Εγκαίνια Κέντρου Διοίκησης Διαστήματος από τον Δένδια

Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί την προσαρμογή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στις απαιτήσεις της σύγχρονης πολεμικής τέχνης, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας εγκαινίασε τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου το Κέντρο Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας. Κατά την τελετή, ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε το εγχείρημα ως «ένα πολύ ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή», υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του διαστήματος για την εθνική ασφάλεια.

Η νέα Διοίκηση Επιχειρήσεων Διαστήματος εντάσσεται στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την πλήρη ανάπτυξη της διαστημικής αρχιτεκτονικής των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως επισημάνθηκε, ο σχεδιασμός προβλέπει την ενίσχυση των υφιστάμενων δυνατοτήτων και υποδομών, καθώς και την πρόσκτηση νέων μέσων, με απώτερο στόχο η Ελλάδα να καταστεί σημαντικός δρών στον διαστημικό τομέα, διασφαλίζοντας τα εθνικά της συμφέροντα.

Κατά την ομιλία του, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας αναφέρθηκε στην πρόσφατη παρουσίαση της Γ’ φάσης της Νέας Δομής 2024-2035, όπου είχε τονίσει την ανάγκη προσαρμογής των Ενόπλων Δυνάμεων στο σύγχρονο πλαίσιο των διακλαδικών πολυχωρικών επιχειρήσεων. Πρόκειται για μια νέα πραγματικότητα όπου το Διάστημα, ο Κυβερνοχώρος και το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα συνδυάζονται με τα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων – θάλασσα, αέρας και στεριά. «Τα διδάγματα που έχουμε ήδη», εξήγησε, «δείχνουν ότι το Διάστημα είναι η κρίσιμη διάσταση της διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων», φέρνοντας ως παράδειγμα τις απώλειες πρόσβασης σε διαστημικές δυνατότητες που αντιμετώπισαν οι ουκρανικές επικοινωνίες πριν από λίγο καιρό.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, «που ήδη μας έχει ξεπεράσει», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, απαντά η δημιουργία του Κέντρου. Η αποστολή του, όπως ελέχθη από τον διοικητή και τον αρχηγό, είναι η συστηματική αξιοποίηση των δυνατοτήτων των δορυφόρων και η ενσωμάτωσή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και στις επιχειρήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο κ. Δένδιας προσέθεσε ότι μέχρι σήμερα η χώρα αγοράζει αυτές τις υπηρεσίες από ξένους παρόχους, γεγονός που δεν αρκεί. «Απαιτείται απολύτως η δορυφορική πληροφορία να είναι ελληνικής ιδιοκτησίας και να ενσωματώνεται στα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, ώστε να καθίσταται έγκαιρα αξιοποιήσιμη σε κάθε επίπεδο επιχειρήσεων», τόνισε. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τη μετάβαση από το παλιό μοντέλο «C4I» στη νέα αρχιτεκτονική «C5 ISRT», η οποία ενοποιεί τη Διοίκηση, τον Έλεγχο, την Υπολογιστική Επεξεργασία, τις Επικοινωνίες, τον Κυβερνοχώρο, τις Πληροφορίες, την Επιτήρηση, την Αναγνώριση και τη Στοχοποίηση, δημιουργώντας μια ενιαία επιχειρησιακή, καθετοποιημένη αρχιτεκτονική.

Μέσω αυτής της αρχιτεκτονικής, όπως εξήγησε ο υπουργός, η πληροφορία από τους δορυφόρους και τους αισθητήρες – από τη διόπτρα στο κράνος του οπλίτη έως τα πλοία, τα αεροσκάφη και τις χερσαίες Μονάδες – θα αξιοποιείται συνολικά από τις Ένοπλες Δυνάμεις. «Καλύπτουμε ένα μεγάλο υπαρκτό κενό. Δεν πρωτοπορούμε. Καλύπτουμε τεράστιο κενό που ήδη υπάρχει», σημείωσε, προσθέτοντας ότι άλλες χώρες, ακόμη και στην περιοχή μας, έχουν ήδη ισχυρή παρουσία στο Διάστημα.

Παράλληλα, ο κ. Δένδιας υπογράμμισε την ανάγκη για ένα αυτοτελές και ασφαλές σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών, επισημαίνοντας ότι «οι επικοινωνίες της πατρίδας μας σε περίοδο κρίσης να βασίζονται σε ιδιωτική εταιρεία τρίτης χώρας, δεν είναι αποδεκτή λύση για τον 21ο αιώνα». Όπως εξήγησε, υλοποιείται ένα πολυεπίπεδο σύστημα απολύτως απαραίτητο, το οποίο αξιοποιεί και εκσυγχρονίζει τις υφιστάμενες υποδομές, όπως ο δορυφορικός σταθμός εδάφους του ευρωπαϊκού στρατιωτικού προγράμματος «HELIOS-II» στην 114 Πτέρυγα Μάχης στην Τανάγρα και ο επίγειος σταθμός δορυφορικών επικοινωνιών στην Αταλάντη.

