Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) αναμένεται να σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης (IEEFA). Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στην αναπλήρωση των ενεργειακών αποθεμάτων που χάθηκαν λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η κυριαρχία του αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά
Σύμφωνα με την έκθεση του IEEFA, η Ευρώπη ενδέχεται να προμηθεύεται έως και τα δύο τρίτα του συνόλου του LNG της από τις ΗΠΑ, ένα ποσοστό που δεν έχει καταγραφεί ποτέ ξανά. Μάλιστα, η Αμερική φαίνεται πως μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τη Νορβηγία, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή φυσικού αερίου μέσω αγωγών στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η ΕΕ έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της, προκειμένου να αποφύγει την υπερβολική εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή. Οι θαλάσσιες παραδόσεις αμερικανικού LNG αποδείχθηκαν ένα κρίσιμο υποκατάστατο για τις ρωσικές ροές μέσω αγωγών, ωστόσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η ήπειρος κινδυνεύει να ανταλλάξει μια μορφή υπερ-εξάρτησης με μια άλλη, όπως σχολιάζει το Bloomberg.
Γεωπολιτικές αναταραχές και ενεργειακή ευαλωτότητα
Η αυξημένη έκθεση στην ασταθή παγκόσμια αγορά LNG καθιστά την ΕΕ ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις τιμών, ειδικά σε περιόδους γεωπολιτικής κρίσης, όπως ο τρέχων πόλεμος στο Ιράν. Η Ana Maria Jaller-Makarewicz, επικεφαλής αναλύτρια για την Ευρώπη στο IEEFA, υπογράμμισε ότι το LNG έχει εξελιχθεί στην Αχίλλειο πτέρνα της στρατηγικής ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, αφήνοντας την ήπειρο εκτεθειμένη τόσο σε υψηλές τιμές όσο και σε νέες μορφές διακοπής του εφοδιασμού.
Η Νορβηγία, μετά τη μείωση των ρωσικών ροών, κατέστη ο μεγαλύτερος προμηθευτής αερίου μέσω αγωγών στην Ευρώπη. Ωστόσο, η νορβηγική παραγωγή έχει φτάσει σε μεγάλο βαθμό στο ανώτατο όριό της, ενώ η ανάπτυξη στις ΗΠΑ συνεχίζεται αμείωτη. Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, η Νορβηγία αντιπροσώπευε το 30% των συνολικών εισαγωγών αερίου της ΕΕ, με τις ΗΠΑ να ακολουθούν από κοντά με ποσοστό 29%.
Προβλέψεις για το μέλλον και ο ρόλος του Κατάρ
Σύμφωνα με την Jaller-Makarewicz, οι συνολικές προμήθειες φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ προς την ΕΕ θα μπορούσαν να ξεπεράσουν εκείνες της Νορβηγίας, εάν οι παραγωγοί LNG του Κατάρ αντιμετωπίσουν μια παρατεταμένη διαταραχή λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν. Πέρυσι, οι ΗΠΑ κάλυπταν περίπου το 58% όλων των εισαγωγών LNG στην ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία, ποσοστό που αυξήθηκε στο 63% κατά το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Η έκθεση του IEEFA προβλέπει ότι η ΕΕ από μόνη της ενδέχεται να προμηθεύεται το 80% των εισαγωγών LNG της από τις ΗΠΑ έως το 2028.
Παράλληλα, η Ρωσία συνεχίζει να εξάγει LNG προς την Ευρώπη, καταγράφοντας μάλιστα όγκους ρεκόρ το πρώτο τρίμηνο, παρότι η πλήρης απαγόρευση της ΕΕ για το ρωσικό καύσιμο πρόκειται να τεθεί σε ισχύ στις αρχές του επόμενου έτους.
