Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζεται να απαντήσει στο αίτημα της Ιταλίδας πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, το οποίο απευθύνθηκε προς την Πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η ιταλική κυβέρνηση ζητά την προσωρινή επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να καλύπτει όχι μόνο τις αμυντικές δαπάνες, αλλά και εκείνες που σχετίζονται με την ενεργειακή κρίση. Το αίτημα αυτό έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας και οικονομικών προκλήσεων για τα κράτη-μέλη της Ένωσης.
Η στάση της Επιτροπής και η δημοσιονομική πραγματικότητα
Κατά τη διάρκεια της σημερινής ενημέρωσης των διαπιστευμένων συντακτών, οι εκπρόσωποι της Επιτροπής απέφυγαν να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις επί της ουσίας, επικαλούμενοι το γεγονός ότι η επίσημη απάντηση στο αίτημα της Ιταλίας δεν έχει ακόμη σταλεί. Παρ' όλα αυτά, κατέστη σαφές ότι, προς το παρόν, η θέση των Βρυξελλών σχετικά με τη δημοσιονομική ευελιξία παραμένει αμετάβλητη. Ο αρμόδιος εκπρόσωπος, Μπάλας Ουιβάρι, υπογράμμισε ότι "σε αυτό το στάδιο η Επιτροπή δίνει έμφαση στην πλήρη αξιοποίηση της σημαντικής χρηματοδότησης της ΕΕ, η οποία είναι ήδη διαθέσιμη".
Ο κ. Ουιβάρι υπενθύμισε ότι η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν, μετά την άτυπη Σύνοδο Κορυφής στην Κύπρο, είχε επισημάνει πως περίπου 300 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν ήδη διατεθεί για ενεργειακές επενδύσεις μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το NextGeneration EU, η Πολιτική Συνοχής και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού. Από αυτά, περίπου 95 δισεκατομμύρια ευρώ παραμένουν αδιάθετα και η βασική προτεραιότητα είναι η απορρόφησή τους από τα κράτη-μέλη. "Υπάρχουν ακόμη περίπου 95 δισεκατομμύρια ευρώ στον προϋπολογισμό της ΕΕ που δεν έχουν ακόμη χρησιμοποιηθεί σε αυτόν τον τομέα και η βασική προτεραιότητα τώρα είναι να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη θα χρησιμοποιήσουν τα υπόλοιπα διαθέσιμα κεφάλαια", δήλωσε χαρακτηριστικά.
Χαλάρωση κανόνων και γεωπολιτικές προκλήσεις
Παράλληλα, η Επιτροπή υπενθύμισε ότι έχει ήδη προχωρήσει σε χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, με στόχο τη στήριξη επενδύσεων που συνδέονται με την ενεργειακή κρίση και τις υψηλές τιμές ενέργειας. Οι προσπάθειες για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων συνεχίζονται, ωστόσο η γενική ρήτρα διαφυγής, σύμφωνα με την Πρόεδρο της Επιτροπής, "μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση σοβαρής οικονομικής ύφεσης στη ζώνη του ευρώ ή στην ΕΕ στο σύνολό της", προσθέτοντας ότι "ευτυχώς, δε βρισκόμαστε σήμερα σε μια τέτοια κατάσταση".
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της στις 21 Μαΐου. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, οι προβλέψεις αναμένεται να καταγράφουν επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών στην ευρωζώνη και την ΕΕ, λόγω του νέου ενεργειακού σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η διαταραχή των ενεργειακών και εμπορικών ροών μέσω του Στενού του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει τη μελλοντική στάση της Επιτροπής σχετικά με το αίτημα της Ιταλίας.