Ο υπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει ήδη αποκτήσει 16 οπτικούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, διττής χρήσης, σε συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ευχαριστώντας τον υπουργό Δημήτρη Παπαστεργίου. Ωστόσο, τόνισε ότι «αυτές οι δυνατότητες δεν είναι ούτε κατ’ ελάχιστον επαρκείς». Για την περαιτέρω ενίσχυση, ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη έξι δορυφόρων οπτικής παρατήρησης, τριών συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων SIGINT και τριών δορυφόρων ραντάρ συνθετικού ανοίγματος. Εξηγώντας την ανάγκη συνδυασμού των τεχνολογιών, έθεσε το ερώτημα: «Γιατί και οπτικούς δορυφόρους και δορυφόρους ραντάρ;», καθώς η οπτική παρατήρηση δεν επαρκεί υπό συνθήκες όπως η ομίχλη. «Ποιος υπουργός μπορεί να αναμένει 24 ώρες για να αγοραστεί από ξένο πάροχο φωτογραφία της ευρύτερης περιοχής μας;» είπε χαρακτηριστικά.

Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος δορυφορικής επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών χαμηλής τροχιάς, που θα εξασφαλίζει άμεση επιχειρησιακή αντίληψη. Αυτό, ωστόσο, προϋποθέτει ασφαλή και αξιόπιστη μετάδοση της πληροφορίας, καθιστώντας τις στρατιωτικές δορυφορικές επικοινωνίες ένα άλλο, επίσης απόλυτα κρίσιμο, απαραίτητο στοιχείο του εθνικού σχεδιασμού.

Στο ευρωπαϊκό σκέλος, ο υπουργός σημείωσε ότι έχει επιλεγεί η Αττική για τη φιλοξενία ενός από τους δύο ευρωπαϊκούς κόμβους του προγράμματος «GOVSATCOM», ο οποίος θα υποστηρίζει ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίες, την προστασία κρίσιμων υποδομών και τη διαχείριση κρίσεων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας «IRIS2», το οποίο συνδέεται με τον σχεδιασμό για την απόκτηση τριών τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων μέσης τροχιάς.

Τόνισε, όμως, ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία δεν υποκαθιστά την ανάγκη για εθνικές δυνατότητες. «Χρειαζόμαστε και αυτοτελή παρουσία, ένα εθνικό σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών προβλέπει την ταχεία απόκτηση γεωστατικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου στρατιωτικών προδιαγραφών. «Συνιστά αυτό απόλυτη εθνική αναγκαιότητα. Χωρίς αυτό, η χώρα σε περίοδο κρίσης θα αντιμετωπίσει απίστευτα προβλήματα», προειδοποίησε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το Εθνικό Πρόγραμμα MILSATCOM αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελληνικής ιδιοκτησίας, με «απολύτως εθνικό επιχειρησιακό έλεγχο του δορυφόρου, των επίγειων υποδομών και του δικτύου επικοινωνιών». Η σημασία του έγκειται στη διασφάλιση των κρίσιμων στρατιωτικών επικοινωνιών χωρίς εξάρτηση από υπηρεσίες τρίτων, ιδίως σε περιόδους κρίσης.

Τέλος, ο κ. Δένδιας ανέδειξε τη σημασία της ανάπτυξης εγχώριας τεχνολογικής βάσης, αναφερόμενος στην ελληνική υποδομή συναρμολόγησης, ενσωμάτωσης και δοκιμών διαστημικού υλικού στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας. Όπως σημείωσε, η υποδομή αυτή επιτρέπει την εκτέλεση εργασιών στην Ελλάδα, ενισχύει την εγχώρια τεχνογνωσία και διασφαλίζει τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα διαστημικά προγράμματα. Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός δεν αφορά μόνο το μέλλον, αλλά και «την κάλυψη κενών που έρχονται από το παρελθόν», με στόχο οι Ένοπλες Δυνάμεις να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και να εγγυώνται «την ασφάλεια, την ανεξαρτησία της πατρίδας μας».

Στην τελετή των εγκαινίων παρέστησαν, επίσης, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο γενικός γραμματέας Εθνικής Ασφαλείας Θάνος Ντόκος, ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο αρχηγός ΓΕΝ αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο αρχηγός ΓΕΑ αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο διευθυντής του ΣΤ΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, με αρμοδιότητες επί θεμάτων Μετεξέλιξης, Καινοτομίας και Αμυντικής Τεχνολογίας, υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, Επίτιμοι Αρχηγοί, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, σπουδαστές της Σχολής Ικάρων. Την τελετή τέλεσε ο Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ.κ. Αθηναγόρας. Στη συνέχεια, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ενημερώθηκε για την αποστολή της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος και παρακολούθησε σχετικό οπτικοακουστικό υλικό, ενώ επισκέφτηκε τις εγκαταστάσεις όπου είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει επίδειξη λειτουργίας του Κέντρου Επιχειρήσεων Διαστήματος.