Γεραπετρίτης: «Δεν θα εφαρμοστεί» το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Βεβαιότητα ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν θα εφαρμοστεί εξέφρασε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, απορρίπτοντας την κριτική περί «εθνικής ήττας» μετά την κύρωσή του από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης. Ο υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η εξέλιξη δεν προσθέτει νομική ισχύ στη συμφωνία και ανακοίνωσε κινητοποίηση των ελληνικών διπλωματικών μηχανισμών.

Στη συνέντευξή του στο ραδιόφωνο Meganews, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπερασπίστηκε τους κυβερνητικούς χειρισμούς, δηλώνοντας παράλληλα ότι η αποτροπή της λιβυκής απόφασης δεν βρισκόταν στα χέρια της Ελλάδας. Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί τον πυρήνα της απάντησής του στις επικρίσεις για την αποτελεσματικότητα της προσέγγισης της Αθήνας με την ανατολική Λιβύη.

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στην επέκταση των χωρικών υδάτων, στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, στις σχέσεις με την Αίγυπτο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και στους διαύλους επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι διαβεβαιώσεις για το μνημόνιο και η αντιπαράθεση με τον Σαμαρά

Ανατρέχοντας στην υπογραφή του 2019, ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η τότε κυβέρνηση της Δυτικής Λιβύης δεν διέθετε την απαιτούμενη αρμοδιότητα για τη σύναψη του μνημονίου. Απέδωσε την εξέλιξη στην επιρροή που είχε αναπτύξει η Τουρκία στη χώρα, προκειμένου να προωθήσει τις επιδιώξεις της.

Περιέγραψε ως συστηματική την προσπάθεια της Άγκυρας να εξασφαλίσει και τη στήριξη της λιβυκής Βουλής. Επέμεινε, ωστόσο, ότι η κοινοβουλευτική κύρωση δεν μεταβάλλει την ελληνική θέση για την έλλειψη έννομων αποτελεσμάτων της συμφωνίας.

«Το μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί, γιατί δεν παράγει έννομα αποτελέσματα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η κύρωση δεν του προσδίδει πρόσθετη αξία. Κατά τον υπουργό, δεν προκύπτει συνέπεια που να δικαιολογεί αλλαγή της ελληνικής στάσης.

Υποστήριξε ακόμη ότι Τουρκία και Λιβύη επιλέγουν να κινηθούν έξω από το προβλεπόμενο πλαίσιο και αναλαμβάνουν τις συνέπειες των ενεργειών τους. Η θέση αυτή παρουσιάστηκε ως βάση της διπλωματικής αντίδρασης που θα ακολουθήσει η Αθήνα.

Ως παράδειγμα ελληνικής δραστηριοποίησης επικαλέστηκε την προκήρυξη θαλάσσιων οικοπέδων νότια της Κρήτης, σε περιοχές που συνδέονται με τις διεκδικήσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου. Με την αναφορά αυτή επιχείρησε να υπογραμμίσει ότι η Ελλάδα συνεχίζει τον σχεδιασμό της παρά τις τουρκολιβυκές θέσεις.

Απαντώντας για το πολιτικό βάρος της κύρωσης, ο υπουργός δήλωσε ότι «δεν ήταν στο χέρι της Ελλάδας να το αποτρέψει». Παράλληλα, κάλεσε όσους χρησιμοποιούν τον χαρακτηρισμό «εθνική ήττα» να είναι προσεκτικοί στις δημόσιες διατυπώσεις τους.

Η κυβερνητική υπεράσπιση στηρίζεται έτσι σε δύο διακριτούς ισχυρισμούς: ότι η Αθήνα δεν μπορούσε να εμποδίσει την απόφαση και ότι η απόφαση δεν αλλάζει τη νομική κατάσταση. Η αποτελεσματικότητα της πολιτικής αυτής θα κριθεί και από την αποτροπή ενεργειών εφαρμογής του μνημονίου στο πεδίο.

Στο ευρωπαϊκό σκέλος, ο κ. Γεραπετρίτης έκανε λόγο για άμεση αντίδραση σε ανώτατο επίπεδο και προανήγγειλε πρόσθετες δηλώσεις στήριξης. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι ελληνικές θέσεις θα τύχουν ομόθυμης υποστήριξης.

Αναφέρθηκε επίσης στη δυνατότητα της Ελλάδας να επηρεάζει ευρωπαϊκές αποφάσεις που ενδιαφέρουν την Τουρκία. Επικαλέστηκε ειδικά τα χρηματοδοτικά εργαλεία και την ενταξιακή της πορεία, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της Αθήνας στις σχετικές διαδικασίες.

Γνωστοποίησε ότι έχει ήδη συνομιλήσει με ομολόγους του και ότι θα ενεργοποιηθούν οι διαθέσιμοι διπλωματικοί μηχανισμοί. Οι επαφές αυτές παρουσιάστηκαν ως μέρος της οργανωμένης αντίδρασης της ελληνικής πλευράς.

