ΕΥΔΑΠ: Ακριβότερος κατά 200 εκατ. ευρώ ο «Εύρυτος» και μεγάλα έργα για Ελληνικό και διαρροές

Στα 750 εκατ. ευρώ ανέρχεται πλέον το εκτιμώμενο κόστος του σχεδίου «Εύρυτος», καθώς ο αρχικός προϋπολογισμός των 550 εκατ. ευρώ που είχε παρουσιαστεί το περασμένο φθινόπωρο αναθεωρείται αυξημένος κατά 200 εκατ. ευρώ.

Η νέα εκτίμηση κόστους έγινε γνωστή την Πέμπτη, σε μια περίοδο κατά την οποία, επτά μήνες μετά τις επίσημες ανακοινώσεις, οι απαιτούμενες μελέτες παραμένουν σε εκκρεμότητα, το χρηματοδοτικό σχήμα δεν έχει αποσαφηνιστεί και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης εξακολουθεί να κινείται σε θολό τοπίο.

Το έργο έχει ως στόχο να ενισχύσει την υδροδοτική ασφάλεια της Αττικής για τις επόμενες δεκαετίες, απέναντι στον αυξανόμενο κίνδυνο λειψυδρίας. Αφορά τη μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο, με αρχικό στόχο ολοκλήρωσης το πρώτο εξάμηνο του 2029.

Το αυξημένο κόστος και η θέση της ΕΥΔΑΠ

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, ερωτηθείς για τον νέο προϋπολογισμό κατά την ενημέρωση δημοσιογράφων για τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025, υποστήριξε ότι το έργο παραμένει η οικονομικότερη μακροπρόθεσμη λύση για την υδροδότηση της Αθήνας.

Όπως ανέφερε, η συνολική αποτίμηση οδηγεί πλέον στα 750 εκατ. ευρώ, όμως η βαρυτική μεταφορά του νερού καθιστά το σχέδιο σημαντικά φθηνότερο σε σχέση με άλλες επιλογές, επειδή δεν συνεπάγεται ενεργειακό κόστος λειτουργίας.

Με βάση τους υπολογισμούς της ΕΥΔΑΠ, εάν αντλούνται περίπου 100 εκατ. κυβικά μέτρα νερού τον χρόνο, το κόστος διαμορφώνεται στα 16 λεπτά του ευρώ ανά κυβικό μέτρο. Το αντίστοιχο κόστος για λύσεις αφαλάτωσης εκτιμάται περίπου στο 1 ευρώ ανά κυβικό μέτρο.

Σύμφωνα με τον κ. Σαχίνη, εάν το έργο χρηματοδοτηθεί ως «πράσινο» κατά 50%, το κόστος μπορεί να μειωθεί στα 8 λεπτά ανά κυβικό μέτρο, ενώ πρόσθετη χρηματοδοτική ενίσχυση θα μπορούσε να το περιορίσει ακόμη περισσότερο.

Για την πρόοδο των μελετών, ο επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ παρέπεμψε στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σημειώνοντας ότι το έργο ανήκει στο Δημόσιο και στην ΕΥΔΑΠ Παγίων. Ο διαγωνισμός αναμένεται να προχωρήσει από τους δύο αυτούς φορείς και το Υπερταμείο, με την ΕΥΔΑΠ να έχει υποστηρικτικό ρόλο.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι ο διαγωνισμός για τις μελέτες θα βγει σύντομα στον αέρα, καθώς το Δημόσιο επεξεργάζεται το χρηματοδοτικό πλαίσιο.

Παρά τις βροχοπτώσεις και τις χιονοπτώσεις της φετινής περιόδου, οι οποίες σε συνδυασμό με τις παρεμβάσεις της ΕΥΔΑΠ ενίσχυσαν τα αποθέματα στους ταμιευτήρες κατά περίπου 70 εκατ. κυβικά μέτρα, τα επίπεδα παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο. Η κατανάλωση νερού μειώθηκε το 2025 κατά 1,4%, εξέλιξη που αποδίδεται στις ηπιότερες καιρικές συνθήκες και στην αυξημένη ευαισθητοποίηση των πολιτών για τη λειψυδρία.

