέλο delegation, μέσω του οποίου οι εταιρείες θα μπορούν να ορίζουν επίσημα εξουσιοδοτημένους χρήστες για τις απαραίτητες καταχωρίσεις.

Το αποτέλεσμα είναι να χρησιμοποιούνται προσωπικοί κωδικοί και προσωπικά στοιχεία εργαζομένων για υποχρεώσεις που ανήκουν σε εταιρικά σχήματα. Η πρακτική αυτή εγείρει ζητήματα νομικής ευθύνης, προστασίας προσωπικών δεδομένων και φορολογικής ασφάλειας. Ο κλάδος τονίζει ότι δεν μπορεί ο πλοίαρχος να επωμίζεται βάρη που αφορούν τις εταιρείες εκμετάλλευσης, χωρίς σαφές πλαίσιο προστασίας και χωρίς καθαρή κατανομή ευθυνών.

Προβλήματα καταγράφονται και στις Λιμενικές Αρχές. Σύμφωνα με καταγγελίες που φτάνουν στην Ένωση, πολλά στελέχη του Λιμενικού δεν έχουν λάβει επαρκή εκπαίδευση για τη χρήση και την υποστήριξη της νέας πλατφόρμας. Έτσι, αδυνατούν σε αρκετές περιπτώσεις να δώσουν σαφείς οδηγίες στους επαγγελματίες που καλούνται να κινηθούν μέσα σε ένα νέο και απαιτητικό ψηφιακό περιβάλλον.

Η έλλειψη εκπαίδευσης δημιουργεί αναστάτωση σε λιμεναρχεία με αυξημένη δραστηριότητα επαγγελματικών σκαφών αναψυχής. Το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο σε περιοχές όπου η ναυτική και τουριστική κίνηση κορυφώνεται κατά τους θερινούς μήνες και οι ανάγκες άμεσης εξυπηρέτησης είναι αυξημένες.

Ψηφιακή μετάβαση στην καρδιά της σεζόν

Ιδιαίτερη κριτική ασκείται και στον χρόνο ενεργοποίησης του συστήματος. Οι επαγγελματίες του χώρου υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή του e-Ναυλοσυμφώνου ξεκίνησε μέσα στην κορύφωση της τουριστικής και ναυτικής περιόδου, όταν ο κλάδος λειτουργεί με υψηλές ταχύτητες και ελάχιστα περιθώρια προσαρμογής.

Οι πλοίαρχοι επισημαίνουν ότι η μετάβαση σε ένα τόσο κρίσιμο εργαλείο θα έπρεπε να είχε γίνει σε περίοδο χαμηλότερης δραστηριότητας. Ένα σύστημα που επηρεάζει καθημερινά ναυλώσεις, εταιρείες, πλοιάρχους, λιμενικές αρχές και τουριστική δραστηριότητα χρειαζόταν χρόνο για δοκιμές, εκπαίδευση, διορθώσεις και θεσμικές αποσαφηνίσεις.

Η Πανελλήνια Ένωση Πληρωμάτων Ιδιωτικών και Επαγγελματικών Θαλαμηγών ζητά άμεσες παρεμβάσεις, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα που μπορούν να πλήξουν συνολικά τον ελληνικό θαλάσσιο τουρισμό. Τα αιτήματα αφορούν την αποσαφήνιση του ρόλου και της ευθύνης του πλοιάρχου, τη δημιουργία εταιρικών λογαριασμών χρηστών, την εφαρμογή μηχανισμού εξουσιοδοτήσεων μέσω Taxisnet, την παράταση του πιλοτικού σταδίου έως το τέλος της φετινής ναυτικής περιόδου και την οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για επαγγελματίες και λιμενικές αρχές.

Ο πρόεδρος της Ένωσης, Γεώργιος Βάλλης, ξεκαθαρίζει ότι ο κλάδος δεν αντιτίθεται στην ψηφιοποίηση. Η ένσταση αφορά τη βιασύνη, την έλλειψη θεσμικής προστασίας και τον κίνδυνο να φορτωθούν οι εργαζόμενοι ευθύνες που δεν τους αναλογούν. Το μήνυμα είναι σαφές: ψηφιακός εκσυγχρονισμός χρειάζεται, όμως πρέπει να στηρίζεται σε ασφάλεια δικαίου, προστασία προσωπικών δεδομένων και καθαρές ευθύνες.

Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς yachting στη Μεσόγειο και η εύρυθμη λειτουργία των επαγγελματικών σκαφών αναψυχής έχει άμεση σύνδεση με την τουριστική οικονομία. Γι’ αυτό η πολιτεία οφείλει να διορθώσει άμεσα τα κενά του συστήματος, πριν η ψηφιακή μετάβαση μετατραπεί σε νέα γραφειοκρατική παγίδα για τους πλοιάρχους και σε ακόμη ένα πλήγμα για έναν κρίσιμο κλάδο του ελληνικού τουρισμού.