Ο υπουργός απέρριψε την εικόνα αποσπασματικών χειρισμών και υποστήριξε ότι η εξωτερική πολιτική της τελευταίας επταετίας ακολουθεί σχεδιασμό. Δήλωσε ότι οι σχέσεις Τουρκίας και Λιβύης δεν μπορούν να καθορίζουν την ελληνική στρατηγική ούτε να εκτρέπουν την Αθήνα από τις επιλογές της.

Στην απάντησή του προς τον Αντώνη Σαμαρά, η αντιπαράθεση απέκτησε προσωπικούς χαρακτηρισμούς. Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι ο πρώην πρωθυπουργός δικαιούται να ζητά όσα θεωρεί αναγκαία, αποδίδοντάς του παράλληλα «βαθύτατη μισαλλοδοξία».

Υποστήριξε ότι ο χαρακτηρισμός «εθνική ήττα» δεν αποτελεί ουσιαστική κριτική. Κατά την άποψή του, η κριτική πρέπει να στρέφεται πρωτίστως κατά του μνημονίου και των επιλογών Τουρκίας και Λιβύης. Η απάντηση αυτή μεταφέρει τη διαφωνία και στο πεδίο της αξιολόγησης των κυβερνητικών ευθυνών για τους διπλωματικούς χειρισμούς.

Χωρικά ύδατα, ηλεκτρική διασύνδεση και διεθνείς συνεργασίες

Για τα 12 ναυτικά μίλια, ο υπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει στην επέκταση των χωρικών υδάτων της με δική της επιλογή χρόνου και τρόπου. Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα δεν παρουσίασε.

Η αναφορά συνοδεύτηκε από την προβολή των διεθνών συνεργασιών της χώρας. Ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει συγκροτήσει συμμαχίες, διαθέτει σαφές σχέδιο και παρεμβαίνει με ισχυρή φωνή στα διεθνή φόρα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην Αίγυπτο, περιγράφοντας τις διμερείς σχέσεις ως αδελφικές και στρατηγικού βάθους. Εξέφρασε απόλυτη εμπιστοσύνη στην κοινή κατανόηση Αθήνας και Καΐρου, την οποία, όπως ανέφερε, επιβεβαίωσε η επικοινωνία της προηγούμενης ημέρας.

Την ίδια σύμπτωση αντίληψης απέδωσε και στα 27 κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς εξαίρεση. Η αναφορά αυτή εντάχθηκε στην επιχειρηματολογία του για τη διεθνή στήριξη των ελληνικών θέσεων μετά τη λιβυκή κύρωση.

Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, διέψευσε κατηγορηματικά ότι υπάρχει συνεννόηση με την Τουρκία. Απέρριψε τις σχετικές πληροφορίες, οι οποίες συνδέθηκαν με αναφορές σε γαλλοτουρκικές επαφές, χαρακτηρίζοντάς τες ευφάνταστα σενάρια.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες και είναι προετοιμασμένη για κάθε πιθανή εξέλιξη. Επισήμανε τη συμμετοχή γαλλικών συμφερόντων και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, τονίζοντας τον ευρύτερο χαρακτήρα του έργου.

Στην ίδια απάντηση δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα από την οποία θα ζητηθεί άδεια για τη διασύνδεση. Η θέση αυτή αποτυπώνει την απόρριψη οποιουδήποτε τουρκικού ρόλου στην αδειοδότηση του έργου.

Αναφερόμενος στον Χακάν Φιντάν, ο υπουργός επανέλαβε την ελληνική επιλογή του διαλόγου και υποστήριξε ότι ο Τούρκος ομόλογός του θα έπρεπε να εξετάζει κριτικά την πολιτική της ίδιας του της χώρας.

Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για την οξύτερη ρητορική τουρκικών μέσων ενημέρωσης κατά της Ελλάδας. Εκτίμησε ότι ο επιθετικός λόγος ασκεί πίεση στην τουρκική κυβέρνηση, ενώ αντιπαρέβαλε την εικόνα μιας Ελλάδας που ακολουθεί αυτόνομη πορεία.

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης ρωτήθηκε για την αποπομπή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Η απάντησή του επικεντρώθηκε στα διπλωματικά πρωτόκολλα και στη σημασία της διατήρησης επικοινωνίας με την αμερικανική πρεσβεία.

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η κυβέρνηση εργάστηκε για να παραμείνουν ανοικτοί οι δίαυλοι με την αμερικανική πλευρά, επιλογή που αξιολόγησε ως ωφέλιμη για την Ελλάδα. Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη διεθνή σημασία των Ηνωμένων Πολιτειών και στη συνέχεια της διπλωματικής επαφής.

Κλείνοντας, χαρακτήρισε την πορεία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων αμοιβαία επωφελή, υποστηρίζοντας ότι η συνεργασία Αθήνας και Ουάσινγκτον εξακολουθεί να κινείται σε θετική κατεύθυνση.