Το Ελληνικό και τα μεγάλα έργα υδροδότησης

Κρίσιμο τεστ για το νέο μοντέλο διαχείρισης του νερού αποτελεί η υδροδότηση της επένδυσης στο Ελληνικό. Η ΕΥΔΑΠ καλείται να υλοποιήσει ένα σύνθετο έργο, το οποίο αναπτύσσεται σε δύο βασικούς άξονες.

Ο πρώτος αφορά την ενίσχυση της υδροδότησης στο νότιο παραλιακό μέτωπο, με προϋπολογισμό περίπου 20 εκατ. ευρώ. Το έργο προβλέπει τη μεταφορά αυξημένων ποσοτήτων νερού από τη Μονάδα Επεξεργασίας Νερού του Γαλατσίου.

Η διαδρομή του αγωγού θα περάσει μέσα από πυκνοδομημένες περιοχές της Αθήνας, μέσω Δροσοπούλου, Εξαρχείων και λεωφόρου Βουλιαγμένης, μέχρι να καταλήξει στο Ελληνικό. Η παρέμβαση αναμένεται να προκαλέσει σημαντική όχληση στον αστικό ιστό.

Η ΕΥΔΑΠ εξέτασε εναλλακτικές τεχνικές λύσεις, ανάμεσά τους και υπόγεια σήραγγα κάτω από την Αθήνα. Η επιλογή αυτή απορρίφθηκε λόγω του υπερβολικού κόστους, το οποίο θα μπορούσε να φτάσει έως και το 1 δισ. ευρώ.

Το έργο έχει ορίζοντα υλοποίησης περίπου τέσσερα χρόνια, ενώ εξετάζονται τρόποι επιτάχυνσης και περιορισμού της όχλησης. Παράλληλα, προβλέπεται ανανέωση τμημάτων του υφιστάμενου δικτύου.

Ο δεύτερος άξονας αφορά την αποχέτευση και την επαναχρησιμοποίηση νερού εντός του Ελληνικού. Βασικές υποδομές έχουν ήδη κατασκευαστεί από τη Lamda Development και θα περάσουν στην ΕΥΔΑΠ, η οποία θα αναλάβει τη λειτουργία τους.

Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι η δημιουργία νέου Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων, το οποίο θα δέχεται λύματα από τον παραλιακό αγωγό και θα παράγει ανακυκλωμένο νερό για άρδευση. Το νερό αυτό θα καλύπτει ανάγκες της νέας ανάπτυξης στο Ελληνικό, του γκολφ και τοπικών πάρκων. Το σύστημα αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Διαρροές, έξυπνοι μετρητές και επέκταση σε νέες περιοχές

Σοβαρές προκλήσεις καταγράφονται και στο υφιστάμενο δίκτυο της ΕΥΔΑΠ. Το 2025 σημειώθηκαν 25.546 έκτακτες βλάβες, γεγονός που δείχνει την πίεση που δέχονται οι υποδομές από την παλαιότητα και τη διαρκή χρήση.

Παρά την αντικατάσταση 98 χιλιομέτρων αγωγών και τις στοχευμένες παρεμβάσεις, η γήρανση του δικτύου παραμένει διαρκής παράγοντας κινδύνου.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει το σχέδιο αντικατάστασης 2,5 εκατομμυρίων υδρομέτρων με έξυπνους ψηφιακούς μετρητές. Η επένδυση θα επιτρέπει άμεσο εντοπισμό διαρροών, καλύτερη παρακολούθηση της κατανάλωσης και περιορισμό του μη τιμολογούμενου νερού.

Εάν το έργο χρηματοδοτηθεί από ίδια κεφάλαια, θα ενταχθεί στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση, με μέρος του κόστους να περνά στα τιμολόγια σε βάθος δεκαετίας. Η διοίκηση της εταιρείας αναζητά επιδοτήσεις, ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση των καταναλωτών. Οι αποφάσεις αναμένονται μέσα στο επόμενο εξάμηνο.

Στόχος της ΕΥΔΑΠ είναι η μείωση των απωλειών από περίπου 15% σήμερα σε επίπεδα 8% έως 9% έως το 2029, ποσοστά που προσεγγίζουν τα διεθνή πρότυπα αποδοτικότητας.

