Σε μια σημαντική αλλαγή πολιτικής, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόκειται να εξετάσουν την επέκταση του χρονικού πλαισίου για την επανέγκριση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, από έξι μήνες σε έναν ολόκληρο χρόνο. Η συζήτηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες τον επόμενο μήνα, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Politico, επικαλούμενο πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Η προοπτική αυτή, η οποία αναδύθηκε την περασμένη εβδομάδα στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη Σύνοδο Κορυφής στα μέσα Ιουνίου, στοχεύει στην ενίσχυση της πολιτικής και νομικής αξιοπιστίας του καθεστώτος κυρώσεων. Η απόφαση της Μόσχας να εισβάλει στην Ουκρανία το 2022 πυροδότησε μια σειρά από 20 πακέτα μέτρων, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να πλήξουν την πολεμική οικονομία της Ρωσίας και να ασκήσουν πίεση στους συμμάχους του Κρεμλίνου. Η μετάβαση σε μια ετήσια διαδικασία ανανέωσης θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
Η αποχώρηση Όρμπαν αλλάζει τα δεδομένα
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραματίζει η πολιτική αλλαγή στην Ουγγαρία. Ο πρώην πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος αποχώρησε από την εξουσία μετά από 16 χρόνια διακυβέρνησης και μια βαριά εκλογική ήττα τον περασμένο μήνα, είχε επανειλημμένα μπλοκάρει κάθε ανάλογη πρωτοβουλία. Χρησιμοποιούσε συχνά τη διαδικασία της εξαμηνιαίας ανανέωσης ως μοχλό πολιτικής πίεσης, προκαλώντας πολλαπλές συγκρούσεις με τις Βρυξέλλες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η καθυστέρηση ενός δανείου 90 δισ. ευρώ για την άμυνα της Ουκρανίας, με την κατηγορία ότι το Κίεβο καθυστερούσε επισκευές σε αγωγό ρωσικού πετρελαίου. Το βέτο αυτό άρθηκε αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον νέο πρωθυπουργό Πέτερ Μάγιαρ.
Πολλοί διπλωμάτες από βόρειες ευρωπαϊκές χώρες έθεσαν το ζήτημα της επέκτασης στη συνάντηση της περασμένης εβδομάδας. Οι συζητήσεις θα συνεχιστούν εντατικά αυτήν και την επόμενη εβδομάδα, ενόψει του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στις 26 Μαΐου. Η απαίτηση για ομόφωνη υποστήριξη από τα 27 κράτη-μέλη καθιστά την απόφαση κρίσιμη, καθώς ένα μόνο βέτο θα μπορούσε να ακυρώσει όλα τα μέτρα. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, οι διπλωμάτες βρίσκονταν υπό συνεχή πίεση, γνωρίζοντας ότι μια πιθανή κατάρρευση του πλαισίου θα είχε καταστροφικές συνέπειες, τόσο πολιτικά όσο και στο ανατολικό μέτωπο της Ουκρανίας.
Νέο πακέτο κυρώσεων και διοικητική ελάφρυνση
Πέρα από τη μείωση της πολιτικής πίεσης, η επέκταση της περιόδου ανανέωσης σε 12 μήνες θα μειώσει σημαντικά το διοικητικό βάρος για τις Βρυξέλλες. Οι Βρυξέλλες, εκμεταλλευόμενες πλήρως τη νέα πολιτική συγκυρία, προχωρούν ήδη στην προετοιμασία του 21ου πακέτου κυρώσεων. Δύο διπλωμάτες ανέφεραν ότι ένα "μίνι" πακέτο κυρώσεων ενδέχεται να παρουσιαστεί πριν από τη σύνοδο των ηγετών, με στόχο τον λεγόμενο "σκιώδη στόλο" της Ρωσίας, ενώ ένας τρίτος πρόσθεσε ότι θα μπορούσε να στοχεύσει και τη ρωσική αμυντική βιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δώσει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ της επέκτασης στους 12 μήνες ή της διατήρησης του ισχύοντος καθεστώτος. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, θα ζητήσει από τους ηγέτες της ΕΕ τον Ιούνιο να λάβουν την τελική απόφαση. Παρότι η αποχώρηση του Όρμπαν δημιουργεί αισιοδοξία, η επιτυχία δεν είναι δεδομένη. Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο και ο ηγέτης της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, είχαν συχνά κοινή στάση με τον πρώην Ούγγρο ομόλογό τους. Ωστόσο, οι διπλωμάτες εκτιμούν ότι χωρίς τον Όρμπαν στο προσκήνιο, οι Φίτσο και Μπάμπις θα είναι πιο δεκτικοί σε μια συμφωνία.