Παράλληλα, σύνθετη εξίσωση αποτελεί η πιθανή επέκταση της ΕΥΔΑΠ στις περιφερειακές ενότητες Φωκίδας, Εύβοιας και Βοιωτίας. Η επέκταση θα αφορά ύδρευση, αποχέτευση και άρδευση, αυξάνοντας την πελατειακή βάση της εταιρείας κατά περίπου 10%.

Στις περιοχές αυτές δραστηριοποιούνται περίπου 50 πάροχοι, από τους οποίους οι μισοί είναι ΔΕΥΑ και οι υπόλοιποι φορείς άρδευσης. Ο κ. Σαχίνης χαρακτήρισε το εγχείρημα δύσκολο, καθώς απαιτεί μεταβατική περίοδο, πλήρη χαρτογράφηση των δικτύων, αξιολόγηση της κατάστασής τους και σχεδιασμό των αναγκαίων έργων.

Η ΕΥΔΑΠ εξετάζει διεθνείς πρακτικές από χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ιταλία, ενώ επιδιώκει συμβολή του Δημοσίου για τη συγκράτηση του κόστους που θα μπορούσε να επηρεάσει τα μελλοντικά τιμολόγια.

Ζημιές το 2025 και επενδυτικό σχέδιο 2,5 δισ. ευρώ

Σε οικονομικό επίπεδο, ο Χάρης Σαχίνης χαρακτήρισε το 2025 έτος καμπής για την ΕΥΔΑΠ, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμόζονται νέα τιμολόγια, τα οποία, όπως είπε, αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση της εταιρείας.

Τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025 δεν εμφανίζουν πλήρως τη νέα εικόνα, επειδή τα ρυθμιστικά έσοδα ύψους περίπου 42 εκατ. ευρώ, που συνδέονται με τη νέα πενταετή ρυθμιστική περίοδο, θα ανακτηθούν σταδιακά την περίοδο 2026-2029.

Το λογιστικό αυτό κενό, σε συνδυασμό με έκτακτες επιβαρύνσεις περίπου 15 εκατ. ευρώ για τις χρήσεις 2019-2024, οδήγησε σε εφάπαξ επιβάρυνση που επηρέασε αρνητικά την κερδοφορία.

Η ΕΥΔΑΠ κατέγραψε το 2025 ζημιές περίπου 21 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τη διοίκηση, εάν τα αποτελέσματα προσαρμοστούν με βάση τα παραπάνω δεδομένα, ο κύκλος εργασιών θα διαμορφωνόταν στα 407 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη στα 36 εκατ. ευρώ.

Για την επόμενη πενταετία, τα έσοδα εκτιμάται ότι θα αυξάνονται κατά μέσο όρο κατά 78,3 εκατ. ευρώ ετησίως έως το 2029. Παράλληλα, η εταιρεία συνεχίζει να διεκδικεί εκκρεμείς αξιώσεις ύψους 323 εκατ. ευρώ από προηγούμενες χρήσεις, οι οποίες δεν έχουν εγκριθεί από τον ρυθμιστή.

Η ΕΥΔΑΠ επιταχύνει και το επενδυτικό της πρόγραμμα. Οι επενδύσεις για το 2025 ανέρχονται σε 77,5 εκατ. ευρώ, υπερπενταπλάσιες σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, με το 27,6% να χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ.

Ο στρατηγικός στόχος της εταιρείας προβλέπει επενδύσεις 2,5 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας. Περίπου το 37% αυτών έχει ήδη εξασφαλίσει έγκριση μέσω ευρωπαϊκών πόρων, ενώ υπάρχει και χρηματοδοτική γραμμή 250 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η υδροδότηση της Αττικής και η διαχείριση του νερού περνούν σε μια περίοδο μεγάλων τεχνικών, οικονομικών και θεσμικών αποφάσεων. Το σχέδιο «Εύρυτος», η υδροδότηση του Ελληνικού, η μείωση των διαρροών και η επέκταση της ΕΥΔΑΠ σε νέες περιοχές θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό την ανθεκτικότητα του συστήματος απέναντι στη λειψυδρία.